Asset 14

De passagierszetel

Ik ben een passagier. Zoals Onno in De ontdekking van de hemel  stelt: in het leven heb je twee categorieën mensen – chauffeurs en passagiers. De rol van passagier past me, maar is toch vooral het gevolg van het simpele feit dat ik zelf (nog steeds) geen rijbewijs heb. Het moet wel gezegd dat ik daar nu eindelijk werk van maak. Zo onderbreek ik op dit moment van schrijven mijn studies over voorrang van rechts en verhoogde middenbermen voor enkele contemplaties over de bevoorrechtte positie van de passagierszetel.

Dit metatekstuele uitstapje geheel terzijde; passagier zijn heeft onmiskenbaar zijn voordelen. Zo hoef je je geen zorgen te maken over voorbijvlammend verkeer, waardoor je volledig kunt opgaan in het gesprek én tegelijk je gesprekspartner ongegeneerd kunt  bestuderen. Want voor jullie beider veiligheid is deze verplicht zijn blik strak vooruit gericht te houden.

Tussen een capabele chauffeur en een geschikte passagier ontspint zich haast onvermijdelijk de conversatie der conversaties: de autoconversatie. In een auto voer je namelijk gesprekken die je in de doorsnee woonkamer of hippe bar niet zomaar zou voeren. Je bent op elkaar aangewezen, maar tegelijk draagt de comfortabele passagierszetel de geruststellende belofte in zich dat alle ontboezemingen tussen deze vier autodeuren zullen blijven.

Echt goede autoconversaties worden dus gekenmerkt door vertrouwen, maar ook door  verrassingen en hoop. Verrassingen, wanneer zowel jij als de chauffeur onvoorziene onthullingen over jullie zelf doen. En de hoop dat de eindbestemming van de rit nog lang niet in zicht is, want de passagier is het geoorloofd in een waan van geografische onwetendheid te verkeren.

Ter illustratie volgen hier drie vermeldenswaardige ritten in de passagierszetel.

Eén. Na een lange dag op een winderig kerkhof in de Westhoek rijden we de ondergaande zon tegemoet. We kennen elkaar een week of twee. “Kijk eens, wat een schone hemel. Dat doet me toch altijd nadenken. Over het leven enzo.” Voor ik er erg in heb, overleggen we hoever de deur naar een nieuwe relatie open kan staan, zo net na een serieuze breuk. Op een kier, besluit hij. Nog geen twee weken later beginnen we een verhouding.

Twee. Hoewel de rit met haar rijstijl (waar in feite niks aan op te merken is, behalve dat ze haar aandacht moeilijk kan verdelen tussen mijn praatjes en het wegdek) verworden is tot een klein avontuur, ontdekken we al snel opmerkelijke parallellen in onze levenslopen. Het gesprek duikt de diepte in met de dood van dierbaren en existentiële crisissen. “Oh nee, nu ga jij hier sowieso een stuk over schrijven,” zucht ze, nadat ze net alles dicht heeft moeten gooien om een frontale botsing met de tientonner voor ons te voorkomen.

Drie. Het is half vier ‘s nachts. Onheilspellende Scandinavische pop van de beste soort begeleidt ons door de duisternis. Ik heb geen idee waar we zijn. Hij rijdt, ik passagier vol vertrouwen. Memory comes when memory’s old, orakelt Fever Ray met haar behekste stem. Zwijgend legt hij zijn hand op mijn knie. Morning, keep the streets empty for me. De straten liggen erbij alsof de wereld lang geleden besloot zonder hen te kunnen. Enkel de mist houdt ons gezelschap in dit niemandsland. Ik wil het moment bevriezen. Of voor altijd zo doorrijden.

Mail

Jana Antonissen Jana Antonissen (1992) schrijft sinds twee jaar voor De Morgen over alles dat binnen het breed rekbare begrip cultuur past.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

In ‘Adult Alternative’ verleggen transgender modellen de grenzen van het begeerlijke

In ‘Adult Alternative’ verleggen transgender modellen de grenzen van het begeerlijke

Met Adult Alternative, ‘de eerste erotische fototentoonstelling met transgender, intersekse en non-binaire modellen ooit’, wil Pride Photo Nijmegen een taboedoorbrekende expo neerzetten. Die belofte wordt slechts ten dele waargemaakt, zag Marte Hoogenboom – al is ook dat de moeite waard. Lees meer

Heimweek Mixtape

Heimweek Mixtape

Heimwee kan niet zonder muziek, en een themaweek niet zonder mixtape. Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met liedjes gekozen door redacteuren. Lees meer

Heimwee is de wreedste pijn

Heimwee is de wreedste pijn

Is heimwee vertaalbaar? Marthe van Bronkhorst reflecteert op de emotie in haar vertalingen van drie romantische dichters die zeer onder hun heimwee leden. Lees meer

Ter Reparatie

Ter Reparatie

Soms past toch niet alles op de manier waarop je het je had voorgesteld. Vrienden doen alles voor elkaar, toch? Een kort verhaal over elkaar net missen, drie vrienden en een paarse trui. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Nieuwe nostalgie 1

Nieuwe nostalgie

Normaal gesproken vragen wij onze redacteuren: wat maakt je blij? Tijdens de Heimweek: wat maakt je nostalgisch? Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Nog even, langzaam

Nog even, langzaam

Soms heb je heimwee naar dingen die er nog zijn. Nora van Arkel schreef een gedicht over heimwee naar een relatie die nog niet voorbij is: 'hier, fluister ik maar alles / wat ik voel is morgen'. Lees meer

Wanneer zwaartekracht zich omdraait

Wanneer zwaartekracht zich omdraait

Imme lijdt aan gemis. Ze heeft houvast nodig. Maar hoe ziet dat eruit? Een evocatief verhaal over troost en verlangen van kunstenaar Sanne van Balen. Lees meer

Redactioneel

Hard//hoofd doet of ze thuis is

Hard//hoofd nodigt je van harte uit: doe alsof je thuis bent in deze heimweek. Wat betekent thuis zijn in tijden van pandemie? Of voor mensen die een plek zoeken om veilig te leven, maar daarvoor op de vlucht moeten? Hoe inspireert heimwee de kunstenaar? Het wordt een week om naar terug te verlangen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Strijdbaarheid (en wiskunde)

Strijdbaarheid (en wiskunde)

Deze week worden onze redacteurs blij van strijdbaarheid en een online tentoonstelling in New York. Lees meer

Morgen ruikt naar tijgers

Morgen ruikt naar tijgers

Een tijgerbrood, een zoektocht en een verzameling geurzakjes. Zullen Jefta en Ellis vinden waar ze naar op zoek zijn? Een voorpublicatie uit het afstudeerwerk van Francis Nagy. Lees meer

Fossil Free Culture NL over een Museumplein zonder Shell  1

In de kunst is Shell niet welkom, zegt Fossil Free Culture NL

Bedrijven als Shell hebben in de cultuursector nog een dikke vinger in de pap. Een gesprek met de kunstenaars-activisten van 'Fossil Free Culture' over artwashing, politieke kunst en feminisme in tijden van klimaatontwrichting. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan