Asset 14

De passagierszetel

Ik ben een passagier. Zoals Onno in De ontdekking van de hemel  stelt: in het leven heb je twee categorieën mensen – chauffeurs en passagiers. De rol van passagier past me, maar is toch vooral het gevolg van het simpele feit dat ik zelf (nog steeds) geen rijbewijs heb. Het moet wel gezegd dat ik daar nu eindelijk werk van maak. Zo onderbreek ik op dit moment van schrijven mijn studies over voorrang van rechts en verhoogde middenbermen voor enkele contemplaties over de bevoorrechtte positie van de passagierszetel.

Dit metatekstuele uitstapje geheel terzijde; passagier zijn heeft onmiskenbaar zijn voordelen. Zo hoef je je geen zorgen te maken over voorbijvlammend verkeer, waardoor je volledig kunt opgaan in het gesprek én tegelijk je gesprekspartner ongegeneerd kunt  bestuderen. Want voor jullie beider veiligheid is deze verplicht zijn blik strak vooruit gericht te houden.

Tussen een capabele chauffeur en een geschikte passagier ontspint zich haast onvermijdelijk de conversatie der conversaties: de autoconversatie. In een auto voer je namelijk gesprekken die je in de doorsnee woonkamer of hippe bar niet zomaar zou voeren. Je bent op elkaar aangewezen, maar tegelijk draagt de comfortabele passagierszetel de geruststellende belofte in zich dat alle ontboezemingen tussen deze vier autodeuren zullen blijven.

Echt goede autoconversaties worden dus gekenmerkt door vertrouwen, maar ook door  verrassingen en hoop. Verrassingen, wanneer zowel jij als de chauffeur onvoorziene onthullingen over jullie zelf doen. En de hoop dat de eindbestemming van de rit nog lang niet in zicht is, want de passagier is het geoorloofd in een waan van geografische onwetendheid te verkeren.

Ter illustratie volgen hier drie vermeldenswaardige ritten in de passagierszetel.

Eén. Na een lange dag op een winderig kerkhof in de Westhoek rijden we de ondergaande zon tegemoet. We kennen elkaar een week of twee. “Kijk eens, wat een schone hemel. Dat doet me toch altijd nadenken. Over het leven enzo.” Voor ik er erg in heb, overleggen we hoever de deur naar een nieuwe relatie open kan staan, zo net na een serieuze breuk. Op een kier, besluit hij. Nog geen twee weken later beginnen we een verhouding.

Twee. Hoewel de rit met haar rijstijl (waar in feite niks aan op te merken is, behalve dat ze haar aandacht moeilijk kan verdelen tussen mijn praatjes en het wegdek) verworden is tot een klein avontuur, ontdekken we al snel opmerkelijke parallellen in onze levenslopen. Het gesprek duikt de diepte in met de dood van dierbaren en existentiële crisissen. “Oh nee, nu ga jij hier sowieso een stuk over schrijven,” zucht ze, nadat ze net alles dicht heeft moeten gooien om een frontale botsing met de tientonner voor ons te voorkomen.

Drie. Het is half vier ‘s nachts. Onheilspellende Scandinavische pop van de beste soort begeleidt ons door de duisternis. Ik heb geen idee waar we zijn. Hij rijdt, ik passagier vol vertrouwen. Memory comes when memory’s old, orakelt Fever Ray met haar behekste stem. Zwijgend legt hij zijn hand op mijn knie. Morning, keep the streets empty for me. De straten liggen erbij alsof de wereld lang geleden besloot zonder hen te kunnen. Enkel de mist houdt ons gezelschap in dit niemandsland. Ik wil het moment bevriezen. Of voor altijd zo doorrijden.

Mail

Jana Antonissen Jana Antonissen (1992) schrijft sinds twee jaar voor De Morgen over alles dat binnen het breed rekbare begrip cultuur past.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Paviljoen van het tijdelijke geluk

Paviljoen van het tijdelijke geluk

In deze voorpublicatie uit 'Paviljoen van het tijdelijke geluk' maken we kennis met een aantal bewoners van Kristalstad: Benjamin, Julia en Rachael. In korte scènes met een haast stripachtige stijl laat Laurens van de Linde de personages elkaar in een achterbuurt kruisen en biedt hij een inkijkje in deze toekomstige samenleving. Lees meer

Een vuistslag

Een vuistslag

Geïnspireerd door Dante besluit een schrijver om in haar korte verhalen op een gruwelijke manier af te rekenen met haar vijanden. Lees meer

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Column

In een te specifieke vorm geslepen

Op ieder potje past een dekseltje, toch? Marthe van Bronkhorst vraagt zich af of ze daarvoor niet té veel eigenaardigheden heeft: "Als ik nog groter groei, dan moet een bosbrand mij snoeien. En wat voor allesverzengende liefde moet dat zijn waardoor het specifieke houtsnijwerkje dat je bent geworden af fikt, helemaal ombuigt, en opnieuw wortel schiet?" Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Nog één keer

Nog één keertje dan

In een XL-editie van onze rubriek 'Alles Vijf Sterren' geven redactieleden voor de (voorlopig) laatste keer antwoord op de vraag: 'Wat maakt je blij?' Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Zoely

Zoely

In een zevendelig gedicht vol roodtinten - van cassis tot Aldispaarvarkenroze - gaat Ka(a)te Dejonckheere in op de effecten van verschillende anticonceptiepillen op menstruatie. Lees meer

Column: Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Eva's nichtje van twee geeft tijdens een bezoek aan de speeltuin blijk van een opvallende afkeer van hokjesdenken. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura 1

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura is een bundeling van vijf korte verhalen over personages die willen geloven in iets groters, een uitweg naar een mooier en zinvoller bestaan. Lees hier alvast het titelverhaal, over twee middelbareschoolvriendinnen die elkaar na jaren weer zien op het concert van hun grote idool, Hiroshi Yoshimura. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer

Djinn 1

Djinn

Om in hun relatie de onoverbrugbare meningsverschillen te vermijden hadden Barbara en Claudel  een spel bedacht. Djinn, noemden ze het, naar het verhaal van de geest in de fles. Ieder jaar mocht een van hen drie wensen doen en de ander moest deze inwilligen, althans twee daarvan, compromisloos, en daarna draaiden de rollen om. Op een avond die misschien wel een van de laatste zou kunnen zijn, blijft er nog één wens over. Lees meer

KIRAC loopt achter op John de Mol

KIRAC loopt achter op John de Mol

Achter de façade van KIRACs kunstkritiek gaat vooral getreiter schuil. Volgens Julius Koetsier kunnen ze nog veel leren van populaire tv shows. Lees meer

Breek het brutalisme

Breek het brutalisme

In een distrack over het brutalisme maakt Marthe van Bronkhorst duidelijk dat ze helemaal klaar is met de betonnen architectuurstijl: "Wat is de deal met al die bouw freaking putten, nog minder fundament voor kunst dan vier keer Rutte?" Lees meer

Essay: Machowerk

Machowerk

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag het laatste deel van de vierdelige essayreeks, met bijna-naamgenoten Mark Rothko en Philip Roth. Lees meer

Mede//makers: Rutger Lemm en Henk van Straten

Mede//makers met Rutger Lemm en Henk van Straten

In Mede//makers gaan Hard//hoofders van vroeger en nu in gesprek met makers in wier werk ze zich herkennen of met wie ze raakvlakken voelen. In de eerste aflevering spreken schrijvers Rutger Lemm (oprichter van Hard//hoofd) en Henk van Straten over het thema ‘mislukking’ in hun werk. Lees meer

Waar je voor staat 1

Wees trots op je activisme

Jihane Chaara kent de weerzin die sommige mensen voelen bij het idee van demonstreren. Toch gelooft ze dat de wereld alleen maar beter kan worden van een beetje idealisme. Lees meer