Asset 14

A supposedly fun thing I’ll never do again

Laat ik het maar gelijk toegeven: ik ben verliefd. Het is, daar moet ik eerlijk in zijn, nog een kalverliefde. Met het ‘echte’ werk, vuistdikke romans, moet ik nog kennismaken. Ze liggen in mijn kast te wachten tot ze meegenomen worden op een lange vakantie die almaar op zich laat wachten. Ik wilde deze TIP uitstellen totdat ik al het werk had gelezen en er een afgewogen totaaloordeel over kon geven, de expert uit kon hangen, maar ik ben nu eenmaal verliefd: ik moet vertellen over deze man, nu! Want David Foster Wallace, je hebt het anderen vast al eens horen zeggen, was geniaal. De verhalenbundel Brief interviews with hideous men en de essaybundel A supposedly fun thing I’ll never do again behoren tot het beste wat ik de afgelopen jaren gelezen heb. Het zijn bundels waarin ik ezelsoren heb gevouwen, waaruit ik stukken over heb getypt om naar mensen te mailen, bundels die ik uitleen aan wie er maar een oog op werpt (deze verliefdheid is onzelfzuchtig).

De David Foster Wallace die ik ken, is boven alles hilarisch

Wat velen lijkt te weerhouden van het lezen van David Foster Wallace is het hele academische discours rondom de arme man. Met DFW maak je goede sier op universiteiten. The Pale King doorworstelen als proeve van intellectueel kunnen. Laat ik de mythe doorbreken: David Foster Wallace hoeft niet ingewikkeld te zijn. De David Foster Wallace die ik ken, is boven alles hilarisch.

De essays zijn daarbij nog beter dan de verhalen. Wallace streed tegen de ironische levenshouding van de jaren negentig, die houding waar we nog steeds mee worstelen (“make no mistake: irony tyrannizes us.”). Hij probeerde een nieuw soort authenticiteit te bereiken, in het volle bewustzijn dat authenticiteit een fictie is. In zijn verhalen leidt dat soms tot verwarrende metafictie die in zichzelf vastgedraaid raakt. Maar bij de essays heb je werkelijk het gevoel dat je in zijn hoofd zit. Of hij nu bij een tennistoernooi is of op een state fair, Wallace blijft je net zo lang voeren met waanzinnige details tot je bedwelmd aan zijn lippen hangt, niet in staat om deze fascinerende wereld naast je neer te leggen. Tennis laat me koud, maar als DFW erover vertelt kan ik me ineens niets spannenders voorstellen. Zijn enthousiasme is aanstekelijk en de omvang van zijn vocabulaire indrukwekkend. Noem me een stuud, maar van enorme vocabulaires gaat mijn hart sneller kloppen. Tegelijkertijd gooit Wallace gerust de meest dagelijke spreektaal (“like when”) door zijn zinnen, alsof je samen in een bar zit.

Het is lastig een compact stukje uit de essays in A supposedly fun thing I’ll never do again te citeren om aan te geven hoe goed die bundel is. Wallace komt namelijk steeds terug op bepaalde ideeën die hij eerder in een essay heeft geopperd, met terzijdes en voetnoten die maken dat je terstond wilt gaan applaudiseren, maar die weinig zeggen zonder de context van de rest van het stuk. Ik zal één poging doen. DFW over wat er zo typisch is aan David Lynch’ personages:

"I’ve noted that a good 65% of the people in metropolitan bus terminals between the hours of midnight and 6:00 A.M. tend to qualify as Lynchian figures – flamboyantly unattractive, enfeebled, grotesque, freighted with a woe out of all proportion to evident circumstances. Or we’ve all seen people assume sudden and grotesque facial expressions – e.g. like when receiving shocking news, or biting into something that turns out to be foul, or around small kids for no particular reason other than to be weird – but I’ve determined that a sudden grotesque facial expression won’t qualify as a really Lynchian facial expression unless the expression is held for several moments longer than the circumstances could even possibly warrant, is just held there, fixed and grotesque, until it starts to signify about seventeen different things at once. [voetnoot] (And as an aside, but a true aside, I’ll add that I have had since 1986 a personal rule w/r/t dating, which is that any date where I go to a female’s residence to pick her up and have any kind of conversation with parents or roommates that’s an even remotely Lynchian conversation is automatically the only date I ever have with that female, regardless of her appeal in other areas. And that this rule, developed after seeing Blue Velvet, has served me remarkably well and kept me out of all kinds of hair-raising entanglements and jams, and that friends to whom I’ve promulgated the rule but who have willfully ignored it and have continued dating females with clear elements of Lynchianism in their characters or associations have done so to their regret.)"

Alleen al de woorden “flamboyantly unattractive” doen het voor mij, en dan zijn er ook nog de quasi-nonchalante afkortingen (e.g., w/r/t), de rake theorie die in enkele zinnen uiteengezet wordt, en de voetnoot die een verhaal binnen een essay is. Ik ben bang dat ik met dit relatief korte citaat bij lange na niet over heb weten te brengen hoe geweldig de essays van David Foster Wallace zijn. Nu ik het zo zie staan, losgerukt uit de wereld waarin het thuishoort, lijkt het naakt en onvolkomen. Het is als vertellen waarom je net op die ene persoon verliefd bent geworden: je kunt eigenschappen en uiterlijkheden noemen, en wat iemand zei of deed wat je raakte, maar je weet terwijl je het vertelt dat diegene aan wie je het vertelt niet zal zien wat jij ziet (al is dat in het geval van verliefdheid op personen maar beter ook). Als je wilt weten of jij ook verliefd kunt worden op DFW, dan zul je de essays zelf in hun totaliteit moeten ondergaan.

Mail

Emy Koopman was jarenlang Hard//hoofd-redactielid en is literatuurwetenschapper, psycholoog en schrijver. Ze debuteerde in 2016 met de roman Orewoet. Haar meest recente boek Tekenen van het universum verscheen in januari 2022 bij uitgeverij Prometheus.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Automatische concepten 77

Lang niet alles klopte bij Zomergast Bessel van der Kolk

Van een echt gesprek kwam het niet, zag Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Dit is ook mijn vakantie

Dit is ook mijn vakantie

"Dit ben ik, met mijn nieuwe wandelschoenen, helemaal uitgerust en braaf nog." Hij hoogtevrees. Zij onverschrokken. In dit korte verhaal van Werner de Valk pakt een hike door de bergen wel heel anders uit dan verwacht. Na afloop zijn daar gelukkig altijd nog de foto's. Lees meer

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Martine Bontjes legt een link tussen de porseleincollecties van het Rijksmuseum en de rol van vrouwen in de Chinese cultuurgeschiedenis. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Automatische concepten 76

Een ontwapenende Raven van Dorst kaatste de bal regelmatig terug

Zomergast Raven van Dorst was openhartig en verlangde hetzelfde van Janine Abbring. Lees meer

Bloed en havermout

Bloed en havermout

Een verhaal van Jan Wester over twee zussen, onvoorwaardelijke liefde, klauwende vingers, mantelzorg en Teletubbies. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Lieke Marsman bleek een eerlijke en grootmoedige Zomergast, met liefde voor het onverklaarbare en het ongemakkelijke. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!