Amerikaanse studenten maken geen spandoeken, ze klagen hun universiteit gewoon aan. Misschien kunnen hun Europese broeders nog wat van deze pragmatische instelling leren." /> Amerikaanse studenten maken geen spandoeken, ze klagen hun universiteit gewoon aan. Misschien kunnen hun Europese broeders nog wat van deze pragmatische instelling leren." />
Asset 14

New York

De gevolgen van de financiële crisis worden overal in de wereld gevoeld. Overheden worden gedwongen om te bezuinigen en het onderwijs is hierbij telkens het doelwit. Hardhoofd stuurde vier redacteuren naar vier steden voor een verslag van de bezuinigingen en de protesten hiertegen: Londen, Parijs, New York en Amsterdam. Vandaag het slot: New York. Aan de andere kant van de oceaan zijn de problemen hetzelfde en misschien wel groter. De oplossing ligt echter niet in rellen, maar in rechtszaken.

Om maar meteen te generaliseren: Amerikanen protesteren niet, ze klagen aan. Dat vooroordeel geldt net zo goed voor gehaaide consumenten die een haar in hun soep vinden, als voor studenten die het met verhoogde collegegelden oneens zijn.

De City University of New York is een publieke instelling met bijna een half miljoen studenten. Het collegegeld is er met zo’n $4.500 per jaar voor een bacheloropleiding erg laag; zeker vergeleken bij de private universiteiten in deze stad. Toch waren studenten not amused toen CUNY twee weken geleden een collegegeldverhoging van minimaal 5% aankondigde. Maar in plaats van gebouwen te bezetten, spandoeken te beschilderen of demonstraties te organiseren, togen de verontwaardigde studenten naar de rechtbank en klaagden hun alma mater aan. De voorgestelde 5% met-een-optie-op-meer zou onwettig zijn, en dus reden voor een rechtszaak. In plaats van de wet te breken, probeerden studenten de wet juist in hun voordeel te gebruiken.

Nu merken commentatoren al decennia op dat westerse jongeren minder idealistisch en protestgeneigd zijn dan ‘vroeger’ – wat dat betreft wijkt het Amerikaanse plaatje niet af van dat van Europa. Toch leek de New Yorkse actie, vergeleken bij de protestkoorts in Amsterdam, Parijs en Londen, een fundamenteel verschil aan te duiden tussen de protestculturen van Amerikaanse en Europese studenten.

Om maar meteen te nuanceren: het is niet waar dat Amerikaanse studenten nooit protesteren. In 1968 werden hier net zo goed gebouwen bezet als in Parijs en Amsterdam en moest de ME er aan te pas komen. In Californië deden studenten dat vorig jaar nog, toen de blutste aller staten het collegegeld omhoog wilde gooien. Ook op mijn eigen universiteit, Columbia University in New York, heb ik inmiddels menig protest voorbij zien komen.

Zo waren er vier jaar geleden de hyperactieve Joodse studenten die moord en brand schreeuwden toen de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad zou komen spreken op campus – hun protest was in eerste instantie succesvol, maar het jaar daarop kwam de Iraanse leider toch. Er was de hongerstaking van een stuk of acht studenten die, in een koude novembermaand, een week lang in tentjes voor de bibliotheek bivakkeerden omdat ze onder andere tegen discriminatie, ongelijkheid en haat op campus waren. Er waren walk outs toen de oorlog in Irak vijf jaar oud was – urenlang lazen studenten de namen voor van alle Amerikaanse én Iraakse slachtoffers. Vorige week nog demonstreerden studenten tegen de weinig buurvriendelijke manier waarop Columbia gebouwen in de omgeving opkoopt om de campus uit te breiden.

Dus er wordt genoeg geprotesteerd, ook hier. Maar een massale, landelijke protestbeweging van studenten tegen hoge collegegelden, zal je hier niet snel voorbij zien komen – hoe diep sommige studenten zich ook in de schulden moeten steken om hun vierjarige opleidingen te kunnen bekostigen. En om de Europese discussie in perspectief te plaatsen: aan Columbia bedraagt het collegegeld voor een bacheloropleiding $37.470 per jaar – en dan heb je dus nog geen boterham gegeten, nog geen glas water gedronken, en ook nog geen dak boven je hoofd. Overigens is dit indirect de reden dat het collegegeld in Nederland en Engeland omhoog gaat: Amerikaanse afgestudeerden kiezen voor het grote geld om maar zo snel mogelijk hun schulden af te kunnen betalen. Ze bedenken ingewikkelde financiële producten om hun bankbonussen binnen te kunnen halen en veroorzaken zo een wereldwijde financiële crisis.

Maar in plaats van hoofdstedelijke rellen tegen alles en iedereen zijn protesten in Amerika kleinschalig, lokaal, en gefocust. Niet tegen 'het systeem’, maar vóór verhoging van het loon van kantinemedewerkers in een specifiek gebouw. Deels is dit misschien te verklaren als time management: wanneer je studie tienduizenden dollars kost laat je het wel uit je hoofd om studievertraging op te lopen. Een klein, resultaatgericht protest is sneller op poten gezet dan een landelijke protestbeweging. Een potentiële werkgever is bovendien eerder onder de indruk van iemand die het leven van kantinemedewerkers heeft verbeterd, dan van een radicale eppo die een baksteen door de ruit van een politiebusje heeft gekeild.

Het is heus niet zo dat Amerikaanse studenten geen idealen hebben – ze zijn alleen een stuk pragmatischer dan hun Europese tegenhangers. Dat verschil is ook terug te voeren op de filosofische geschiedenis van beide continenten – en ook op de politiek-economische verschillen in onderwijsbestel. Amerika is immers het geboorteland van de pragmatische filosofie, waar in Europa vaak idealistischer geredeneerd wordt. Dat juist Amerika die filosofie zou voortbrengen is niet vreemd: de pioniers en kolonisten die hiernaartoe kwamen hadden een flink karwei te klaren. Wie een heel land uit de grond moet stampen op een territorium dat vele malen groter is dan de Oude Wereld, kan maar beter op zoek gaan naar ‘wat werkt’, in plaats van eindeloos soebatten over hoe mooi het zou zijn als, in theorie, idealiter. Obama noemt zichzelf inmiddels een pragmatische president en de studenten in het land dat hij regeert doen wat aanpak betreft niet voor hem onder. If you can’t beat them, sue them.

Voorts is Amerika ook het land van het individualisme, en het land dat de term ‘can do mentality’ heeft uitgevonden: hier ga je niet wachten tot de berg naar jou toekomt, je beklimt ‘m lekker zelf. Maar nog belangrijker misschien voor de versplinterde studentenbeweging is het feit dat het onderwijs in Amerika per staat geregeld is en niet op landelijk niveau. Er zijn naast de vele privé-universiteiten genoeg publieke universiteiten, maar die zijn dan van New York, van Californië, of van Iowa; niet van Amerika. Zo ontstaat er de facto een verdeel-en-heers systeem: 'de Amerikaanse Universiteit’ bestaat niet – en daarmee 'de Amerikaanse student' al evenmin. De student in Alaska zal zich niet gauw verbonden met de student in New Orleans, omdat ze op geen enkele manier tot dezelfde club behoren; met z’n allen de straat opgaan is dan niet erg voor de hand liggend. En trouwens, welke straat zou je opgaan, ook? Het is niet zo dat ze in Washington bepalen wat je in Wisconsin moet gaan betalen.

Je kunt je hier identificeren met een televisiepresentator als Jon Stewart of een presidentskandidaat als de prepresidentiële Barack Obama, maar niet met een universiteitsoverstijgende studentenbeweging. En dus kun je als pragmatische student maar beter zorgen dat je concrete problemen op een zo effectief mogelijke manier aankaart én oplost. Geen woorden maar daden, dat werk. Versplintering is het gevolg, maar wellicht uiteindelijk ook meer resultaat. De zaak van de studenten tegen de City University of New York moet nog voorkomen, maar als ze ‘m winnen dan hebben ze op een respectvolle en wettelijke manier gekregen wat ze wilden. Het is minder romantisch dan de barricaden opgaan zoals ze in Europa eerder doen, maar wel een stuk effectiever – en daarmee stellen de Amerikanen misschien niet eens zo’n slecht voorbeeld voor de studenten van de Oude Wereld.

Mail

Lynn

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Wat ik zou moeten zijn is niet wie ik ben

Wat ik zou moeten zijn is niet wie ik ben

Bouchra Aouriaghel schrijft over opgroeien en leren dat je erbij hoort, maar eigenlijk ook weer niet. Als een kameleon verplaatst ze zich tussen twee werelden, eentje waarin ze Nederlands spreekt, en verbaasd wordt aangekeken als de juiste klanken in de juiste volgorde haar mond verlaten, en eentje waarin ze Marrokaans spreekt, goed genoeg om met haar ouders te kunnen communiceren, maar als ze de diepte in wil, komt het er ineens stotterend uit. En wat als de wereld je vraagt om te kiezen? Lees meer

Mosterdsoep

Onvermijdelijk

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In deze tekst van Noura Harrath wordt een kind geboren dat daar misschien helemaal niet wilde zijn, of misschien nóg niet. 'Er waren weinig zachte plekken die voelden als een eeuwige omhelzing.' Lees meer

Mosterdsoep 4

Bijsluiter

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In deze tekst van Fleur Hagi staan we op het punt een hele belangrijke beslissing te nemen. Lees meer

Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer