Asset 14

Bonnie and Clyde

Basje haalt films die te lang ongezien zijn gebleven van de plank. Ditmaal Arthur Penns New Hollywood-klassieker Bonnie and Clyde.

Geen idee waarom ik Bonnie and Clyde nooit gezien heb, toch dé film van 'New Hollywood', de periode waar ik zo gefascineerd door ben. New Hollywood (ook wel de 'Amerikaanse new wave' of 'de renaissance van Hollywood') komt neer op bijna twee decennia eigenzinnige films door jonge makers die iets wilden laten zien wat écht was, iets wat léék op de realiteit, in tegenstelling tot - om maar iets te noemen - The Sound of Music. Kortom: geen decorstukken, geen toneelmatig acteerwerk, geen camera's die zich bewogen als een stijve nek. Wat dan wel? Films die hun tijd reflecteerden: jongerencultuur, tegencultuur, politiek. Gefilmd op locatie, met energieke camerabewegingen en montage als tool om een verhaal te vertellen. Ook hip: het POV-shot, waarmee je als het ware door de ogen van het hoofdpersonage kijkt.

Illustratie: Merel Corduwener

De New Hollywood-periode liep tot ergens begin jaren tachtig, het decennium waarin de blockbuster werd uitgevonden. En het begon allemaal eind jaren zestig. Het omslagpunt: Bonnie and Clyde, 1967.

De onopgesmukte openingstitels zetten de toon: een diashow met kiekjes van het Amerikaanse plattelandsleven van de jaren dertig wordt afgewisseld met credits. Het geluid van het wisselen van dia's (klik!) wordt gaandeweg vergezeld door een krakerig liedje uit diezelfde tijd. Het zijn de Amerikaanse crisisjaren, het tijdperk waarin de titelpersonages ('BONNIE AND CLYDE' verschijnt in grote witte letters in beeld, om langzaam bloedrood te kleuren) hun faam claimden.

Het verhaal van de geliefden is efficiënt samengevat door de tagline van de film: 'They're young... they're in love... and they kill people.' Oftewel: jongen ontmoet meisje, meisje daagt jongen uit, jongen bewijst zich door een kruidenier te overvallen. In de film mondt hun vlucht uit in een crime spree. En het duurt niet lang voordat de eerste dodelijke slachtoffers vallen.

Melancholisch: zo typeer je de toon van New Hollywood. Terneergeslagen zelfs. Niet zozeer cynisch, maar wel met een air van: 'Ik heb de wereld gezien en ik kan je wat vertellen, it ain't pretty.' (Het cynisme infiltreerde Hollywood later pas, op de voet gevolgd door het nihilisme, met steeds gewelddadigere films die zonder plezier en louter voor het geld gemaakt werden.) De personages zijn klassieke antihelden: moreel ambigue of ronduit amoreel. Ze bevinden zich in uitzichtloze situaties of maken een existentiële crisis door. Denk aan de groeiende gekte van de 'taxi driver', denk aan het groeiende ongemak van de 'graduate'. Maar hoe controversieel de jonge honden van New Hollywood destijds ook waren, in de kern waren hun films net zo moralistisch als die van oud Hollywood.

Ook Bonnie and Clyde, een film die toch zo expliciet probeert te provoceren, heeft uiteindelijk een moralistisch hart. Er wordt dan wel gekozen voor het perspectief van misdadigers; het blijven misdadigers. Je leeft met hen mee, je valt voor hun charmes, je hoopt dat ze aan de politie ontkomen; en tóch blijven het misdadigers. Hun wandaden blijven wandaden. Moord blijft moord. Vergelijk dat met Ryan Goslings naamloze personage in Drive. Een gek van de ergste soort, die moordt omdat hij het zijn aard is. Maar je staat aan zijn kant, onvoorwaardelijk. Je vergeet wat hij is. Hoe anders is dat in het geval van Bonnie and Clyde.

Hoe eindigt Drive? (Spoiler!) De gek komt er mee weg. Hoe loopt Bonnie and Clyde af? (Niet echt een spoiler.) De criminelen bekopen hun misdaden met de dood, door de politie in een hinderlaag gelegd. Het is een einde dat oud-Hollywood ademt, het is de moraal aan het einde van het verhaal. Maar goed, die dood wordt dan wel weer á la New Hollywood getoond: lekker bloederig.

In meerdere opzichten blijkt Bonnie and Clyde gedateerd. Antihelden, rauw realisme, expliciet geweld en impliciete seks: destijds was het sensationeel, inmiddels is het gesneden koek - en dan geserveerd zónder moraal. En toch, dat einde - dat einde! - is nog even schokkend en teder, nog even gruwelijk en romantisch als het in 1967 moet zijn geweest.

Een paar vogels vliegen met veel kabaal op, dan is het weer stil. Bonnie en Clyde, tot stilstand gekomen langs de weg, kijken de vogels na. De boer die ze tegenkwamen, lijkt iets te weten. Hij kijkt naar de bosjes, dan naar de auto die verderop aankomt. Hij duikt weg. Wat gek, lijkt Clyde te willen zeggen. Dan weet hij het ook. Ze kijken nog eenmaal naar elkaar, Bonnie en Clyde. Zij lacht die prachtige lach. Een vuur aan kogels blaast de geliefden weg. Hun verdiende loon, en toch. Als New Hollywood iets wilde laten zien wat echt was, dan is dat in het geval van Bonnie and Clyde dit: hun liefde. Hun liefde is echt.

De echte liefde van Bonnie (Faye Dunaway) en Clyde (Warren Beatty)

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De droomwereld van Maaike Fransen

De videokunst van Maaike Fransen als droomwereld (deel 1)

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info