Asset 14

Dear life

Het slechte nieuws: Nobelprijswinnaar Alice Munro kondigde net deze zomer aan op te houden met schrijven. “Ik heb gedaan wat ik wou, ik ben tevreden”, zei ze in juli tegen de New York Times. Het goede nieuws: ophouden deed ze niet zonder ons Dear life, een laatste verhalenbundel, cadeau te doen.

Munro schrijft lange kortverhalen. Lang genoeg om de wereld van de personages goed te leren kennen. Zorgvuldig zet ze verhaallijnen uit die niet noodzakelijk chronologisch verlopen en die evenmin allemaal netjes worden uitgeschreven. Behalve de verhalen die worden verteld, zijn er ook de verhalen die niet worden verteld maar waarvan je voelt dat ze er toch moeten zijn, ergens in de onderbuik. Waar je de hele tijd voelt dat iets fout zal lopen, dat je op het verkeerde been bent gezet, dat een van de personages zich anders voordoet dan hij echt is, zelfs het personage dat je het meest vertrouwd is omdat je het in de ik-vorm volgt. Wat Jonathan Franzen in Further Away samenvatte in de titel van een essay over Munro: 'What Makes You So Sure You Are Not The Evil One Yourself?'. Een gevoel waarvan je vaak niet meer dan een suggestie van de bevestiging krijgt. De lezer moet zijn werk maar goed doen.


Ze zoekt het dichtbij huis: in de gewone levens van mensen in de provincie, ze zoomt in op beslissende momenten, keuzes, inzichten. Zoals de dichteres die zich verloren waant op een feestje en dus maar aan het drinken gaat. Tot ze op een journalist botst die haar naar huis brengt en bekent dat hij “even overwoog haar te kussen, maar het dan toch maar niet deed”. De dichteres trekt naar huis, loopt maandenlang te tobben over ‘waarom niet’ tot ze besluit hem op te zoeken. En dan het verhaal over de misvormde jongen van bescheiden komaf en het mooie meisje uit de hogere klasse, die door omstandigheden en bij wijze van eliminatie op elkaar zijn aangewezen. Beiden hadden ze vroeger mensen die beter bij hen hadden gepast: hij zijn bescheiden en ijverige moeder, zij haar vooraanstaande bankiersvader. Maar die zijn er niet meer en intussen zijn ze allebei op hun eigen manier outsiders. Zij accepteert dat. Hij kan niet aanvaarden dat ze enkel om pragmatische redenen op elkaar zijn aangewezen en dat er van geen enkel romantisch of erotisch sentiment sprake is, of zal zijn. Dan liever niet.

Het indrukwekkendst zijn haar autobiografisch getinte verhalen: autobiographical in feeling, though not, sometimes, in fact. Munro is nietsontziend als het over haar moeder gaat, beschrijft hoe die niet geliefd was bij vrienden en schoonfamilie, omdat ze weigerde te zijn wie ze was: een meisje van eenvoudige komaf. Ze praatte te mooi en kleedde zich te goed, kon dat gedrag niet aanpassen aan de mensen met wie ze in gesprek ging en maakte zich op die manier onpopulair. Of hoe de regels van sociale hiërarchie zich niet door vorm laten misleiden.
 Munro vertelt over een tumor die haar moeder ooit heeft laten wegnemen, samen met haar appendix. Dat Munro nooit geweten heeft, het is haar niet verteld en zelf heeft ze er niet naar gevraagd, of die tumor goed- of kwaadaardig was, maar alleen kan vermoeden: “it was benign or was most skillfully got rid of, for here I am today.” Stoïcijns en scherp.

Net zo nietsontziend als ze voor haar moeder is, is Alice Munro voor zichzelf als ze zegt dat ze de begrafenis van haar moeder niet heeft bijgewoond. Ze had het te druk met kinderen, of schrijven, haar man had dingen te doen en ze woonden toen al veraf wat een ticket te duur maakte voor het jonge gezin. Wat ze daar schrijft, dat zijn zinnen die me drie maanden later, met het boek al lang terug in de bibliotheek, aan de ribben blijven kleven en me de adem benemen: “We say of some things that they can't be forgiven, or that we will never forgive ourselves. But we do – we do it all the time.

Nele Buyst (Gent, 1983) studeerde taal, letteren en cultuur in Gent, Münster en Antwerpen. Ze leest en schrijft gedichten, soms iets anders.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 70

Vertrouw de dingen die je met gemak doet

Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten van de Gerrit Rietveld Academie naar het beste advies dat zij ooit kregen. Vandaag: Geert Mul, die onder meer computeranimaties, installaties en sculpturen maakt. 'Als iets geforceerd was, dacht ik dat dat dan wel kunst zou zijn.' Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer