tickets
Asset 14

Briefroman

Een paar jaar geleden zag ik het als mijn roeping de briefroman terug te brengen. Ik schreef brieven aan iedereen: mijn moeder, mijn ex-vriendinnetjes en de man van de videotheek in de Thomas á Kempisstraat. Ik wilde dat er van mijn leven niets meer over zou blijven dan een stapel brieven. Ik zou alleen nog bestaan bij de gratie van de ontvanger, bij de genade van het publiek. Ik schreef me een ongeluk. Maar niemand zat er op te wachten.

Mijn liefde voor de briefroman werd wakker gekust door Zoo of brieven niet over de liefde van Viktor Sjklovski. Ik ontdekte het boek doordat ik een keer op Google intikte: "Romans die zich in het geheel of gedeeltelijk in een dierentuin afspelen." In plaats van het boekje te bestellen, besloot ik te wachten tot ik het tegen zou komen. Na een half jaar vond ik een tweedehands exemplaar op de Zwolse boekenmarkt. Het was een dunne, felgroene uitgave van de Russische Miniaturen. Op de achterkant werd Sjklovski ‘de meest kameleontische figuur in de Russische literatuur van de twintigste eeuw’ genoemd. Ik fantaseerde er even over de meest kameleontische figuur in de Nederlandse literatuur van de eenentwintigste eeuw te worden. Ik kocht het boek, las het en werd verliefd.

De hoofdpersoon in Zoo of brieven niet over de liefde wil niets liever dan zijn liefde verklaren aan de ontvanger van zijn brieven: Alja. Maar Alja verbiedt hem te schrijven over de liefde. Daarom krijgen we lange verhandelingen over persoonlijke voornaamwoorden, autotechniek, obscure Russische uitgevers en de tafelmanieren van animeermeisjes uit Berlijn. Nog nooit was niet over de liefde schrijven zo liefdevol geweest. Doordat de hoofdpersoon niet over de liefde mag schrijven, schrijft hij over deze trivialiteiten met de wanhoop die alleen de liefde eigen is. De briefwisseling is juist door het verbod op romantiek zo heerlijk romantisch.

Briefschrijvende jongeman bij een geopend venster door Gabriël Metsu.

Het bekendste voorbeeld uit de Vaderlandse literatuur is wellicht het schitterende, sentimentele Julia van Rhijnvis Feith, opnieuw uitgegeven door Astoria, in een even groene omslag als Zoo. Rhijnvis houdt zich niet in. Hij stort al zijn emoties uit over het papier, hier en daar wat vlekken achterlatend. Aan het einde van Julia gaat de hoofdpersoon op haar graf liggen, liefhebbend in de dood zoals dat in het leven nooit gelukt was. Ik herinner me hoe ik op school Aan Rika van Piet Paaltjens las en de ironie, waarvan de docent zei dat die er van doordrenkt was, maar niet op kon pikken. Er is toch ook niks “zaalger” dan onder een trein verplet te worden met een vrouw die je nog nooit hebt gesproken, alleen kortstondig hebt gezien? Ik begreep niet waarom dat ironisch was.

Ik vind het spijtig dat er tegenwoordig zo’n verlangen naar de niet-barokke, ingehouden literatuur bestaat. De Nederlandse literatuur kan wat mij betreft wel wat meer bloed, zweet en tranen gebruiken. Natuurlijk loop je daarbij het risico om als pretentieus of sentimenteel gezien te worden, maar het is met de roman als met het casino: de grote winsten komen bij het nemen van grote risico’s.

Robin Kramer (1990) is boekverkoper. Daarnaast schrijft hij proza, liedjes en columns voor onder andere The Daily Indie en Boekblad Magazine.

Mail

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan