Asset 14

Vooral niet krabben

TIP: Vooral niet krabben

Ik was een tijdje geleden aanwezig bij een literair evenement, zoals dat heet, en een van mijn favoriete schrijvers was er ook. In het kader van mijn opleiding Neerlandistiek had ik een paper over zijn roman geschreven en mijn bevindingen wilde ik dolgraag met hem delen – hij profileert zich immers als publieke intellectueel die vooral de dialoog wil aangaan. Dus toen hij na afloop van het programma alleen bij de bar stond en naar het schaaltje nootjes reikte, vatte ik dat op als mijn cue, en stapte op hem af.

Ik had me allerlei scenario’s ingebeeld; dat we in een verhitte discussie zouden raken, dat ik me door zijn hoongelach beledigd zou voelen, dat hij uit beleefdheid een paar woorden met me zou wisselen om er maar vanaf te zijn – maar ik had met wat er zich vervolgens afspeelde gek genoeg geen rekening gehouden. Woorden die in de lucht bleven hangen, blikken die elkaar ternauwernood kruisten: het gesprek werd verteerd door ongemakkelijkheid. Hierdoor raakte ik nogal van mijn apropos - zijn ongemakkelijkheid werkte besmettelijk - met als gevolg dat ik spontaan de namen van de romanpersonages vergat en over van alles begon te ratelen, behalve over mijn paper. De zuurgraad van de wijn, de kledingkeuze van de presentatrice, de beste frietkramen in de stad. Pas na een kwartier excuseerde hij zich om naar het toilet te gaan; schoorvoetend bleef ik achter.

Awkwardness is an underrated form of human suffering, las ik laatst ergens. Maar moeten we het zien als een vorm van lijden? Nog erger dan zelf ongemakkelijk zijn, vind ik het om te zien dat mijn gesprekspartner zich niet op zijn gemak voelt. Sterker nog: hoe ongemakkelijker mijn gesprekspartner zich gedraagt, hoe meer ik geneigd ben om mij uit solidariteit net zo ongemakkelijk te gedragen, zo niet ongemakkelijker. Infantiele opmerkingen, ongepaste schouderklopjes, het gebruik van spreekwoorden: allemaal wanhoopsdaden waarmee ik de ander tevergeefs op zijn gemak probeer te stellen – alsof ik word overvallen door een soort sociale jeuk en ik niet anders kan dan heel hard krabben.

Misschien heeft mijn allergie voor social awkwardness wel te maken met mijn Indische achtergrond. De jonge schrijver Yuki Kempees, die net als ik is opgegroeid in een Indisch gezin, omschreef het als de ‘ongemakkelijkheidscultuur’ waarin hij vroeger is opgegroeid. Het bespreken van gevoelige onderwerpen werd bij hem thuis vermeden; daarmee toonde je je kwetsbaarheid, een synoniem voor zwakte, iets waarvoor je je moest schamen. De zwijgcultuur als cocon die elke rups doet verschrompelen - misschien dat ik daarom altijd uit alle macht het gesprek gaande wil houden. Niets is zo ondraaglijk tijdens een gesprek als stilte.

Ongemakkelijkheid is een onderschatte vorm van menselijk lijden. Maar ís het in dit huidige tijdperk wel schaamte waaronder wij in sociaal ongemakkelijke situaties lijden? Is de werkelijke tragiek van de sociale ongemakkelijkheid niet dat dit het nader tot elkaar komen in de weg staat? Misschien wordt ongemakkelijkheid, en met name voor the socially awkward onder ons, in het bijzonder onderschat als een vorm van eenzaamheid, het gevoel geen verbinding met de rest van de wereld te kunnen maken; alsof iedereen door onzichtbare draadjes met elkaar is verbonden behalve jij.

Ik heb zelf niet het idee dat ik echt onder ongemakkelijkheid lijd – geen diepe wonden in elk geval - al was het gesprek met mijn lievelingsschrijver natuurlijk wel wat pijnlijk. Misschien is het voor degenen die net als ik een allergie voor ongemakkelijkheid hebben ontwikkeld maar het beste om het inderdaad te zien als een hardnekkige jeuk, en het ook zo te behandelen: om te zorgen dat het niet erger wordt, hoef je het alleen maar met rust laten – vooral niet krabben.

Foto: Alex Proimos - Small Talk via Wikipedia Commons

Mail

Dewi de Nijs Bik (1990) was waarschijnlijk een van de weinige baby’s die met een denkrimpel ter wereld kwam. Ze deed de opleiding Proza aan de Schrijversvakschool en de masters Nederlands en Comparative Literature.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan