Asset 14

Vooral niet krabben

TIP: Vooral niet krabben

Ik was een tijdje geleden aanwezig bij een literair evenement, zoals dat heet, en een van mijn favoriete schrijvers was er ook. In het kader van mijn opleiding Neerlandistiek had ik een paper over zijn roman geschreven en mijn bevindingen wilde ik dolgraag met hem delen – hij profileert zich immers als publieke intellectueel die vooral de dialoog wil aangaan. Dus toen hij na afloop van het programma alleen bij de bar stond en naar het schaaltje nootjes reikte, vatte ik dat op als mijn cue, en stapte op hem af.

Ik had me allerlei scenario’s ingebeeld; dat we in een verhitte discussie zouden raken, dat ik me door zijn hoongelach beledigd zou voelen, dat hij uit beleefdheid een paar woorden met me zou wisselen om er maar vanaf te zijn – maar ik had met wat er zich vervolgens afspeelde gek genoeg geen rekening gehouden. Woorden die in de lucht bleven hangen, blikken die elkaar ternauwernood kruisten: het gesprek werd verteerd door ongemakkelijkheid. Hierdoor raakte ik nogal van mijn apropos - zijn ongemakkelijkheid werkte besmettelijk - met als gevolg dat ik spontaan de namen van de romanpersonages vergat en over van alles begon te ratelen, behalve over mijn paper. De zuurgraad van de wijn, de kledingkeuze van de presentatrice, de beste frietkramen in de stad. Pas na een kwartier excuseerde hij zich om naar het toilet te gaan; schoorvoetend bleef ik achter.

Awkwardness is an underrated form of human suffering, las ik laatst ergens. Maar moeten we het zien als een vorm van lijden? Nog erger dan zelf ongemakkelijk zijn, vind ik het om te zien dat mijn gesprekspartner zich niet op zijn gemak voelt. Sterker nog: hoe ongemakkelijker mijn gesprekspartner zich gedraagt, hoe meer ik geneigd ben om mij uit solidariteit net zo ongemakkelijk te gedragen, zo niet ongemakkelijker. Infantiele opmerkingen, ongepaste schouderklopjes, het gebruik van spreekwoorden: allemaal wanhoopsdaden waarmee ik de ander tevergeefs op zijn gemak probeer te stellen – alsof ik word overvallen door een soort sociale jeuk en ik niet anders kan dan heel hard krabben.

Misschien heeft mijn allergie voor social awkwardness wel te maken met mijn Indische achtergrond. De jonge schrijver Yuki Kempees, die net als ik is opgegroeid in een Indisch gezin, omschreef het als de ‘ongemakkelijkheidscultuur’ waarin hij vroeger is opgegroeid. Het bespreken van gevoelige onderwerpen werd bij hem thuis vermeden; daarmee toonde je je kwetsbaarheid, een synoniem voor zwakte, iets waarvoor je je moest schamen. De zwijgcultuur als cocon die elke rups doet verschrompelen - misschien dat ik daarom altijd uit alle macht het gesprek gaande wil houden. Niets is zo ondraaglijk tijdens een gesprek als stilte.

Ongemakkelijkheid is een onderschatte vorm van menselijk lijden. Maar ís het in dit huidige tijdperk wel schaamte waaronder wij in sociaal ongemakkelijke situaties lijden? Is de werkelijke tragiek van de sociale ongemakkelijkheid niet dat dit het nader tot elkaar komen in de weg staat? Misschien wordt ongemakkelijkheid, en met name voor the socially awkward onder ons, in het bijzonder onderschat als een vorm van eenzaamheid, het gevoel geen verbinding met de rest van de wereld te kunnen maken; alsof iedereen door onzichtbare draadjes met elkaar is verbonden behalve jij.

Ik heb zelf niet het idee dat ik echt onder ongemakkelijkheid lijd – geen diepe wonden in elk geval - al was het gesprek met mijn lievelingsschrijver natuurlijk wel wat pijnlijk. Misschien is het voor degenen die net als ik een allergie voor ongemakkelijkheid hebben ontwikkeld maar het beste om het inderdaad te zien als een hardnekkige jeuk, en het ook zo te behandelen: om te zorgen dat het niet erger wordt, hoef je het alleen maar met rust laten – vooral niet krabben.

Foto: Alex Proimos - Small Talk via Wikipedia Commons

Mail

Dewi de Nijs Bik (1990) was waarschijnlijk een van de weinige baby’s die met een denkrimpel ter wereld kwam. Ze deed de opleiding Proza aan de Schrijversvakschool en de masters Nederlands en Comparative Literature.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

Marthe van Bronkhorst ging langs in de crèche van het Witte Huis, om antwoord te vinden op de vraag: moeten we Donald nog vier jaar laten kleuteren? Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers