Asset 14

Kedi

Is Kedi een film uitsluitend bedoeld voor kattenliefhebbers? Of is deze documentaire, over de honderdduizenden straatkatten die rondzwerven op de straten van Istanbul, ook voor de hondenmensen onder ons aan te raden? Onze aaibare redacteurs Julius en Ella en gloednieuwe hoofdredacteur Sarah zochten het uit. Miauw.

Sarah: Allereerst de inkopper van de avond: zijn jullie kattenliefhebbers?

Ella: Eigenlijk ben ik een hondenliefhebber, maar kattenliefhebbers brengen me de laatste tijd aan het twijfelen. Ze zijn toch wel heel slim en sneaky, die poezen en katten. Dat vind ik leuk aan ze.

Julius: Ik ben echt een kattenmens, hoe vreselijk het ook klinkt, ‘kattenmens’.

Rattige katten hebben toch minder aaibaarheidsfactor.

Sarah: Ik ook. Maar niet in extreme vorm. Beetje zoals met mensen. Ik houd van ‘mijn’ mensen, en ook wel van andere, maar ik hoef niet alle mensen te aaien.

Julius: Nou moet ik zeggen, als ik in het park een hond zie die het water uit klimt, dan blijf ik ook wel altijd even kijken. Mijn natuurlijke reactie op een hond in de stad, vooral een grote, is een brede grijns, soms zelfs een hoorbare kreet van geluk.

Sarah: Dat heb ik dus bij katten. dat ik van die kreetjes uitsla als ik ze zie.

Julius: Met katten kan ik weer persoonlijker omgaan - hoewel ik niet zo close word als de mensen in deze film.

Ella: Ik had de neiging om alle katten op het witte doek te aaien. Ze hadden ook allemaal zo’n mooie vacht, wel erg goed verzorgd voor een ‘straatkat’.

Sarah: Dat vond ik ook verdacht. Het waren straatkatten die door mensen geadopteerd waren. En casting natuurlijk. Rattige katten hebben toch minder aaibaarheidsfactor. En daar ging deze film voor, de aaibaarheidsfactor.

Julius: Over pure straatkatten lijkt het me ook praktisch onmogelijk zo'n documentaire te maken.

Ella: Ze waren eerder half straatkat en half huisdier. De muziek was ook erg aandoenlijk en vrolijk. De film schetste een prachtig kattenleven. Alsof Istanbul voor hen de hemel op aarde is.

Julius: Ik vond het behoorlijk virtuoos hoe de katten op hun dagelijkse tochten gevolgd werden, en hoe dat gemonteerd was. Daar had ik graag meer van gezien. Maar dat is natuurlijk supermoeilijk. Toch een behoorlijke uitdaging, zo’n film over katten.

Ella: Precies! Ik heb me vaak over de cameratechniek verbaasd. Heel knap gedaan.

Julius: Hoe ze dan heen en weer knipten tussen de ene kat en de andere kat, die elkaar tegenkomen.

Sarah: Dat vond ik ook het mooiste: veel films over huisdieren gaat vaak toch vooral over de baasjes, en wat de dieren voor hen betekenen.

Ella: Het was het mooiste als je vanuit hun perspectief keek, zo laag bij de grond.

Sarah: Door die katten zo te volgen, door de straten, de bomen, in de holletjes waar ze muizen zoeken, kreeg je het idee in de huid van het dier te kruipen.

Julius: Wel jammer dat je er nooit eentje een rat zag vangen.

Sarah: Dat was misschien iets te gruwelijk geweest.

Ella: Ik heb hard moeten lachen toen die ene kat net de verkeerde kant op keek.

Sarah: Dat was fantastisch, dat moment dat je zo’n muis zijn hoofd uit een holletje ziet steken en even later de kat eraan komt.

Julius: Echt een klassiek suspensemomentje. Alsof het geregisseerd was.

Sarah: Dat feelgoodgehalte, namen jullie daar genoegen mee? Het was een beetje een sprookje.

Ella: Ik had meer harde realiteit verwacht. Ik kan me voorstellen dat het geen makkelijk leven is voor een kat.

Sarah: Ik weet niet of het goed is zo, of dat ik toch ook meer harde realiteit had gewild. Je krijgt het idee dat het leven voor een straatkat in Istanbul een feestje is.

Ella: Ja, maar dat lijkt me niet realistisch. Het was mooi, maar niet geloofwaardig.

Julius: Ze zullen ook wel eens weggeschopt worden, of verhongeren. Maar dat is moeilijker vast te leggen dan de levens van deze zwerfkatten.

Sarah: Ik ken iemand wiens schoonmaakster iedere zomer in een caravan naar Turkije gaat en zoveel mogelijk straatkatten mee terug neemt, omdat ze anders doodgeknuppeld worden. Maar als je deze film mag geloven kun je in Istanbul beter een straatkat zijn dan een mens.

Ella: In de introductie wordt verteld dat katten in Istanbul geliefd en gehaat worden, maar de haat werd niet getoond.

Sarah: Het werd wel wat saai soms, behalve op de momenten die echt dicht bij de katten bleven.

Julius: Ja. Hij duurt maar tachtig minuten, maar toch voelde het lang. Ook door gebrek aan structuur. Het is behoorlijk episodisch.

Sarah: Die confrontatie tussen die ene kat, die hele wilde, en haar ‘man’, als hij naar een andere kat kijkt. Dat soort momenten waren geweldig en minder zoet.
Ella: Ik had graag nog zo’n ruzie gezien. Dat was hilarisch, zo menselijk om te zien.

Je mensbeeld krijgt een opkikker door het kijken naar deze film.

Sarah: Ik vond het ook erg leuk om te horen hoe mensen over ‘hun’ katten praatten, en ze een karakter toedichten. Jaloers, een vechtertje, een gentleman. Het zegt ook veel over hen zelf, zonder dat je veel over die mensen te weten komt. Daar genoot ik van.
Julius: Ja, er wordt heel veel geprojecteerd op die katten.

Sarah: De stukjes waarin ze het te veel aan het leven van die mensen koppelden, vond ik weer saai.

Ella: Inderdaad, dan gaat het niet meer om te katten, maar om de mensen.

Julius: Het was leuk om te zien wat voor mensen het op zich nemen voor die katten te zorgen. Vaak wat oudere mensen die veel pech hebben gehad en het niet ruim hebben, als we deze film moeten geloven, en dat lijkt me ook wel logisch.

Ella: Als je zelf pech hebt ga je misschien sneller om ‘de ander’ geven. Sommigen maakten zelfs elke dag 10 kilo kip klaar voor de katten!

Julius: Die schipper die de kittens met een spuit melk voert, omdat hun moeder er niet is.

Ella: Inderdaad, zelfs een schipper die niets van katten moest hebben werd verliefd op ze.

Sarah: Ah ja dat was hartverwarmend. Maar ging het over meer dan de liefde voor katten?

Julius: Volgens mij ging het heel erg over hoe mensen zichzelf op dieren (willen) projecteren, en hoe we het blijkbaar nodig hebben om zo veel respect te hebben voor een dom beest. Het cliché dat katten ons zien als dienaren kwam ook vaak voorbij.

Ella: Je mensbeeld krijgt een opkikker door het kijken naar deze film.

Sarah: Er wordt wel een ideale wereld geschetst, waarin zorg voor elkaar hoog in het vaandel staat. Zorg van mensen voor dieren, voor dieren onderling. Die moederkat die uit jagen gaat en de beste prooien aan haar kinderen geeft.

Ella: Ik denk dat het niet om meer ging dan het leven van de katten en hoe wij als mensen zoveel respect voor dieren kunnen opbrengen. En wat dat over ons zegt.

Julius: Er zit daar ook een soort paradox. Veel van die katten zijn geheel afhankelijk van mensen, en de mensen zijn intelligenter dan de katten, maar toch kiezen ze ervoor de katten als hogere levensvorm te beschouwen.

Ella: Ik denk dat de mens het instinctieve gedrag van de kat waardeert. Dat lijkt heel slim. Ergens las ik de kritiek dat er geen aandacht werd gegeven aan de politieke situatie in het land. Maar dat lijkt me onnodig als je het over katten hebt, toch?

Sarah: Ik las dat de film een metafoor is voor het moderne Turkije. Dan heb je wel heel erg je best gedaan om dat er in te zien. Of voelden jullie dat wel? Voor mijn gevoel had het in elke Zuidelijk-Europese stad kunnen zijn met zwerfkatten. Er zit overigens één klein anti-Erdogan shotje in. Een shot van een prachtige pluizige kat die voor graffiti zit waar staat: 'Erdo-Gone'. Of is dat een spoiler?

Julius: Haha, dat lijkt me niet. Maar niet iedere film die zich in Turkije afspeelt hoeft daarover te gaan, toch.

Sarah: Nee. Voor mijn gevoel probeerde de film meer universele dingen over mens en dier te zeggen dan iets over katten in Istanbul specifiek.

Julius: Veel mensen hadden het over god. Wat zou daar over te zeggen zijn?

Sarah: Ja god was erg aanwezig. Ik denk dat het er mee te maken heeft dat religie meer leeft daar?

Julius: Ja, maar dat er bij de montage is gekozen om juist die opmerkingen over god erin te houden, is wel van belang.

Ella: Ik denk dat het erin zat om te laten zien dat ze katten heel hoog hebben zitten. Dat ze voor hen iets ‘goddelijks’ hebben. Maar ik denk niet dat deze film wil zeggen dat dieren goddelijk zijn.

De aaibaarheid kon niet tegenvallen bij dit debuut!

Julius: De film wil dat niet zeggen. Maar hij zegt wel dat mensen het zo zien. Mensen zijn doorgaans geneigd de wereld in te delen in god(en), mens, en dier, en vaak worden bepaalde dieren ook in de god-categorie geplaatst. Of zelfs in de categorie superheld, zoals één jongen beschreef.

Sarah: Ik denk dat de filmmaakster het gebruikte om te laten zien welke kwaliteiten we allemaal aan die diertjes toedichten. Dat we graag iets ‘groters’ in ze willen zien. Erg tekenend vond ik daarom die bordjes met: “Deze bekertjes water zijn alleen voor katten, raak ze niet aan om niet in het volgend leven dorst te hebben.”

Julius: Dit is trouwens Ceyda Toruns debuut; wel een gewaagde keuze, als debuutfilm, gezien de onberekenbaarheid van je hoofdrolspelers.

Sarah: Ha! Inderdaad. Aan de andere kant qua thema wel veilig: iedereen houdt van kattenfilmpjes.

Ella: De aaibaarheid kon niet tegenvallen bij dit debuut!

Julius: Ook wel grappig dat hij in Amerika wordt gedistribueerd door YouTube Red. Het ultieme YouTube-kattenfilmpje.

Sarah: Maar dat garandeert nog geen goede film natuurlijk. Wat vinden jullie: overstijgt de film het kattenfilmpjes-aaibaarheidsniveau?

Julius: Ik vind van wel. Je kunt hem puur als kattenfilm kijken en vertederd raken, maar je kunt achteraf ook met een biertje licht filosofisch praten over de plek van dieren in ons wereldbeeld.

Ella: De aaibaarheid was voor mij voldoende, maar voor een ‘goede film’ had ik graag wat meer realiteit gezien. Het echte, harde, leven van een kat.

Sarah: Ja, het is allemaal wel heel lief. En toch nodigt het uit tot een gesprek. En hij is enorm kundig gemaakt. Hoe je in de huid van die dieren kruipt, dat vond ik heerlijk. Maar ik miste wel dat randje, het had hier en daar meer mogen schuren of gevaarlijker mogen zijn.

Julius: Van mij hoefde dat niet. Lekker katten kijken in de zomer.

Sarah: Het leven is al zwaar genoeg.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
Lees meer
het laatste
 Mag ik dan niks meer zeggen?

Mag ik dan niks meer zeggen?

'De vrije uitwisseling van informatie en ideeën, de levenslijn van een liberale samenleving, wordt met de dag verder ingeperkt', vonden zo'n 150 prominenten in een publieke aanklacht tegen de 'cancel culture'. Kritiek op de brief liet niet lang op zich wachten. Lees meer

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wie de vermogensongelijkheid in Nederland aan de kaak stelt, hoort regelmatig: ‘Gelukkig zijn we geen Amerika. Daar is de rijkdom pas oneerlijk verdeeld!’ Dat klopt. Maar we staan wel op de tweede plek. Zo egalitair is ons land niet. Lees meer

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: filosoof Aldo Kempen reageert op de reflecties van filosoof Miriam Rasch. Lees meer

 Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Meerkoeten blijken hun nesten maar wat graag te bouwen met ons corona-afval. Dat heeft voor-, maar vooral veel nadelen. Lees meer

Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Hard//talk: ‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

De politie meer geweldsbevoegdheden geven is volstrekt onnodig. Het is zelfs onwenselijk en gevaarlijk. Lees meer

Hard//talk: De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

Als de antiracismedemonstranten die begin deze maand op de Dam stonden de schuld krijgen van een tweede coronagolf, is dat niet omdat ze een risico namen. Lees meer

 1

Hoe vang je activisme in beeld?

Hoe dun is de scheidslijn tussen een sterke boodschap en een kwalijke misser? Hoe luid moet je van je laten horen als witte illustrator, en vraag je geld voor het gebruik van een illustratie van George Floyd? Drie illustratoren gaan in gesprek. Lees meer

Ga weg met je loonoffer

Ga weg met je loonoffer

Nu is het tijd om de beroepsbabbelaars aan de kant te schuiven en het belang van werkers centraal te stellen, zegt FNV Jong-voorzitter Bas van Weegberg. Lees meer

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Koen Schouwenburg leidt al lange tijd een eenzaam bestaan. Hij ziet wel mensen, maar wat betekent dat? Wanneer vind je ware verbondenheid en echt contact? Hij gaat te rade in de filosofie en de literatuur, en vindt in de liefde het antwoord. Maar om die liefde vast te kunnen houden, mogen we nooit berusten. Lees meer

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan