Asset 14

Misschien wilt dat zeggen dat ik toch gewoon een klein klootzakske ben?

De Belgische illustrator Brecht Evens (28) brak in 2009 door met zijn vierde stripalbum Ergens waar je niet wil zijn. Zijn werk wordt veelvuldig vertaald en bekroond. Onlangs verscheen zijn nieuwe boek Panter. Jana sprak met hem.

Brecht Evens schudt geen handen. Hij zoent liever, uitbundig en veelvuldig. Hartelijk verwelkomt hij ons in zijn piepklein driekamer-appartementje in het 20ième arrondissement. “Kom binnen, kom binnen, goede reis gehad? Koffie? Struikel niet over het bed!”

Er gaat een onvermijdelijke charme uit van het krappe kunstenaarsnestje met uitgestrekt uitzicht op de Parijse skyline. Je ziet helemaal voor je hoe Evens hier tussen de rondslingerende lege flessen, panterballonnen en aquarelschetsen over zijn werktafel gebogen zit; penseel in de ene hand, sigaret in de andere. Meer dan een jaar woont hij nu in Parijs. “Na een reis naar Zuid-Frankrijk bezocht ik een vriend in Parijs, uiteindelijk ben ik niet meer weg gegaan. Ik zit hier goed.”

Evens nieuwe album Panter vertelt het verhaal van de ambigue vriendschap tussen Kristientje en de mysterieuze Panter die op een dag uit haar kleerkast opduikt en zich voorstelt als de kroonprins van Panterland. Of hun ontmoetingen droom of realiteit zijn, wordt nooit helemaal duidelijk. Wel wordt snel duidelijk dat Panterland helemaal niet zo paradijselijk is als Panter het kleine meisje met zijn parmantige praatjes probeert doen geloven. “Ik licht vaak een tipje van de sluier op om te tonen dat Panter eigenlijk een leugenaar is. Het is haast ziekelijk hoe hard hij achter de aandacht van een kind hengelt, maar tegelijk is hij ook erg aantrekkelijk en grappig. Ik denk dat die ongemakkelijke ambiguïteit de lezer dicht op de huid zal zitten. Maar Panter is geen pleidooi over kindermisbruik, pleidooien zijn het nooit bij mij.”

“Ik heb hier trouwens ook een pantermasker liggen, als jullie willen...?” Het masker van Evens zorgt voor de nodige ophef bij de buurtbewoners. Argwanend slaan ze de fotosessie op straat gade om vervolgens luidruchtig hun mening over het hele gebeuren te delen: “Hé, qu'est-ce que vous faites? C'est moche!”. Eén vrouw ziet er de lol wel van in en stopt Evens wat kattenvoer toe.

Wijselijk zet Evens het masker af wanneer hij ons meetroont naar een buurtcafé om de hoek. Authentieker kan het ietwat groezelige café dat hij heeft uitgekozen voor een gesprek moeilijk zijn. Het is zelfs gezegend met échte Franse toiletten, u weet wel; zo'n gat in de vloer. De vraag naar “la toilette pour les dames” wordt door de barman op een grijs onthaald. Evens deert het allemaal niet. Koffie zuipend alsof het water is, vertelt hij over zijn leven als artiest in de lichtstad.

“Gent werd me te klein. De anonimiteit van Parijs heeft me deugd gedaan. Mijn kraan was opgedroogd, ik moest even aan 'soulsearching' doen. Maar daar hoef ik verder niet over uit te weiden”, zegt hij, om vervolgens een aanzienlijke tijd bedachtzaam voor zich uit te staren.

“Wanneer ik gelukkig ben, heb ik meer inspiratie. Ik heb niet het gevoel dat ik mijn hart moet uitstorten op papier. Om goed te werken moet het wel een beetje in orde zijn met mij.”

Het lijkt tegenwoordig wel in orde te zijn met Brecht Evens. Hij illustreert kranten, magazines en tekent momenteel zelfs een reisdagboek over Parijs voor Louis Vuitton, de verkoop van zijn boeken loopt de laatste tijd “best goed” en hij wordt nog steeds gesubsidieerd. “Die subsidies heb ik echt nodig gehad. Nu zien dat ik ze niet verlies omdat ik teveel verdien”, lacht hij.

In Frankrijk worden zijn albums uitgegeven door de gerenommeerde uitgeverij Actes Sud. Om een idee te geven: zowel Les Noceurs (Ergens waar je niet wil zijn) als Les Amateurs (De Liefhebbers) waren goed voor elk zo'n tienduizend verkochte exemplaren. “Het Franse publiek is natuurlijk groter, maar de visuele, cinefiele cultuur in Frankrijk en zeker Parijs helpt mijn verkoop waarschijnlijk ook.”

Tegelijk begeeft Evens zich met zijn tekeningen in de wereld van de beeldende kunst. Zo betaal je bij Galerie Martel, bekend van het betere stripwerk, voor een grote Evens-aquarel een paar duizend euro, en die prijzen lijken enkel te stijgen.

“Wat me stoort aan schilderijen is dat je één werk hebt dat je tijdens een tentoonstelling een paar weken kunt bezoeken en dat vervolgens verdwijnt. Een strip is veel democratischer. Je haalt meteen tweehonderd kunstwerken in huis. Daarom ben ik erg gericht op stripboeken. Ik geloof dat tekeningen zonder personages en verhaal minder emoties opwekken. De juiste tekening op het juiste moment kan je doen lachen of janken; dat is toch mijn hoogste doel.”

Of je moet lachen of janken om Panter, mag je als lezer zelf uitmaken. De vriendschap tussen een klein meisje en een al dan niet denkbeeldige panter lijken de aannemelijke basis te vormen voor een mooi geïllustreerd kinderboek, maar gaandeweg begint Panter ongemakkelijk aan je gemoed te knagen. Soms is Panter schattig en haast Disney-achtig, soms is de maniakale blik in zijn vervormde ogen ronduit verontrustend. Niet echt geschikt voor kinderen, deze strip? “ Het is leuk om die beeldcultuur van schattige kindertekeningen te verstoren met allerlei subliminale boodschappen, met dat idee liep ik al vrij lang rond. Toen ik samenwoonde met mijn toenmalig lief maakte ik haar 's avonds altijd bang met verhaaltjes over louche figuren. Panter was er zo eentje: een volwassen mens die doet alsof hij een kinderboekenpersonage is door te praten met zo'n akelig geaffecteerde vertelstem. Als je erover nadenkt is het toch een beetje ziekelijk wanneer volwassenen
zichzelf forceren om boeken en films te maken die kinderen behagen.”

Op visueel vlak onderscheidt Evens zich met dit nieuwe album duidelijk van zijn vorige werk. De décors zijn spaarzamer gebruikt, de nadruk ligt op dialoog en personages. Het album bevat minder prenten die opgebouwd zijn uit duizend-en-één details waarbij willekeurige vormen en figuren overvloeien in hun achtergrond, zoals in Ergens waar je niet wil zijn.

“Ik vind niet dat tekenaars consequent bij een bepaalde stijl moeten blijven, dat levert saaie boeken op. Panter is in het algemeen veel aandachtiger en scherper getekend dan Ergens waar je niet wil zijn. Het boek vroeg daar om, er is een strakkere spanningsboog.”

Valt die scherpte in zijn werk ook te vertalen naar zijn persoonlijk leven? Ziet hij zelf ook scherper, terug in focus? Evens laat een lange stilte vallen terwijl hij aan zijn sigaret lurkt, hij moet ondertussen aan zijn tweede pakje van de dag toe zijn. “Ik denk dat het eerder een kwestie is van het materiaal beter te beheersen. Maar ik ben wel op adem gekomen, ja. Het is ook allemaal wat veel geweest, de afgelopen jaren.”
Op het vlak van ambitie kan Evens zijn carrière tot nu toe terecht geslaagd noemen: “Ik heb ongeveer alles gedaan wat ik dacht te moeten doen voor m'n dertigste. Mocht ik morgen doodvallen, dan is het toch de moeite geweest. ”

“Maar ik denk dat ik narratief nog veel kan leren. Dialogen schrijven tussen mensen die elkaar graag hebben en goed met elkaar kunnen praten, vind ik erg moeilijk. Ik heb meer een oor voor gênante, kromme conversaties. Misschien wilt dat zeggen dat ik toch gewoon een klein klootzakske ben?”

-

Dit interview verscheen eerder in Vlaams dagblad De Morgen.

Mail

Jana Antonissen Jana Antonissen (1992) schrijft sinds twee jaar voor De Morgen over alles dat binnen het breed rekbare begrip cultuur past.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer