Asset 14

Doen wat je niet durft

Vanaf vandaag heeft hard//hoofd een vacature voor een hoofdredacteur. Oud-adjunct-hoofdredacteur Maartje blikt terug en kijkt vooruit. 'Het is goed om het gewoon even niet te weten.'

Januari 2015 - Ik probeer geen spijt te hebben. Alles wat gezegd moest worden is gezegd, de wachtwoorden zijn overgedragen, het colofon is veranderd. Vanaf vandaag zijn Jan en ik gewoon redacteur. De interim-hoofdredactie is ingewerkt, ze zitten tegenover mij op kantoor en ik moet nu weggaan, maar ik wil nog niet. ‘Wie wil er thee? Ik zet wel even.’

Spijt krijg je vooral van plannen die je niet uitvoert, hou ik mezelf voor. Zelfs als je iets doet wat verkeerd uitpakt, zal je daar nooit met alleen maar spijt aan terugdenken. Alleen het absolute niks (helemaal niets doen) is volkomen negatief.

‘Wat ga je nu doen?’ ‘Eh, meer aan “mijn eigen werk”, denk ik.’

Mijn ouders vinden dat ik een “echte” baan met een “echt” salaris moet “nemen”. Mijn zusje stuurt me vacatures voor social media-functies omdat ik zo grappig ben op Facebook. Mijn neef Frank suggereert dat ik begrafenisvideo’s moet maken, een gat in de markt. Hij heeft, als eigenaar van de enige kamelenmelkerij in Europa (Berlicum, Noord-Brabant) verstand van gaten in markten. Frank is mijn voorbeeld als het gaat om groot dromen en dan doen.

Toen ik drie jaar geleden reageerde op de vacature voor adjunct-hoofdredacteur van hard//hoofd, had ik mijn bijbaantje bij de bakker net opgezegd. Mijn master aan de kunstacademie gaf me nul journalistieke ervaring en ik had nog nooit iets geschreven voor hard//hoofd, hoewel ik sinds enkele maanden een roman aan het schrijven was (die nooit af zou komen). Leidinggeven aan een redactie stond zeker niet op mijn cv.

Dat ik toch solliciteerde kwam door een beoordelingsgesprek in mijn tweede jaar op de academie. Ik moest meer durven, zeiden mijn docenten. In eerste instantie vond ik dit moeilijke feedback. Ik had het gevoel dat ik nergens bang voor was, ik voelde me niet geremd in de verhalen die ik schreef of de filmpjes die ik maakte. Tot ik mij realiseerde dat er onderwerpen waren die ik zorgvuldig omzeilde, vragen die ik mezelf niet durfde te stellen. Ik durfde wel veel, maar alleen op bekend terrein. Terwijl juist daar waar je niet gewend bent te komen, daar waar je je ongemakkelijk voelt, mogelijkheden liggen. Dus maakte ik een film waarbij ik mijn vriendinnen en mijn zusjes vroeg om mij te kwetsen. Dus ging ik undercover naar Chinese massagesalons op zoek naar een happy end. Dus woonde ik twee jaar in een woonwagen zonder douche. Dus werd ik imker. Dus schreef ik een artikel over waarom mijn zusje en ik elkaar haatten. Dus (misschien wel het engst) ging ik in therapie. Dus solliciteerde ik bij hard//hoofd.

Er zijn de laatste jaren veel boeken gepubliceerd die proberen te verklaren waarom vrouwen blijven hangen in de subtop van het bedrijfsleven, waarom vrouwen minder verdienen dan mannen, waarom ze minder zelfvertrouwen lijken te hebben. In The Confidence Gap beweren Katty Kay en Claire Shipman dat vrouwen hiermee zijn opgegroeid. Ze hebben niet geleerd om te bluffen, hen is bijgebracht dat een goede voorbereiding, ijver en beleefdheid worden beloond. Dit heeft tot gevolg dat vrouwen niet om promotie durven te vragen. ‘Nothing builds confidence like taking action,’ preken Kay en Shipman, ‘especially when the action involves risk and failure.’ Mooie woorden, maar ik weiger te geloven dat dit een vrouwenprobleem is. Ik ken genoeg mannen die geen risico’s durven nemen. Noch in hun carrière, noch in de liefde.

Man of vrouw – Kay en Shipman hebben gelijk: wanneer je dingen doet die je niet durft, ontdek je kwaliteiten waarvan je niet vermoedde dat je ze had. Daarom zeg ik mijn studenten vaak dat ze projecten moeten beginnen waarvan onduidelijk is wat de uitkomst zal zijn. Als je in de schetsfase al weet hoe je werk eruit gaat zien, heb je een grote kans dat je een heel saai en voorspelbaar kunstwerk maakt.

Tornado (2000-2010) Francis Alÿs.
Koning in het doen wat je niet durft, is de Belgische kunstenaar Francis Alÿs. In Tornado probeert hij met een camera in het oog van tornado’s te rennen.

De afgelopen jaren heb ik hard//hoofd leren kennen. Een bijzonder online tijdschrift dat gemaakt wordt door enorm getalenteerde redactieleden die elkaar op vrijwillige basis (!) scherp houden en goede feestjes geven. Bij hard//hoofd heb ik leren vergaderen, en ervaren dat dat leuk kan zijn als je maar met interessante mensen aan tafel zit. Leidinggeven aan deze redactie was geen moment saai, zeer leerzaam en altijd uitdagend. Maar nu ken ik hard//hoofd en de redactie kent mij. Het adjunct-hoofdredacteurschap is de afgelopen drie jaar met me vergroeid. En hoe prettig dat ook was, ik ben ervan overtuigd dat wanneer je kunt voorspellen waar je naartoe gaat, je jezelf moet dwingen de koers te verleggen.

Er is geen groot nieuw plan voor nu het klaar is. Nu ik echt niet meer verantwoordelijk ben. Dat is eng. Soms heb ik bijna spijt. Bij hard//hoofd wist ik zo goed wat ik moest doen. Deze onduidelijkheid doet me af en toe verlangen naar een “echte baan”. Een contract, een salaris, een duidelijke functieomschrijving in plaats van de opsomming: kunstenaar/dichter/redacteur/docent/copywriter/criticus/programmeur/imker. Maar dan denk ik aan hoe Sophie Calle het begin van haar carrière beschrijft. Het is goed om het gewoon even niet te weten. Dat geeft je de ruimte om nieuwe dingen niet te durven, en dan toch te doen.

--
Durf jij jezelf al bijna als de nieuwe (adjunct-)hoofdredacteur te zien, solliciteer dan en vertel ons wat jij voor de toekomst van hard//hoofd in petto hebt. 

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan