Amerikaanse studenten maken geen spandoeken, ze klagen hun universiteit gewoon aan. Misschien kunnen hun Europese broeders nog wat van deze pragmatische instelling leren." /> Amerikaanse studenten maken geen spandoeken, ze klagen hun universiteit gewoon aan. Misschien kunnen hun Europese broeders nog wat van deze pragmatische instelling leren." />
Asset 14

New York

De gevolgen van de financiële crisis worden overal in de wereld gevoeld. Overheden worden gedwongen om te bezuinigen en het onderwijs is hierbij telkens het doelwit. Hardhoofd stuurde vier redacteuren naar vier steden voor een verslag van de bezuinigingen en de protesten hiertegen: Londen, Parijs, New York en Amsterdam. Vandaag het slot: New York. Aan de andere kant van de oceaan zijn de problemen hetzelfde en misschien wel groter. De oplossing ligt echter niet in rellen, maar in rechtszaken.

Om maar meteen te generaliseren: Amerikanen protesteren niet, ze klagen aan. Dat vooroordeel geldt net zo goed voor gehaaide consumenten die een haar in hun soep vinden, als voor studenten die het met verhoogde collegegelden oneens zijn.

De City University of New York is een publieke instelling met bijna een half miljoen studenten. Het collegegeld is er met zo’n $4.500 per jaar voor een bacheloropleiding erg laag; zeker vergeleken bij de private universiteiten in deze stad. Toch waren studenten not amused toen CUNY twee weken geleden een collegegeldverhoging van minimaal 5% aankondigde. Maar in plaats van gebouwen te bezetten, spandoeken te beschilderen of demonstraties te organiseren, togen de verontwaardigde studenten naar de rechtbank en klaagden hun alma mater aan. De voorgestelde 5% met-een-optie-op-meer zou onwettig zijn, en dus reden voor een rechtszaak. In plaats van de wet te breken, probeerden studenten de wet juist in hun voordeel te gebruiken.

Nu merken commentatoren al decennia op dat westerse jongeren minder idealistisch en protestgeneigd zijn dan ‘vroeger’ – wat dat betreft wijkt het Amerikaanse plaatje niet af van dat van Europa. Toch leek de New Yorkse actie, vergeleken bij de protestkoorts in Amsterdam, Parijs en Londen, een fundamenteel verschil aan te duiden tussen de protestculturen van Amerikaanse en Europese studenten.

Om maar meteen te nuanceren: het is niet waar dat Amerikaanse studenten nooit protesteren. In 1968 werden hier net zo goed gebouwen bezet als in Parijs en Amsterdam en moest de ME er aan te pas komen. In Californië deden studenten dat vorig jaar nog, toen de blutste aller staten het collegegeld omhoog wilde gooien. Ook op mijn eigen universiteit, Columbia University in New York, heb ik inmiddels menig protest voorbij zien komen.

Zo waren er vier jaar geleden de hyperactieve Joodse studenten die moord en brand schreeuwden toen de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad zou komen spreken op campus – hun protest was in eerste instantie succesvol, maar het jaar daarop kwam de Iraanse leider toch. Er was de hongerstaking van een stuk of acht studenten die, in een koude novembermaand, een week lang in tentjes voor de bibliotheek bivakkeerden omdat ze onder andere tegen discriminatie, ongelijkheid en haat op campus waren. Er waren walk outs toen de oorlog in Irak vijf jaar oud was – urenlang lazen studenten de namen voor van alle Amerikaanse én Iraakse slachtoffers. Vorige week nog demonstreerden studenten tegen de weinig buurvriendelijke manier waarop Columbia gebouwen in de omgeving opkoopt om de campus uit te breiden.

Dus er wordt genoeg geprotesteerd, ook hier. Maar een massale, landelijke protestbeweging van studenten tegen hoge collegegelden, zal je hier niet snel voorbij zien komen – hoe diep sommige studenten zich ook in de schulden moeten steken om hun vierjarige opleidingen te kunnen bekostigen. En om de Europese discussie in perspectief te plaatsen: aan Columbia bedraagt het collegegeld voor een bacheloropleiding $37.470 per jaar – en dan heb je dus nog geen boterham gegeten, nog geen glas water gedronken, en ook nog geen dak boven je hoofd. Overigens is dit indirect de reden dat het collegegeld in Nederland en Engeland omhoog gaat: Amerikaanse afgestudeerden kiezen voor het grote geld om maar zo snel mogelijk hun schulden af te kunnen betalen. Ze bedenken ingewikkelde financiële producten om hun bankbonussen binnen te kunnen halen en veroorzaken zo een wereldwijde financiële crisis.

Maar in plaats van hoofdstedelijke rellen tegen alles en iedereen zijn protesten in Amerika kleinschalig, lokaal, en gefocust. Niet tegen 'het systeem’, maar vóór verhoging van het loon van kantinemedewerkers in een specifiek gebouw. Deels is dit misschien te verklaren als time management: wanneer je studie tienduizenden dollars kost laat je het wel uit je hoofd om studievertraging op te lopen. Een klein, resultaatgericht protest is sneller op poten gezet dan een landelijke protestbeweging. Een potentiële werkgever is bovendien eerder onder de indruk van iemand die het leven van kantinemedewerkers heeft verbeterd, dan van een radicale eppo die een baksteen door de ruit van een politiebusje heeft gekeild.

Het is heus niet zo dat Amerikaanse studenten geen idealen hebben – ze zijn alleen een stuk pragmatischer dan hun Europese tegenhangers. Dat verschil is ook terug te voeren op de filosofische geschiedenis van beide continenten – en ook op de politiek-economische verschillen in onderwijsbestel. Amerika is immers het geboorteland van de pragmatische filosofie, waar in Europa vaak idealistischer geredeneerd wordt. Dat juist Amerika die filosofie zou voortbrengen is niet vreemd: de pioniers en kolonisten die hiernaartoe kwamen hadden een flink karwei te klaren. Wie een heel land uit de grond moet stampen op een territorium dat vele malen groter is dan de Oude Wereld, kan maar beter op zoek gaan naar ‘wat werkt’, in plaats van eindeloos soebatten over hoe mooi het zou zijn als, in theorie, idealiter. Obama noemt zichzelf inmiddels een pragmatische president en de studenten in het land dat hij regeert doen wat aanpak betreft niet voor hem onder. If you can’t beat them, sue them.

Voorts is Amerika ook het land van het individualisme, en het land dat de term ‘can do mentality’ heeft uitgevonden: hier ga je niet wachten tot de berg naar jou toekomt, je beklimt ‘m lekker zelf. Maar nog belangrijker misschien voor de versplinterde studentenbeweging is het feit dat het onderwijs in Amerika per staat geregeld is en niet op landelijk niveau. Er zijn naast de vele privé-universiteiten genoeg publieke universiteiten, maar die zijn dan van New York, van Californië, of van Iowa; niet van Amerika. Zo ontstaat er de facto een verdeel-en-heers systeem: 'de Amerikaanse Universiteit’ bestaat niet – en daarmee 'de Amerikaanse student' al evenmin. De student in Alaska zal zich niet gauw verbonden met de student in New Orleans, omdat ze op geen enkele manier tot dezelfde club behoren; met z’n allen de straat opgaan is dan niet erg voor de hand liggend. En trouwens, welke straat zou je opgaan, ook? Het is niet zo dat ze in Washington bepalen wat je in Wisconsin moet gaan betalen.

Je kunt je hier identificeren met een televisiepresentator als Jon Stewart of een presidentskandidaat als de prepresidentiële Barack Obama, maar niet met een universiteitsoverstijgende studentenbeweging. En dus kun je als pragmatische student maar beter zorgen dat je concrete problemen op een zo effectief mogelijke manier aankaart én oplost. Geen woorden maar daden, dat werk. Versplintering is het gevolg, maar wellicht uiteindelijk ook meer resultaat. De zaak van de studenten tegen de City University of New York moet nog voorkomen, maar als ze ‘m winnen dan hebben ze op een respectvolle en wettelijke manier gekregen wat ze wilden. Het is minder romantisch dan de barricaden opgaan zoals ze in Europa eerder doen, maar wel een stuk effectiever – en daarmee stellen de Amerikanen misschien niet eens zo’n slecht voorbeeld voor de studenten van de Oude Wereld.

Mail

Lynn

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer