Asset 14

Doen wat je niet durft

Vanaf vandaag heeft hard//hoofd een vacature voor een hoofdredacteur. Oud-adjunct-hoofdredacteur Maartje blikt terug en kijkt vooruit. 'Het is goed om het gewoon even niet te weten.'

Januari 2015 - Ik probeer geen spijt te hebben. Alles wat gezegd moest worden is gezegd, de wachtwoorden zijn overgedragen, het colofon is veranderd. Vanaf vandaag zijn Jan en ik gewoon redacteur. De interim-hoofdredactie is ingewerkt, ze zitten tegenover mij op kantoor en ik moet nu weggaan, maar ik wil nog niet. ‘Wie wil er thee? Ik zet wel even.’

Spijt krijg je vooral van plannen die je niet uitvoert, hou ik mezelf voor. Zelfs als je iets doet wat verkeerd uitpakt, zal je daar nooit met alleen maar spijt aan terugdenken. Alleen het absolute niks (helemaal niets doen) is volkomen negatief.

‘Wat ga je nu doen?’ ‘Eh, meer aan “mijn eigen werk”, denk ik.’

Mijn ouders vinden dat ik een “echte” baan met een “echt” salaris moet “nemen”. Mijn zusje stuurt me vacatures voor social media-functies omdat ik zo grappig ben op Facebook. Mijn neef Frank suggereert dat ik begrafenisvideo’s moet maken, een gat in de markt. Hij heeft, als eigenaar van de enige kamelenmelkerij in Europa (Berlicum, Noord-Brabant) verstand van gaten in markten. Frank is mijn voorbeeld als het gaat om groot dromen en dan doen.

Toen ik drie jaar geleden reageerde op de vacature voor adjunct-hoofdredacteur van hard//hoofd, had ik mijn bijbaantje bij de bakker net opgezegd. Mijn master aan de kunstacademie gaf me nul journalistieke ervaring en ik had nog nooit iets geschreven voor hard//hoofd, hoewel ik sinds enkele maanden een roman aan het schrijven was (die nooit af zou komen). Leidinggeven aan een redactie stond zeker niet op mijn cv.

Dat ik toch solliciteerde kwam door een beoordelingsgesprek in mijn tweede jaar op de academie. Ik moest meer durven, zeiden mijn docenten. In eerste instantie vond ik dit moeilijke feedback. Ik had het gevoel dat ik nergens bang voor was, ik voelde me niet geremd in de verhalen die ik schreef of de filmpjes die ik maakte. Tot ik mij realiseerde dat er onderwerpen waren die ik zorgvuldig omzeilde, vragen die ik mezelf niet durfde te stellen. Ik durfde wel veel, maar alleen op bekend terrein. Terwijl juist daar waar je niet gewend bent te komen, daar waar je je ongemakkelijk voelt, mogelijkheden liggen. Dus maakte ik een film waarbij ik mijn vriendinnen en mijn zusjes vroeg om mij te kwetsen. Dus ging ik undercover naar Chinese massagesalons op zoek naar een happy end. Dus woonde ik twee jaar in een woonwagen zonder douche. Dus werd ik imker. Dus schreef ik een artikel over waarom mijn zusje en ik elkaar haatten. Dus (misschien wel het engst) ging ik in therapie. Dus solliciteerde ik bij hard//hoofd.

Er zijn de laatste jaren veel boeken gepubliceerd die proberen te verklaren waarom vrouwen blijven hangen in de subtop van het bedrijfsleven, waarom vrouwen minder verdienen dan mannen, waarom ze minder zelfvertrouwen lijken te hebben. In The Confidence Gap beweren Katty Kay en Claire Shipman dat vrouwen hiermee zijn opgegroeid. Ze hebben niet geleerd om te bluffen, hen is bijgebracht dat een goede voorbereiding, ijver en beleefdheid worden beloond. Dit heeft tot gevolg dat vrouwen niet om promotie durven te vragen. ‘Nothing builds confidence like taking action,’ preken Kay en Shipman, ‘especially when the action involves risk and failure.’ Mooie woorden, maar ik weiger te geloven dat dit een vrouwenprobleem is. Ik ken genoeg mannen die geen risico’s durven nemen. Noch in hun carrière, noch in de liefde.

Man of vrouw – Kay en Shipman hebben gelijk: wanneer je dingen doet die je niet durft, ontdek je kwaliteiten waarvan je niet vermoedde dat je ze had. Daarom zeg ik mijn studenten vaak dat ze projecten moeten beginnen waarvan onduidelijk is wat de uitkomst zal zijn. Als je in de schetsfase al weet hoe je werk eruit gaat zien, heb je een grote kans dat je een heel saai en voorspelbaar kunstwerk maakt.

Tornado (2000-2010) Francis Alÿs.
Koning in het doen wat je niet durft, is de Belgische kunstenaar Francis Alÿs. In Tornado probeert hij met een camera in het oog van tornado’s te rennen.

De afgelopen jaren heb ik hard//hoofd leren kennen. Een bijzonder online tijdschrift dat gemaakt wordt door enorm getalenteerde redactieleden die elkaar op vrijwillige basis (!) scherp houden en goede feestjes geven. Bij hard//hoofd heb ik leren vergaderen, en ervaren dat dat leuk kan zijn als je maar met interessante mensen aan tafel zit. Leidinggeven aan deze redactie was geen moment saai, zeer leerzaam en altijd uitdagend. Maar nu ken ik hard//hoofd en de redactie kent mij. Het adjunct-hoofdredacteurschap is de afgelopen drie jaar met me vergroeid. En hoe prettig dat ook was, ik ben ervan overtuigd dat wanneer je kunt voorspellen waar je naartoe gaat, je jezelf moet dwingen de koers te verleggen.

Er is geen groot nieuw plan voor nu het klaar is. Nu ik echt niet meer verantwoordelijk ben. Dat is eng. Soms heb ik bijna spijt. Bij hard//hoofd wist ik zo goed wat ik moest doen. Deze onduidelijkheid doet me af en toe verlangen naar een “echte baan”. Een contract, een salaris, een duidelijke functieomschrijving in plaats van de opsomming: kunstenaar/dichter/redacteur/docent/copywriter/criticus/programmeur/imker. Maar dan denk ik aan hoe Sophie Calle het begin van haar carrière beschrijft. Het is goed om het gewoon even niet te weten. Dat geeft je de ruimte om nieuwe dingen niet te durven, en dan toch te doen.

--
Durf jij jezelf al bijna als de nieuwe (adjunct-)hoofdredacteur te zien, solliciteer dan en vertel ons wat jij voor de toekomst van hard//hoofd in petto hebt. 

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 70

Vertrouw de dingen die je met gemak doet

Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten van de Gerrit Rietveld Academie naar het beste advies dat zij ooit kregen. Vandaag: Geert Mul, die onder meer computeranimaties, installaties en sculpturen maakt. 'Als iets geforceerd was, dacht ik dat dat dan wel kunst zou zijn.' Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer