Asset 14

De passagierszetel

Ik ben een passagier. Zoals Onno in De ontdekking van de hemel  stelt: in het leven heb je twee categorieën mensen – chauffeurs en passagiers. De rol van passagier past me, maar is toch vooral het gevolg van het simpele feit dat ik zelf (nog steeds) geen rijbewijs heb. Het moet wel gezegd dat ik daar nu eindelijk werk van maak. Zo onderbreek ik op dit moment van schrijven mijn studies over voorrang van rechts en verhoogde middenbermen voor enkele contemplaties over de bevoorrechtte positie van de passagierszetel.

Dit metatekstuele uitstapje geheel terzijde; passagier zijn heeft onmiskenbaar zijn voordelen. Zo hoef je je geen zorgen te maken over voorbijvlammend verkeer, waardoor je volledig kunt opgaan in het gesprek én tegelijk je gesprekspartner ongegeneerd kunt  bestuderen. Want voor jullie beider veiligheid is deze verplicht zijn blik strak vooruit gericht te houden.

Tussen een capabele chauffeur en een geschikte passagier ontspint zich haast onvermijdelijk de conversatie der conversaties: de autoconversatie. In een auto voer je namelijk gesprekken die je in de doorsnee woonkamer of hippe bar niet zomaar zou voeren. Je bent op elkaar aangewezen, maar tegelijk draagt de comfortabele passagierszetel de geruststellende belofte in zich dat alle ontboezemingen tussen deze vier autodeuren zullen blijven.

Echt goede autoconversaties worden dus gekenmerkt door vertrouwen, maar ook door  verrassingen en hoop. Verrassingen, wanneer zowel jij als de chauffeur onvoorziene onthullingen over jullie zelf doen. En de hoop dat de eindbestemming van de rit nog lang niet in zicht is, want de passagier is het geoorloofd in een waan van geografische onwetendheid te verkeren.

Ter illustratie volgen hier drie vermeldenswaardige ritten in de passagierszetel.

Eén. Na een lange dag op een winderig kerkhof in de Westhoek rijden we de ondergaande zon tegemoet. We kennen elkaar een week of twee. “Kijk eens, wat een schone hemel. Dat doet me toch altijd nadenken. Over het leven enzo.” Voor ik er erg in heb, overleggen we hoever de deur naar een nieuwe relatie open kan staan, zo net na een serieuze breuk. Op een kier, besluit hij. Nog geen twee weken later beginnen we een verhouding.

Twee. Hoewel de rit met haar rijstijl (waar in feite niks aan op te merken is, behalve dat ze haar aandacht moeilijk kan verdelen tussen mijn praatjes en het wegdek) verworden is tot een klein avontuur, ontdekken we al snel opmerkelijke parallellen in onze levenslopen. Het gesprek duikt de diepte in met de dood van dierbaren en existentiële crisissen. “Oh nee, nu ga jij hier sowieso een stuk over schrijven,” zucht ze, nadat ze net alles dicht heeft moeten gooien om een frontale botsing met de tientonner voor ons te voorkomen.

Drie. Het is half vier ‘s nachts. Onheilspellende Scandinavische pop van de beste soort begeleidt ons door de duisternis. Ik heb geen idee waar we zijn. Hij rijdt, ik passagier vol vertrouwen. Memory comes when memory’s old, orakelt Fever Ray met haar behekste stem. Zwijgend legt hij zijn hand op mijn knie. Morning, keep the streets empty for me. De straten liggen erbij alsof de wereld lang geleden besloot zonder hen te kunnen. Enkel de mist houdt ons gezelschap in dit niemandsland. Ik wil het moment bevriezen. Of voor altijd zo doorrijden.

Mail

Jana Antonissen Jana Antonissen (1992) schrijft sinds twee jaar voor De Morgen over alles dat binnen het breed rekbare begrip cultuur past.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 70

Vertrouw de dingen die je met gemak doet

Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten van de Gerrit Rietveld Academie naar het beste advies dat zij ooit kregen. Vandaag: Geert Mul, die onder meer computeranimaties, installaties en sculpturen maakt. 'Als iets geforceerd was, dacht ik dat dat dan wel kunst zou zijn.' Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer