Asset 14

Dear life

Het slechte nieuws: Nobelprijswinnaar Alice Munro kondigde net deze zomer aan op te houden met schrijven. “Ik heb gedaan wat ik wou, ik ben tevreden”, zei ze in juli tegen de New York Times. Het goede nieuws: ophouden deed ze niet zonder ons Dear life, een laatste verhalenbundel, cadeau te doen.

Munro schrijft lange kortverhalen. Lang genoeg om de wereld van de personages goed te leren kennen. Zorgvuldig zet ze verhaallijnen uit die niet noodzakelijk chronologisch verlopen en die evenmin allemaal netjes worden uitgeschreven. Behalve de verhalen die worden verteld, zijn er ook de verhalen die niet worden verteld maar waarvan je voelt dat ze er toch moeten zijn, ergens in de onderbuik. Waar je de hele tijd voelt dat iets fout zal lopen, dat je op het verkeerde been bent gezet, dat een van de personages zich anders voordoet dan hij echt is, zelfs het personage dat je het meest vertrouwd is omdat je het in de ik-vorm volgt. Wat Jonathan Franzen in Further Away samenvatte in de titel van een essay over Munro: 'What Makes You So Sure You Are Not The Evil One Yourself?'. Een gevoel waarvan je vaak niet meer dan een suggestie van de bevestiging krijgt. De lezer moet zijn werk maar goed doen.


Ze zoekt het dichtbij huis: in de gewone levens van mensen in de provincie, ze zoomt in op beslissende momenten, keuzes, inzichten. Zoals de dichteres die zich verloren waant op een feestje en dus maar aan het drinken gaat. Tot ze op een journalist botst die haar naar huis brengt en bekent dat hij “even overwoog haar te kussen, maar het dan toch maar niet deed”. De dichteres trekt naar huis, loopt maandenlang te tobben over ‘waarom niet’ tot ze besluit hem op te zoeken. En dan het verhaal over de misvormde jongen van bescheiden komaf en het mooie meisje uit de hogere klasse, die door omstandigheden en bij wijze van eliminatie op elkaar zijn aangewezen. Beiden hadden ze vroeger mensen die beter bij hen hadden gepast: hij zijn bescheiden en ijverige moeder, zij haar vooraanstaande bankiersvader. Maar die zijn er niet meer en intussen zijn ze allebei op hun eigen manier outsiders. Zij accepteert dat. Hij kan niet aanvaarden dat ze enkel om pragmatische redenen op elkaar zijn aangewezen en dat er van geen enkel romantisch of erotisch sentiment sprake is, of zal zijn. Dan liever niet.

Het indrukwekkendst zijn haar autobiografisch getinte verhalen: autobiographical in feeling, though not, sometimes, in fact. Munro is nietsontziend als het over haar moeder gaat, beschrijft hoe die niet geliefd was bij vrienden en schoonfamilie, omdat ze weigerde te zijn wie ze was: een meisje van eenvoudige komaf. Ze praatte te mooi en kleedde zich te goed, kon dat gedrag niet aanpassen aan de mensen met wie ze in gesprek ging en maakte zich op die manier onpopulair. Of hoe de regels van sociale hiërarchie zich niet door vorm laten misleiden.
 Munro vertelt over een tumor die haar moeder ooit heeft laten wegnemen, samen met haar appendix. Dat Munro nooit geweten heeft, het is haar niet verteld en zelf heeft ze er niet naar gevraagd, of die tumor goed- of kwaadaardig was, maar alleen kan vermoeden: “it was benign or was most skillfully got rid of, for here I am today.” Stoïcijns en scherp.

Net zo nietsontziend als ze voor haar moeder is, is Alice Munro voor zichzelf als ze zegt dat ze de begrafenis van haar moeder niet heeft bijgewoond. Ze had het te druk met kinderen, of schrijven, haar man had dingen te doen en ze woonden toen al veraf wat een ticket te duur maakte voor het jonge gezin. Wat ze daar schrijft, dat zijn zinnen die me drie maanden later, met het boek al lang terug in de bibliotheek, aan de ribben blijven kleven en me de adem benemen: “We say of some things that they can't be forgiven, or that we will never forgive ourselves. But we do – we do it all the time.

Nele Buyst (Gent, 1983) studeerde taal, letteren en cultuur in Gent, Münster en Antwerpen. Ze leest en schrijft gedichten, soms iets anders.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer