Asset 14

Briefroman

Een paar jaar geleden zag ik het als mijn roeping de briefroman terug te brengen. Ik schreef brieven aan iedereen: mijn moeder, mijn ex-vriendinnetjes en de man van de videotheek in de Thomas á Kempisstraat. Ik wilde dat er van mijn leven niets meer over zou blijven dan een stapel brieven. Ik zou alleen nog bestaan bij de gratie van de ontvanger, bij de genade van het publiek. Ik schreef me een ongeluk. Maar niemand zat er op te wachten.

Mijn liefde voor de briefroman werd wakker gekust door Zoo of brieven niet over de liefde van Viktor Sjklovski. Ik ontdekte het boek doordat ik een keer op Google intikte: "Romans die zich in het geheel of gedeeltelijk in een dierentuin afspelen." In plaats van het boekje te bestellen, besloot ik te wachten tot ik het tegen zou komen. Na een half jaar vond ik een tweedehands exemplaar op de Zwolse boekenmarkt. Het was een dunne, felgroene uitgave van de Russische Miniaturen. Op de achterkant werd Sjklovski ‘de meest kameleontische figuur in de Russische literatuur van de twintigste eeuw’ genoemd. Ik fantaseerde er even over de meest kameleontische figuur in de Nederlandse literatuur van de eenentwintigste eeuw te worden. Ik kocht het boek, las het en werd verliefd.

De hoofdpersoon in Zoo of brieven niet over de liefde wil niets liever dan zijn liefde verklaren aan de ontvanger van zijn brieven: Alja. Maar Alja verbiedt hem te schrijven over de liefde. Daarom krijgen we lange verhandelingen over persoonlijke voornaamwoorden, autotechniek, obscure Russische uitgevers en de tafelmanieren van animeermeisjes uit Berlijn. Nog nooit was niet over de liefde schrijven zo liefdevol geweest. Doordat de hoofdpersoon niet over de liefde mag schrijven, schrijft hij over deze trivialiteiten met de wanhoop die alleen de liefde eigen is. De briefwisseling is juist door het verbod op romantiek zo heerlijk romantisch.

Briefschrijvende jongeman bij een geopend venster door Gabriël Metsu.

Het bekendste voorbeeld uit de Vaderlandse literatuur is wellicht het schitterende, sentimentele Julia van Rhijnvis Feith, opnieuw uitgegeven door Astoria, in een even groene omslag als Zoo. Rhijnvis houdt zich niet in. Hij stort al zijn emoties uit over het papier, hier en daar wat vlekken achterlatend. Aan het einde van Julia gaat de hoofdpersoon op haar graf liggen, liefhebbend in de dood zoals dat in het leven nooit gelukt was. Ik herinner me hoe ik op school Aan Rika van Piet Paaltjens las en de ironie, waarvan de docent zei dat die er van doordrenkt was, maar niet op kon pikken. Er is toch ook niks “zaalger” dan onder een trein verplet te worden met een vrouw die je nog nooit hebt gesproken, alleen kortstondig hebt gezien? Ik begreep niet waarom dat ironisch was.

Ik vind het spijtig dat er tegenwoordig zo’n verlangen naar de niet-barokke, ingehouden literatuur bestaat. De Nederlandse literatuur kan wat mij betreft wel wat meer bloed, zweet en tranen gebruiken. Natuurlijk loop je daarbij het risico om als pretentieus of sentimenteel gezien te worden, maar het is met de roman als met het casino: de grote winsten komen bij het nemen van grote risico’s.

Robin Kramer (1990) is boekverkoper. Daarnaast schrijft hij proza, liedjes en columns voor onder andere The Daily Indie en Boekblad Magazine.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan