Asset 14

Doen wat je niet durft

Vanaf vandaag heeft hard//hoofd een vacature voor een hoofdredacteur. Oud-adjunct-hoofdredacteur Maartje blikt terug en kijkt vooruit. 'Het is goed om het gewoon even niet te weten.'

Januari 2015 - Ik probeer geen spijt te hebben. Alles wat gezegd moest worden is gezegd, de wachtwoorden zijn overgedragen, het colofon is veranderd. Vanaf vandaag zijn Jan en ik gewoon redacteur. De interim-hoofdredactie is ingewerkt, ze zitten tegenover mij op kantoor en ik moet nu weggaan, maar ik wil nog niet. ‘Wie wil er thee? Ik zet wel even.’

Spijt krijg je vooral van plannen die je niet uitvoert, hou ik mezelf voor. Zelfs als je iets doet wat verkeerd uitpakt, zal je daar nooit met alleen maar spijt aan terugdenken. Alleen het absolute niks (helemaal niets doen) is volkomen negatief.

‘Wat ga je nu doen?’ ‘Eh, meer aan “mijn eigen werk”, denk ik.’

Mijn ouders vinden dat ik een “echte” baan met een “echt” salaris moet “nemen”. Mijn zusje stuurt me vacatures voor social media-functies omdat ik zo grappig ben op Facebook. Mijn neef Frank suggereert dat ik begrafenisvideo’s moet maken, een gat in de markt. Hij heeft, als eigenaar van de enige kamelenmelkerij in Europa (Berlicum, Noord-Brabant) verstand van gaten in markten. Frank is mijn voorbeeld als het gaat om groot dromen en dan doen.

Toen ik drie jaar geleden reageerde op de vacature voor adjunct-hoofdredacteur van hard//hoofd, had ik mijn bijbaantje bij de bakker net opgezegd. Mijn master aan de kunstacademie gaf me nul journalistieke ervaring en ik had nog nooit iets geschreven voor hard//hoofd, hoewel ik sinds enkele maanden een roman aan het schrijven was (die nooit af zou komen). Leidinggeven aan een redactie stond zeker niet op mijn cv.

Dat ik toch solliciteerde kwam door een beoordelingsgesprek in mijn tweede jaar op de academie. Ik moest meer durven, zeiden mijn docenten. In eerste instantie vond ik dit moeilijke feedback. Ik had het gevoel dat ik nergens bang voor was, ik voelde me niet geremd in de verhalen die ik schreef of de filmpjes die ik maakte. Tot ik mij realiseerde dat er onderwerpen waren die ik zorgvuldig omzeilde, vragen die ik mezelf niet durfde te stellen. Ik durfde wel veel, maar alleen op bekend terrein. Terwijl juist daar waar je niet gewend bent te komen, daar waar je je ongemakkelijk voelt, mogelijkheden liggen. Dus maakte ik een film waarbij ik mijn vriendinnen en mijn zusjes vroeg om mij te kwetsen. Dus ging ik undercover naar Chinese massagesalons op zoek naar een happy end. Dus woonde ik twee jaar in een woonwagen zonder douche. Dus werd ik imker. Dus schreef ik een artikel over waarom mijn zusje en ik elkaar haatten. Dus (misschien wel het engst) ging ik in therapie. Dus solliciteerde ik bij hard//hoofd.

Er zijn de laatste jaren veel boeken gepubliceerd die proberen te verklaren waarom vrouwen blijven hangen in de subtop van het bedrijfsleven, waarom vrouwen minder verdienen dan mannen, waarom ze minder zelfvertrouwen lijken te hebben. In The Confidence Gap beweren Katty Kay en Claire Shipman dat vrouwen hiermee zijn opgegroeid. Ze hebben niet geleerd om te bluffen, hen is bijgebracht dat een goede voorbereiding, ijver en beleefdheid worden beloond. Dit heeft tot gevolg dat vrouwen niet om promotie durven te vragen. ‘Nothing builds confidence like taking action,’ preken Kay en Shipman, ‘especially when the action involves risk and failure.’ Mooie woorden, maar ik weiger te geloven dat dit een vrouwenprobleem is. Ik ken genoeg mannen die geen risico’s durven nemen. Noch in hun carrière, noch in de liefde.

Man of vrouw – Kay en Shipman hebben gelijk: wanneer je dingen doet die je niet durft, ontdek je kwaliteiten waarvan je niet vermoedde dat je ze had. Daarom zeg ik mijn studenten vaak dat ze projecten moeten beginnen waarvan onduidelijk is wat de uitkomst zal zijn. Als je in de schetsfase al weet hoe je werk eruit gaat zien, heb je een grote kans dat je een heel saai en voorspelbaar kunstwerk maakt.

Tornado (2000-2010) Francis Alÿs.
Koning in het doen wat je niet durft, is de Belgische kunstenaar Francis Alÿs. In Tornado probeert hij met een camera in het oog van tornado’s te rennen.

De afgelopen jaren heb ik hard//hoofd leren kennen. Een bijzonder online tijdschrift dat gemaakt wordt door enorm getalenteerde redactieleden die elkaar op vrijwillige basis (!) scherp houden en goede feestjes geven. Bij hard//hoofd heb ik leren vergaderen, en ervaren dat dat leuk kan zijn als je maar met interessante mensen aan tafel zit. Leidinggeven aan deze redactie was geen moment saai, zeer leerzaam en altijd uitdagend. Maar nu ken ik hard//hoofd en de redactie kent mij. Het adjunct-hoofdredacteurschap is de afgelopen drie jaar met me vergroeid. En hoe prettig dat ook was, ik ben ervan overtuigd dat wanneer je kunt voorspellen waar je naartoe gaat, je jezelf moet dwingen de koers te verleggen.

Er is geen groot nieuw plan voor nu het klaar is. Nu ik echt niet meer verantwoordelijk ben. Dat is eng. Soms heb ik bijna spijt. Bij hard//hoofd wist ik zo goed wat ik moest doen. Deze onduidelijkheid doet me af en toe verlangen naar een “echte baan”. Een contract, een salaris, een duidelijke functieomschrijving in plaats van de opsomming: kunstenaar/dichter/redacteur/docent/copywriter/criticus/programmeur/imker. Maar dan denk ik aan hoe Sophie Calle het begin van haar carrière beschrijft. Het is goed om het gewoon even niet te weten. Dat geeft je de ruimte om nieuwe dingen niet te durven, en dan toch te doen.

--
Durf jij jezelf al bijna als de nieuwe (adjunct-)hoofdredacteur te zien, solliciteer dan en vertel ons wat jij voor de toekomst van hard//hoofd in petto hebt. 

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Revolutie in kleine stappen

In plaats van te praten

Deze week worden onze redacteuren nogmaals blij van Micha Wertheim en vinden ze alternatieve wijzen om gesprekken te voeren (of juist niet). Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Joost Oomen wil de maan bezielen 3

Joost Oomen wil de maan bezielen

Onlangs verscheen Het Perenlied, de eerste roman van Joost Oomen. Roos Wolthers ging met hem in gesprek over vrolijkheid en twinkelende schuimspanen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers