Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: een bijzondere kunstenaar die zijn uiterste best doet voor doelloze acties: maximale inspanning, minimaal resultaat" /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: een bijzondere kunstenaar die zijn uiterste best doet voor doelloze acties: maximale inspanning, minimaal resultaat" />
Asset 14

Francis Alÿs

Schepje voor schepje, millimeter voor millimeter; als je wilt kun je een berg verschuiven. Letterlijk. De kunstenaar Francis Alÿs zocht in Peru, dat aan het begin van dit millenium sociaal-economisch diep in de put zat, vijfhonderd vrijwilligers die hem wilden helpen met het verplaatsen van een behoorlijke duin. Scheppend en zwetend in de zon en het stof verzetten de vrijwilligers flink wat werk. Op de video die ervan gemaakt is doen de beelden soms bijbels aan. Uiteindelijk is de duin tien centimeter verplaatst, een verschil dat vrijwel niemand zal opmerken.

Cuando la fe mueve montañas / When faith moves mountains heet het werk, waarmee Alÿs lijkt te willen vertellen dat de wereld dan wel absurd is, maar dat een mens toch in staat is om iets te doen. Ook al lijkt dat misschien betekenisloos.


Cuanda la fe mueve montañas. Lima, 2002. Privécollectie Francis Alÿs. Video still

Een ander opvallend project was Paradox of Praxis, een wandeling in Mexico-stad waarin Alÿs een groot blok ijs voor zich uitduwt. Na negeneneenhalf uur is er alleen nog een plasje water over. De video die Alÿs ervan maakte, als enige bewijs van zijn wandeling, duurt bijna vijf minuten. Sometimes making something leads to nothing is de ondertitel, om de vluchtigheid van zijn actie nog eens te benadrukken. Is dat dan het enige?


Paradox of praxis. Mexico City, 1997. Privécollectie Francis Alÿs. Foto: Enrique Huerta

‘Maximale inspanning, minimaal resultaat’, een Zuid-Amerikaans motto dat niet alleen op de duinverplaatsing slaat maar zeker ook op de sociaal-economische toestand waar Peru zich in 2002 in bevond. Het illustreert de subtiele manier waarop in het werk van Alÿs vaak meer betekenis zit dan op het eerste gezicht lijkt. Wonderlijk bij het zien van de video is bovendien dat de - toch vrij bizarre - verschijning van een man met een blok ijs weinig verbazing oogst bij de Mexicanen. Het leven en de drukte in Mexico-stad en Alÿs die daar gestaag doorheen schuift, relativeert het individu en zijn streven naar grootse acties tot een mens die ook maar probeert.

Alÿs is geen kluizenaar-achtige kunstenaar die alleen in een studio zijn eigen ideeën verwezenlijkt. Zijn werken bevinden zich altijd in de wereld, of in verhouding tot de wereld. Als Antwerpenaar die ruim vijfentwintig jaar geleden naar Mexico-stad verhuiste, maakt Alÿs (1959) ook boeiende, politieke werken over zijn positie van vreemdeling, over immigratie en landsgrenzen. In The Green Line (Jeruzalem, 2004) liep hij rustig en vastberaden met een lekkend potje groene verf over de lijn die in 1949 was besloten als grens tussen Jordaans en Israëlisch gebied. Een subtiele manier om de partijen te wijzen op de afspraken die ooit zijn gemaakt maar al snel werden genegeerd. Toen Alÿs in 2007 werd uitgenodigd voor een tentoonstelling in de VS stak hij niet gemakkelijk de grens over, maar nam een flinke omweg via Australië, China, Rusland, Alaska en Canada, als commentaar op de problemen waar Mexicanen die naar de VS willen tegenaan lopen.

Het werk van Alÿs bevat altijd meerdere lagen. Speels en serieus, niet ingewikkeld en niet alledaags, en soms doelloos, maar nooit betekenisloos.

Op de website van Francis Alÿs zijn veel video’s te zien en gratis te downloaden.
http://francisalys.com

Van 9 oktober t/m 30 januari is de tentoonstelling Francis Alÿs: A story of deception te zien in Wiels, Brussel.
http://www.wiels.org

Mail

Roos Euwe

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Lieke Marsman bleek een eerlijke en grootmoedige Zomergast, met liefde voor het onverklaarbare en het ongemakkelijke. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe hoofdredacteur!

De hoofdredacteur van Hard//hoofd is de spin in het web van een groeiende, creatieve organisatie. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Essay & Opinie!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Eindredactie!

Als Chef Eindredactie breng je schrijvers en eindredacteuren met elkaar in contact, en zie je erop toe dat teksten tijdig gepubliceerd worden. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Eindredactie!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Essay & Opinie!

Als Chef Essay & Opinie onderhoud je contact met getalenteerde essayisten en opiniemakers, en draag je de verantwoordelijkheid over jouw tak op Hard//hoofd. Lees meer

De draad

De draad

Sumai Yahya schreef een kort, poëtisch verhaal over menselijke vleermuizen slingerend aan een draad. Een korte versie verscheen in het papieren magazine, maar lees hier de volledige versie, vol symboliek, donkere massa's, naalden, konijnen met rode ogen en aangeslepen ruggengraten. Lees meer

Als cavia's in de val

Als cavia's in de val

Marthe van Bronkhorst wil niet meer vliegen maar loopt tegen allerlei problemen aan als ze een duurzame vakantie probeert te boeken. Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Wat zegt het huis waarin je woont, en de meubels erin, over jou? En ben je in een ander huis, tussen andere spullen, nog wel precies dezelfde persoon? Eva past deze zomer op wat woningen van bekenden en onderzoekt wat ze beleeft. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Iets wat van zijn vader is geweest

Iets wat van zijn vader is geweest

Het is zwarte zaterdag en de tankstations zijn druk. Sigarettenrook en uitlaatgassen blijven "in de windstilte boven het asfalt verstikkend en bewegingsloos hangen." Tristan is, in dit korte verhaal, op weg naar het huis van wijlen zijn vader, een man op wie hij nooit heeft kunnen rekenen. Kan hij het opbrengen om door te rijden? Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Gedichten Alara Adilow (titel volgt) 2

Straatliedjes

Wat is een huis? 'Iets dat de wraak van de nacht buiten houdt. / Iets waar je naar terugkeert na een lange reis.' In deze nieuwe gedichten van Alara Adilow worden vaders ontvlucht, tijdelijke verblijfplaatsen gevonden en nieuwe relaties op zee aangegaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Woordenboek der Obscure Melancholieën

Woordenboek der Obscure Melancholieën

De schaamte en toch het gemis wanneer je in je oude dagboek je zorgen terugleest - waarom is er geen woord voor dat gevoel? Marthe van Bronkhorst bedenkt daarom een woordenboek voor melancholische emoties. Lees meer

De onwerkbare

De onwerkbare

Dit is het derde en tevens laatste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel