Asset 14

Auf Einmal

Op een warme lentedag gingen eindredacteuren Ruby Sanders en Tommy de Bruijn met auteur Emma Stomp naar de bioscoop. Ze zagen er de ijskoude thriller Auf Einmal, van de Turks-Duitse filmmaakster Aslı Özgeen moesten soms de neiging onderdrukken om dingen naar het scherm te gooien.

Ruby: Laten we beginnen waar we net in de bioscoop waren gebleven.
Tommy: Ja. Die kop. Van de hoofdrolspeler.
Emma: Die was wel echt te erg.
Ruby: Te erg voor woorden. Dat enge ringbaardje. En die vieze tanden.
Tommy: De hele tijd in close-up. Ik kon z'n baardharen tellen. Alle vier.
Emma: En het bloempotkapsel niet te vergeten. Ik wou voorwerpen naar zijn hoofd gooien.
Tommy: Even een korte schets van de film. Auf Einmal begint zo: Anna, een jonge vrouw, valt dood neer na een feestje, en we volgen de hoofdpersoon, Karsten (helaas van veel te dichtbij), in wiens huis het feestje was. De twee vragen die overheersen zijn 'heeft ‘ie het gedaan, haar vermoord?' en 'hoe ga ik ooit sympathie opwekken voor deze man?'.
Ruby: En dit alles tegen de achtergrond van een klein en ‘idyllisch’ Duits plaatsje in Noordrijn-Westfalen.
Tommy: Wat een plaatsje was het, zeg. Een nachtmerrie.

"De vrouw die nog het meeste onafhankelijk leek was al na tien minuten dood."

Emma: Het deed me wel denken aan de vakanties die ik vroeger met mijn ouders had. Qua natuur dan. Maar man, daar wil je niet dood gevonden worden.
Ruby: Dat was wel bewust zo neergezet. De natuur was prachtig, maar de mensen afschuwelijk, en het regende de godganse dag.
Emma: Ik vond het ook typisch en deprimerend dat Karsten bij een bank werkte. En dat iedereen van die slechtzittende pakken droeg.
Ruby: Zo'n troosteloos decor. Lelijke pakken, lelijke mannen.
Tommy: Dat alles bij elkaar werkte in ieder geval flink drukkend. En de paar seksscènes waren al helemaal troosteloos.
Emma: Hadden jullie ook dat jullie bang werden om volwassen te worden? Iedereen was zo serieus en eenzaam. En eng grotemensenwerk aan het doen bij een bank.
Tommy: Ik weet vrij zeker dat ik nooit op deze manier volwassen ga worden.
Ruby: Ik ook niet! Maar ik snap wat je bedoelt. Het was inderdaad een soort schrikbeeld van een volwassen leven. Maar misschien nog meer van een landelijk en Duits volwassen leven. Waar je in een zwijgende kamer gekookte aardappels en rode kool van een vooroorlogs servies eet.
Emma: Ik was me vooral aan het afvragen hoe je zo ongelooflijk onsympathiek kon zijn. Ik dacht bijna: laat hem maar de gevangenis in gaan, of 'ie het nou gedaan heeft of niet.
Tommy: Eigenlijk voelde ik maar weinig voor Karsten en z'n 'vrienden'. Iedereen was zo lichtjes geschetst dat het meer karikaturen waren dan echte karakters.
Emma: Ik vind het jammer dat we Anna niet hebben leren kennen. Volgens mij was zij het interessantste karakter, maar voordat de film echt begon was ze al dood. Ik had gehoopt op meer flashbacks.
Ruby: Naar mijn idee was dat een bewuste keuze van de regisseuse, om de karakters zo archetypisch te maken. Toen ik zag dat dat een Turks-Duitse vrouwelijke filmmaker is, dacht ik dat er wel meer achter zat. Ik denk dat het vooral een heel cynische blik is op het 'Duitse' leven is.
Emma: Het troosteloze.
Tommy: Met de man als manipulatieve machtswellusteling.
Ruby: Ja, precies, alle mannen waren machtswellustelingen of losers. De vrouwen waren niet heel veel beter, maar toch wel ietsje.
Tommy: De vrouw die nog het meeste onafhankelijk leek was al na tien minuten dood. Emma heeft trouwens in Berlijn gewoond.
Ruby: Vond je veel dingen in de film nou typisch Duits?
Emma: Ik vond alles Duits! Alleen al het feit dat niemand humor had. En dat alles doodgezwegen werd. En die extreme beleefdheid. Ik denk ook dat de filmmaakster een heel negatief mensbeeld heeft, of wou ze misschien het slechte van de mens laten zien?
Ruby: In ieder geval zet ze in de film een heel negatief mensbeeld neer. Of liever gezegd, een heel negatief mensch-beeld. En dat het zo'n weerstand opriep bij ons, is misschien wel haar bedoeling.

"Als een barbecue met vrienden op deze manier verloopt dan knoop ik me direct op."

Emma: Een van de weinige lieve momenten was bij het kampvuur, toen die vriend tegen Karsten zei dat hij niet zo hard moest zijn voor zichzelf.
Tommy: Maar dat sloeg eigenlijk nergens op, want het kan best dat hij wél verantwoordelijk was voor Anna’s dood, en dan zegt die vriend, joh, wees niet zo hard voor jezelf?
Emma: Vonden jullie ook dat er een heel raar gevoel voor humor in zat? Dat moment dat die grafdelver aan het neuriën was bijvoorbeeld?
Tommy: Er zat wel één scene in die ik grappig vond: in de kerk, omdat het begon als een typische 'hoofdpersoon met morele issues heeft het zwaar en gaat naar de kerk om verlossing te zoeken' (dat zit serieus in zó veel films), maar hier loopt het iets anders af...
Emma: ...met een orgelspeler die aan het oefenen is, wat een afgrijselijk geluid veroorzaakt. Waardoor Karsten alleen nog maar angstiger wordt. Dat was wel grappig.
Ruby: Daarmee werd ook de kerk, en de eventuele troost die het geloof zou kunnen bieden, ­afgeschreven.
Tommy: Of wordt er gezegd dat de troost van het geloof niet weggelegd is voor deze man? Ik herkende ook wel een soort Lynchiaans gevoel, waar in ieder klein, ogenschijnlijk perfect dorpje, van alles onder het oppervlakte speelt.
Ruby: Ja, dat zeker! Typisch schone schijn met heel veel narigheid die daaronder schuilgaat.
Tommy: Wat ik het meest weerzinwekkend vond was hoe de 'vrienden' van Karsten onder elkaar waren. Als je toch zo met elkaar om moet gaan…
Ruby: Als een barbecue met vrienden op deze manier verloopt dan knoop ik me direct op.
Tommy: Al die onderhuidse spanning en onuitgesproken wrok, báh. Ik ben blij dat jullie gewoon aardig zijn.
Ruby: Niemand van Karstens vrienden vroeg ook naar de waarheid. Daar was het ze niet om te doen.
Emma: Dus: nooit naar een klein Duits gehucht verhuizen?
Tommy: Misschien is deze film een soort anti-toerisme-advertentie.
Emma: Een anti-‘Ik vertrek’.
Ruby: Het Duitse plaatsje Altena: das nimmer!
Emma: Het lijkt misschien idyllisch om in een Duitse provincie een B&B te beginnen, maar doe het niet!
Tommy: Wel een prachtige omgeving, compleet met die kerncentrale in de vallei. Met heftig bijpassend geluidseffect.
Emma: Ja, wauw!

"Speelde deze film zich niet stiekem in 2000 af?"

Tommy: Viel het jullie ook op dat er bijna geen muziek in de film zat? Tot aan de aftiteling, natuurlijk.
Ruby: Dat viel me meteen aan het begin al op: heel ongemakkelijk als het zo stil is. Het publiek werd niet gespaard.
Emma: Je kon niet wegdromen.
Tommy: Of zoals in mijn geval, subtiel dropjes eten…
Ruby: ...Iemand in de zaal zat ook met een zak drop te kloten... En dan bij de aftiteling opeens: BAM! RAMMSTEIN.
Tommy: Ja, dat moet bij iedere Duitse film. Staat geloof ik in hun Grondwet.
Ruby: Klopt, dat is het eerste artikel.
Emma: Wat ik wel nog wil noemen: die scène dat het dochtertje van Anna als een kat naar Karsten gaat blazen is wel echt geweldig.
Ruby: Die dochter was tof. Die komt er hopelijk wel.
Tommy: Ze stal de film wel een beetje.
Emma: En dat zonder tekst.
Tommy: Ik wil een spin-off met haar in de hoofdrol, waarin ze wraak gaat nemen!
Emma: Ik ook!
Tommy: De film kon wel wat luchtigheid gebruiken. Alles was grauw, bekrompen, klein en ouderwets.
Emma: Speelde deze film zich misschien niet stiekem in het jaar 2000 af?
Tommy: Ze hadden 't wel over Facebook aan het begin, en er is een scène waar iedereen om een iPhone heen staat om daarop een filmpje te kijken. Misschien speelt Auf Einmal juist wel in de verre toekomst en is het stiekem een post­-apocalyptische film over het laatste dorpje van Duitsland.
Emma: Waar iedereen een slechte smaak heeft? Dat zal het zijn!
Tommy: Dat geeft die scène bij de kernreactor ook een diepere laag - en verklaart die gemuteerde grafkop van Karsten. Ik denk dat we 't ontcijferd hebben.
Ruby: OMG, alleen de raszuivere Duitser is overgebleven en alle anderen worden categorisch uitgemoord? Dat moet het zijn!
Tommy: Dat was zo’n betere film geweest.

Auf Einmal is:

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info