Asset 14

Onverwacht doordraaien in een pop-up museum

Ko van ‘t Hek bekijkt elke maand kunst. Deze keer bezocht hij het DWDD pop-upmuseum. Hij doet verwoede pogingen zijn vooroordelen thuis te laten.

Niks is zo makkelijk als superenthousiasme. ‘Dat is toch fantastisch!’ behoeft nooit een argument. Het maakt je bovendien nog geliefd ook. Dat is dan ook de truc van De Wereld Draait Door: hyperbolische lyriek. Pochen met hoeveel superlatieven je wel niet kent en in hoeveel talen. En nu heeft het programma, hoe briljant(!) uitmuntend(!) geniaal(!), een eigen museum.

Ik weet niet zo goed wat ik ervan moet vinden, dat museum. Natuurlijk is het verschrikkelijk (haten is ook heel makkelijk). DWDD is één lange reclame die het volk in slaap sust, zegt mijn buurman. Ik probeer genuanceerder te zijn. Als het mensen een keer een museum in krijgt, dan is dat toch iets positiefs? Maar het kost me moeite dit écht te denken. Want sommige dingen lenen zich niet voor de gezellige uitgelatenheid van Matthijs en Marc-Marie. Kunst is namelijk niet gemoedelijk. Kunst is, hoe prachtig of vrolijk ook, meer een kieteldood. Het prikkelt, jaagt angst aan, plaatst perspectieven. Zoiets misschien, maar het is in ieder geval geen grote kop koffie verkeerd.

Ik ga naar het pop-upmuseum. Ik wil weten of mijn vooroordelen terecht zijn. Fucking eng, want niets is zo angstaanjagend als het moeten herzien van je eigen ingesleten meningen. Maar soms moet je ‘het beest recht in de bek kijken’.

Wat beklijft na een bezoek aan Museum Het Samenraapsel is vooral de ongelooflijke ijdelheid van de tafelheren en -dames die curatortje spelen en werkelijk alles op zichzelf weten te betrekken. Dijkshoorn, Mulder, Zwagerman: iedereen doet mee. Koning keizer admiraal van de ijdelheid is Jasper Krabbé. Hij selecteerde zonder zichtbare ironie een werk van diezelfde Jasper Krabbé. Dat schilderij fascineert mij eindeloos. Eén door de aandoenlijke zelfbevlekking, twee door de schoonheid ervan, drie door zijn eigen wanstaltige uitleggerige tekst erbij. Een lelijk trio van kinderlijk enthousiasme.

Vanitasstilleven in olieverf op paneel door Jan Lievens uit de collectie van Museum de Fundatie, nu te zien in het DWDD Pop-up Museum.

Kut. Mislukt. Ik ben niet zo genuanceerd als ik me had voorgenomen. De vooroordelen zijn als dat ene knappe meisje. ‘Nu even niet’ lijkt geen optie. Het vergt een tomeloze concentratie. Ik denk aan een meditatietraining van zeven jaar geleden en aan de kunst van het loslaten die ze me daar, tevergeefs, probeerden te leren. Ik kijk weer naar het schilderij van Krabbé. Ik moet grinniken. Weg concentratie.

Maar gelukkig is er ook pure schoonheid. Het allerfantastischte(!) prachtigste(!) geweldigste(!) gebeurde in de zaal van Halina Reijn. Een klein zaaltje vol vanitasschilderijen van Museum De Fundatie. Schitterende 17e-eeuwse stillevens over vergankelijkheid: schedels, bloemen, kaarsen, zandlopers. Dat werk. Opdat we niet vergeten dat alles eindig is

Dan gaat de telefoon van de vrouw naast mij af. Zij: eind 50, roze vestje en met voorovergebogen schouders. Een DWDD-kijkster. Haar ringtone: polyfoon. Ik waan me gelijk weer in de vijfde klas van de middelbare school en omdat ze haar telefoon niet kan vinden in haar tasje, ontstaat er een nieuwe werkelijkheid. De oude doeken veranderen in een computerspel van rond de eeuwwisseling, waarvan we destijds dachten dat ze niet van echt te onderscheiden waren, laat staan dat we ons konden voorstellen dat ze ooit realistischer zouden worden.

*

Nou, het werd realistischer. De computerspellen werden echter met de jaren, en hetzelfde geldt voor het leven zelf. Er kwam nuance en onzekerheid. We kwamen erachter dat eigenlijk wel erg weinig eenduidig is. Computerspellen uit 1999 speelt niemand meer, maar schilderijen van driehonderd jaar oud vinden we prachtig. Wie herinnert zich de Crazy Frog nog in 2222?

De jaren negentig zijn voorgoed voorbij, dat weet ik nu wel zeker. Hoewel ik ook dacht dat niemand nog een polyfone ringtone zou hebben. Het bewijst dat je je kunt vergissen in vergankelijkheid. Soms denk je dat iets voor eeuwig zal zijn, soms verbaas je je erover dat iets er nog steeds is. Vanitas laat zich niet zo makkelijk vangen, leer ik van Halina en de mevrouw die haar telefoon nog steeds niet heeft gevonden. Dat ik van DWDD nog iets over vergankelijkheid leer, dat is eigenlijk best spannend.

Zelf slaagt het museum er nauwelijks in om zo’n spanning te creëren. Weinig schuurt, weinig doet pijn, weinig kietelt. Nergens een moment dat je de context vergeet, dat je vlucht in of van een schilderij. En zo bewijst Jasper Krabbé dat curatie een vak is, net als kunstenaar, en schoenmaker.

Het DWDD Pop-up Museum is tot en met 25 mei 2015 te zien in het Allard Pierson Museum in Amsterdam.

Ko van ’t Hek (1985) weet niet zo veel van kunst, maar is er wel verslaafd aan. Samen met Yuki Kho geeft hij elke maand vijf kunsttips in je inbox: Kunst Kijken met Ko & Kho. Hij studeerde filosofie en is mede-oprichter van tekstbureau Hotel Content. Daarnaast is hij een leuke jongen ook om te zien.@KOKOKO3000

Mail

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer