Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: een album dat uit z’n voegen barst van het speelplezier." /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: een album dat uit z’n voegen barst van het speelplezier." />
Asset 14

Exile on main street

Er wordt weleens beweerd dat wanneer The Rolling Stones in ’72 – na het uitbrengen van hun pièce de résistance Exile On Main Street – er de brui aan hadden gegeven, ze een veel mythischere status bereikt zouden hebben dan nu het geval is. En al heb ik een zwak voor enkele van de albums die de band na die tijd uitbracht, denk ik dat deze theorie zeker klopt. Veel mensen van mijn generatie associëren Mick & Keith toch maar al te vaak met aanstellerige bejaarde junks die stadions vullen met naar verschraald bier ruikende vrachtwagenchauffeurs en hun getatoeëerde wijven. Geen kwaad woord over The Beatles en Bob Dylan en Jimi Hendrix en The Velvet Underground; die blijven heilig en hip voor jong en oud. Maar The Stones hebben een problematische reputatie. Dat is hun eigen schuld natuurlijk, maar toch is het zonde. Want de muziek die ze in de eerste tien jaar van hun bestaan maakten is godsgruwelijk opwindend.

Als je de vroegste platen van deze band achter elkaar beluistert hoor je een spannende zoektocht naar identiteit. Smerige rhythm & blues, opruiende beat, introspectieve pop, duistere psychedelica, duivelse gospel en ga zo maar door. Je zou kunnen zeggen dat The Rolling Stones constant een andere band wilden zijn dan ze waren en dat deze onvrede hun drijvende kracht was. De flirts vanaf midden jaren zeventig met ondermeer reggae, disco, punk en powerballads kwamen daarentegen uiterst berekenend over, niet als een innerlijke noodzaak. The Stones hebben zichzelf dan namelijk ook al lang en breed gevonden en missen dus de drive die hen zo boeiend maakte in de eerste plaats. Het eerder genoemde Exile On Main Street is de plaat waar de band voor het eerst en misschien ook wel voor het laatst volledig met zichzelf samenvalt. Dat is de reden waarom dit album zo op zichzelf staat en waarom het ook eigenlijk de zwanenzang van de band had moeten zijn. In dat geval was hun discografie huiveringwekkend onaantastbaar geweest.

Of Exile On Main Street mijn favoriete Stones-plaat is weet ik eigenlijk niet, want ik vind zijn drie voorgangers (Beggars Banquet, Let It Bleed en Sticky Fingers) minstens zo sterk. Het is wel het enige album van de band waar geen liedjes opstaan die er echt uitspringen, maar dat juist als geheel het beste werkt. Het is een dubbelalbum en dus is er volop de ruimte om te experimenteren met allerhande stijlen en sferen. De charme van de vroege Stones was dat het een typisch Britse band was die zo Amerikaans mogelijk wilde klinken (de barokke druilerigheid van een ‘Ruby Tuesday’ daargelaten). Op Exile On Main Street hoor je een band die niet meer stoer hoeft te doen, maar die alles nonchalant uit z’n mouwen lijkt te schudden. Wanneer Mick zijn strot opentrekt in ‘Sweet Virginia’ hoor je, in tegenstelling tot zijn eerdere pogingen in het genre, geen Londense branieschopper die zonodig de cowboy uit moet hangen, maar een rasechte countryzanger met een gebroken hart. ‘I Just Want To See His Face’ lijkt uit de moerassen van de Mississippi-delta op te borrelen, ‘Tumbling Dice’ en ‘Shine A Light’ brengen de extase van zwarte kerkgezangen en ‘Sweet Black Angel’ de melancholie van een kampvuur op de prairie. En dan is er natuurlijk nog de onversneden rock&roll van nummers als ‘Happy’ en ‘Rocks Off’, vol geile soultoeters.

Exile On Main Street is een album dat uit z’n voegen barst van het speelplezier. De meeste nummers klinken ontzettend euforisch en relaxt, maar de ondertoon is er een van destructieve decadentie. Niet zo vreemd als je bedenkt dat het grootste deel is opgenomen in een Franse villa (waar de Stones naartoe vertrokken om de Britse huizenbelasting te onderduiken, vandaar de titel) op een dieet van whisky en heroïne en in het bonte gezelschap van allerhande kunstenaars en klaplopers.

Achtendertig jaar later is ‘Exile’ opnieuw uitgebracht, zoals dat tegenwoordig gaat met een opgepoetst geluid (gelukkig niet té opgepoetst, het klinkt allemaal nog lekker smerig) en voorzien van kindersurprises waar de vermogende midlife-consument wel z’n fauteuil voor uit wil komen. Er zit een bonuscd bij met outtakes uit die tijd, maar Opa Mick heeft voor de gelegenheid zijn partijen opnieuw ingezongen en dat hoor je natuurlijk meteen. Die tien extra liedjes zijn best fijn, maar toch een beetje als een scheut Fanta in je Jameson. Laat dat zogenaamde luxeproduct maar voor wat het is en graai de ‘real thing’ uit de bakken met tweedehands vinyl bij je plaatselijke platenbakker. Al zit er een meter stof op en heeft er een olifant op staan springen, van Exile On Main Street zal je je leven lang plezier blijven houden. Deze plaat is niet stuk te krijgen, zélfs niet door die verschrikkelijke Rolling Stones.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info