Asset 14

Auf Einmal

Op een warme lentedag gingen eindredacteuren Ruby Sanders en Tommy de Bruijn met auteur Emma Stomp naar de bioscoop. Ze zagen er de ijskoude thriller Auf Einmal, van de Turks-Duitse filmmaakster Aslı Özgeen moesten soms de neiging onderdrukken om dingen naar het scherm te gooien.

Ruby: Laten we beginnen waar we net in de bioscoop waren gebleven.
Tommy: Ja. Die kop. Van de hoofdrolspeler.
Emma: Die was wel echt te erg.
Ruby: Te erg voor woorden. Dat enge ringbaardje. En die vieze tanden.
Tommy: De hele tijd in close-up. Ik kon z'n baardharen tellen. Alle vier.
Emma: En het bloempotkapsel niet te vergeten. Ik wou voorwerpen naar zijn hoofd gooien.
Tommy: Even een korte schets van de film. Auf Einmal begint zo: Anna, een jonge vrouw, valt dood neer na een feestje, en we volgen de hoofdpersoon, Karsten (helaas van veel te dichtbij), in wiens huis het feestje was. De twee vragen die overheersen zijn 'heeft ‘ie het gedaan, haar vermoord?' en 'hoe ga ik ooit sympathie opwekken voor deze man?'.
Ruby: En dit alles tegen de achtergrond van een klein en ‘idyllisch’ Duits plaatsje in Noordrijn-Westfalen.
Tommy: Wat een plaatsje was het, zeg. Een nachtmerrie.

"De vrouw die nog het meeste onafhankelijk leek was al na tien minuten dood."

Emma: Het deed me wel denken aan de vakanties die ik vroeger met mijn ouders had. Qua natuur dan. Maar man, daar wil je niet dood gevonden worden.
Ruby: Dat was wel bewust zo neergezet. De natuur was prachtig, maar de mensen afschuwelijk, en het regende de godganse dag.
Emma: Ik vond het ook typisch en deprimerend dat Karsten bij een bank werkte. En dat iedereen van die slechtzittende pakken droeg.
Ruby: Zo'n troosteloos decor. Lelijke pakken, lelijke mannen.
Tommy: Dat alles bij elkaar werkte in ieder geval flink drukkend. En de paar seksscènes waren al helemaal troosteloos.
Emma: Hadden jullie ook dat jullie bang werden om volwassen te worden? Iedereen was zo serieus en eenzaam. En eng grotemensenwerk aan het doen bij een bank.
Tommy: Ik weet vrij zeker dat ik nooit op deze manier volwassen ga worden.
Ruby: Ik ook niet! Maar ik snap wat je bedoelt. Het was inderdaad een soort schrikbeeld van een volwassen leven. Maar misschien nog meer van een landelijk en Duits volwassen leven. Waar je in een zwijgende kamer gekookte aardappels en rode kool van een vooroorlogs servies eet.
Emma: Ik was me vooral aan het afvragen hoe je zo ongelooflijk onsympathiek kon zijn. Ik dacht bijna: laat hem maar de gevangenis in gaan, of 'ie het nou gedaan heeft of niet.
Tommy: Eigenlijk voelde ik maar weinig voor Karsten en z'n 'vrienden'. Iedereen was zo lichtjes geschetst dat het meer karikaturen waren dan echte karakters.
Emma: Ik vind het jammer dat we Anna niet hebben leren kennen. Volgens mij was zij het interessantste karakter, maar voordat de film echt begon was ze al dood. Ik had gehoopt op meer flashbacks.
Ruby: Naar mijn idee was dat een bewuste keuze van de regisseuse, om de karakters zo archetypisch te maken. Toen ik zag dat dat een Turks-Duitse vrouwelijke filmmaker is, dacht ik dat er wel meer achter zat. Ik denk dat het vooral een heel cynische blik is op het 'Duitse' leven is.
Emma: Het troosteloze.
Tommy: Met de man als manipulatieve machtswellusteling.
Ruby: Ja, precies, alle mannen waren machtswellustelingen of losers. De vrouwen waren niet heel veel beter, maar toch wel ietsje.
Tommy: De vrouw die nog het meeste onafhankelijk leek was al na tien minuten dood. Emma heeft trouwens in Berlijn gewoond.
Ruby: Vond je veel dingen in de film nou typisch Duits?
Emma: Ik vond alles Duits! Alleen al het feit dat niemand humor had. En dat alles doodgezwegen werd. En die extreme beleefdheid. Ik denk ook dat de filmmaakster een heel negatief mensbeeld heeft, of wou ze misschien het slechte van de mens laten zien?
Ruby: In ieder geval zet ze in de film een heel negatief mensbeeld neer. Of liever gezegd, een heel negatief mensch-beeld. En dat het zo'n weerstand opriep bij ons, is misschien wel haar bedoeling.

"Als een barbecue met vrienden op deze manier verloopt dan knoop ik me direct op."

Emma: Een van de weinige lieve momenten was bij het kampvuur, toen die vriend tegen Karsten zei dat hij niet zo hard moest zijn voor zichzelf.
Tommy: Maar dat sloeg eigenlijk nergens op, want het kan best dat hij wél verantwoordelijk was voor Anna’s dood, en dan zegt die vriend, joh, wees niet zo hard voor jezelf?
Emma: Vonden jullie ook dat er een heel raar gevoel voor humor in zat? Dat moment dat die grafdelver aan het neuriën was bijvoorbeeld?
Tommy: Er zat wel één scene in die ik grappig vond: in de kerk, omdat het begon als een typische 'hoofdpersoon met morele issues heeft het zwaar en gaat naar de kerk om verlossing te zoeken' (dat zit serieus in zó veel films), maar hier loopt het iets anders af...
Emma: ...met een orgelspeler die aan het oefenen is, wat een afgrijselijk geluid veroorzaakt. Waardoor Karsten alleen nog maar angstiger wordt. Dat was wel grappig.
Ruby: Daarmee werd ook de kerk, en de eventuele troost die het geloof zou kunnen bieden, ­afgeschreven.
Tommy: Of wordt er gezegd dat de troost van het geloof niet weggelegd is voor deze man? Ik herkende ook wel een soort Lynchiaans gevoel, waar in ieder klein, ogenschijnlijk perfect dorpje, van alles onder het oppervlakte speelt.
Ruby: Ja, dat zeker! Typisch schone schijn met heel veel narigheid die daaronder schuilgaat.
Tommy: Wat ik het meest weerzinwekkend vond was hoe de 'vrienden' van Karsten onder elkaar waren. Als je toch zo met elkaar om moet gaan…
Ruby: Als een barbecue met vrienden op deze manier verloopt dan knoop ik me direct op.
Tommy: Al die onderhuidse spanning en onuitgesproken wrok, báh. Ik ben blij dat jullie gewoon aardig zijn.
Ruby: Niemand van Karstens vrienden vroeg ook naar de waarheid. Daar was het ze niet om te doen.
Emma: Dus: nooit naar een klein Duits gehucht verhuizen?
Tommy: Misschien is deze film een soort anti-toerisme-advertentie.
Emma: Een anti-‘Ik vertrek’.
Ruby: Het Duitse plaatsje Altena: das nimmer!
Emma: Het lijkt misschien idyllisch om in een Duitse provincie een B&B te beginnen, maar doe het niet!
Tommy: Wel een prachtige omgeving, compleet met die kerncentrale in de vallei. Met heftig bijpassend geluidseffect.
Emma: Ja, wauw!

"Speelde deze film zich niet stiekem in 2000 af?"

Tommy: Viel het jullie ook op dat er bijna geen muziek in de film zat? Tot aan de aftiteling, natuurlijk.
Ruby: Dat viel me meteen aan het begin al op: heel ongemakkelijk als het zo stil is. Het publiek werd niet gespaard.
Emma: Je kon niet wegdromen.
Tommy: Of zoals in mijn geval, subtiel dropjes eten…
Ruby: ...Iemand in de zaal zat ook met een zak drop te kloten... En dan bij de aftiteling opeens: BAM! RAMMSTEIN.
Tommy: Ja, dat moet bij iedere Duitse film. Staat geloof ik in hun Grondwet.
Ruby: Klopt, dat is het eerste artikel.
Emma: Wat ik wel nog wil noemen: die scène dat het dochtertje van Anna als een kat naar Karsten gaat blazen is wel echt geweldig.
Ruby: Die dochter was tof. Die komt er hopelijk wel.
Tommy: Ze stal de film wel een beetje.
Emma: En dat zonder tekst.
Tommy: Ik wil een spin-off met haar in de hoofdrol, waarin ze wraak gaat nemen!
Emma: Ik ook!
Tommy: De film kon wel wat luchtigheid gebruiken. Alles was grauw, bekrompen, klein en ouderwets.
Emma: Speelde deze film zich misschien niet stiekem in het jaar 2000 af?
Tommy: Ze hadden 't wel over Facebook aan het begin, en er is een scène waar iedereen om een iPhone heen staat om daarop een filmpje te kijken. Misschien speelt Auf Einmal juist wel in de verre toekomst en is het stiekem een post­-apocalyptische film over het laatste dorpje van Duitsland.
Emma: Waar iedereen een slechte smaak heeft? Dat zal het zijn!
Tommy: Dat geeft die scène bij de kernreactor ook een diepere laag - en verklaart die gemuteerde grafkop van Karsten. Ik denk dat we 't ontcijferd hebben.
Ruby: OMG, alleen de raszuivere Duitser is overgebleven en alle anderen worden categorisch uitgemoord? Dat moet het zijn!
Tommy: Dat was zo’n betere film geweest.

Auf Einmal is:

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

We zijn een halfjaar verder en het gesprek over racisme is weer terug bij af. Waar wachten we op? De volgende catastrofe? Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan