Asset 14

A supposedly fun thing I’ll never do again

Laat ik het maar gelijk toegeven: ik ben verliefd. Het is, daar moet ik eerlijk in zijn, nog een kalverliefde. Met het ‘echte’ werk, vuistdikke romans, moet ik nog kennismaken. Ze liggen in mijn kast te wachten tot ze meegenomen worden op een lange vakantie die almaar op zich laat wachten. Ik wilde deze TIP uitstellen totdat ik al het werk had gelezen en er een afgewogen totaaloordeel over kon geven, de expert uit kon hangen, maar ik ben nu eenmaal verliefd: ik moet vertellen over deze man, nu! Want David Foster Wallace, je hebt het anderen vast al eens horen zeggen, was geniaal. De verhalenbundel Brief interviews with hideous men en de essaybundel A supposedly fun thing I’ll never do again behoren tot het beste wat ik de afgelopen jaren gelezen heb. Het zijn bundels waarin ik ezelsoren heb gevouwen, waaruit ik stukken over heb getypt om naar mensen te mailen, bundels die ik uitleen aan wie er maar een oog op werpt (deze verliefdheid is onzelfzuchtig).

De David Foster Wallace die ik ken, is boven alles hilarisch

Wat velen lijkt te weerhouden van het lezen van David Foster Wallace is het hele academische discours rondom de arme man. Met DFW maak je goede sier op universiteiten. The Pale King doorworstelen als proeve van intellectueel kunnen. Laat ik de mythe doorbreken: David Foster Wallace hoeft niet ingewikkeld te zijn. De David Foster Wallace die ik ken, is boven alles hilarisch.

De essays zijn daarbij nog beter dan de verhalen. Wallace streed tegen de ironische levenshouding van de jaren negentig, die houding waar we nog steeds mee worstelen (“make no mistake: irony tyrannizes us.”). Hij probeerde een nieuw soort authenticiteit te bereiken, in het volle bewustzijn dat authenticiteit een fictie is. In zijn verhalen leidt dat soms tot verwarrende metafictie die in zichzelf vastgedraaid raakt. Maar bij de essays heb je werkelijk het gevoel dat je in zijn hoofd zit. Of hij nu bij een tennistoernooi is of op een state fair, Wallace blijft je net zo lang voeren met waanzinnige details tot je bedwelmd aan zijn lippen hangt, niet in staat om deze fascinerende wereld naast je neer te leggen. Tennis laat me koud, maar als DFW erover vertelt kan ik me ineens niets spannenders voorstellen. Zijn enthousiasme is aanstekelijk en de omvang van zijn vocabulaire indrukwekkend. Noem me een stuud, maar van enorme vocabulaires gaat mijn hart sneller kloppen. Tegelijkertijd gooit Wallace gerust de meest dagelijke spreektaal (“like when”) door zijn zinnen, alsof je samen in een bar zit.

Het is lastig een compact stukje uit de essays in A supposedly fun thing I’ll never do again te citeren om aan te geven hoe goed die bundel is. Wallace komt namelijk steeds terug op bepaalde ideeën die hij eerder in een essay heeft geopperd, met terzijdes en voetnoten die maken dat je terstond wilt gaan applaudiseren, maar die weinig zeggen zonder de context van de rest van het stuk. Ik zal één poging doen. DFW over wat er zo typisch is aan David Lynch’ personages:

"I’ve noted that a good 65% of the people in metropolitan bus terminals between the hours of midnight and 6:00 A.M. tend to qualify as Lynchian figures – flamboyantly unattractive, enfeebled, grotesque, freighted with a woe out of all proportion to evident circumstances. Or we’ve all seen people assume sudden and grotesque facial expressions – e.g. like when receiving shocking news, or biting into something that turns out to be foul, or around small kids for no particular reason other than to be weird – but I’ve determined that a sudden grotesque facial expression won’t qualify as a really Lynchian facial expression unless the expression is held for several moments longer than the circumstances could even possibly warrant, is just held there, fixed and grotesque, until it starts to signify about seventeen different things at once. [voetnoot] (And as an aside, but a true aside, I’ll add that I have had since 1986 a personal rule w/r/t dating, which is that any date where I go to a female’s residence to pick her up and have any kind of conversation with parents or roommates that’s an even remotely Lynchian conversation is automatically the only date I ever have with that female, regardless of her appeal in other areas. And that this rule, developed after seeing Blue Velvet, has served me remarkably well and kept me out of all kinds of hair-raising entanglements and jams, and that friends to whom I’ve promulgated the rule but who have willfully ignored it and have continued dating females with clear elements of Lynchianism in their characters or associations have done so to their regret.)"

Alleen al de woorden “flamboyantly unattractive” doen het voor mij, en dan zijn er ook nog de quasi-nonchalante afkortingen (e.g., w/r/t), de rake theorie die in enkele zinnen uiteengezet wordt, en de voetnoot die een verhaal binnen een essay is. Ik ben bang dat ik met dit relatief korte citaat bij lange na niet over heb weten te brengen hoe geweldig de essays van David Foster Wallace zijn. Nu ik het zo zie staan, losgerukt uit de wereld waarin het thuishoort, lijkt het naakt en onvolkomen. Het is als vertellen waarom je net op die ene persoon verliefd bent geworden: je kunt eigenschappen en uiterlijkheden noemen, en wat iemand zei of deed wat je raakte, maar je weet terwijl je het vertelt dat diegene aan wie je het vertelt niet zal zien wat jij ziet (al is dat in het geval van verliefdheid op personen maar beter ook). Als je wilt weten of jij ook verliefd kunt worden op DFW, dan zul je de essays zelf in hun totaliteit moeten ondergaan.

Mail

Emy Koopman (1985) is Hard//hoofd-redactielid, literatuurwetenschapper, psycholoog en schrijver. Haar debuutroman Orewoet verscheen in september 2016 bij Prometheus. // emy@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 52

Gelukkig groeien we op

Deze week worden onze redacteurs blij van opgroeien, dansen en goede voorbeelden. Lees meer

Je wordt niet thuisgebracht

Je wordt niet thuisgebracht

Een kort verhaal over Passoã, natte patat op de grond van het zwembad, ontsnappingsplannen en verlangens die schuren als zand. Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer