"Op je romp heb je één zwakke plek: de onbedekte ruimte onder je arm."" /> "Op je romp heb je één zwakke plek: de onbedekte ruimte onder je arm."" />
Asset 14

Soldaat

Bart Verbunt schreef een verhaal over het stof en de schaamte in Afghanistan. "Aan het burgerbestaan raakte ik snel gewend en aan mijn vriendin ook, maar nog steeds sta ik elke nacht op die heuvel."

Het is daar zo droog en stoffig dat de hitte er iets weg heeft van vakantie, Sicilië of Granada, alleen is het er nog heter en kijken de mensen van je weg als je bij ze in de buurt komt. Ze zijn niet direct onvriendelijk maar het is gevaarlijk voor ze om met je te praten. Sommigen haten je, sommigen zijn bang. Geef ze eens ongelijk. Je bent er een vreemde, het tegenovergestelde. Je bent er zo vreemd dat de aarde je op zou hoesten als je er begraven zou worden.

De kogel die me trof kwam uit een geweer dat niet nauwkeurig genoeg is om een doelwit te raken over lange afstand, al mik je nog zo goed. Eerst dacht ik dat het een sluipschutter was, maar uit het onderzoek bleek later dat de kogel gewoon uit een roestige AK kwam. We waren die dag een kleine groep Taliban op het spoor. Wij in volle uitrusting: kogelvrij vest, goed onderhouden Canadees machinegeweer en camouflagepakken die tegen deze omgeving afstaken als een rokkostuum op de camping. Zij ongetwijfeld in wit gewaad, op sandalen, een tulband op, een oude AK47 in de hand. Ook met de vooruitgang aan onze zijde waren we zenuwachtig.

Ik liep voor de groep uit een heuvel op, om informatie te vragen aan een oude man die naast een paar grazende geiten zat. We wisten dat ze in de buurt waren omdat we de bewoners van het aan de voet gelegen dorpje de velden in hadden zien vluchten. Ik spreek weinig Afghaans maar het woord voor ‘terroristen’ had ik inmiddels fatsoenlijk uit leren spreken. Dus dat zei ik tegen hem: ‘Taliban, terroristen, waar?’ De oude man deed alsof hij me niet verstond. Ik had het heet in mijn uitrusting, bedacht me dat ik mijn vragen net zo goed aan die geiten kon stellen, maar ik bleef de paar woorden die ik kende herhalen: ‘terroristen, Taliban, waar? waar zijn ze?’ Toen hij niet reageerde wees ik naar het dorpje aan de voet van de heuvel. Ik wees en ik werd geraakt.

Tegen kogels van een zwaar kaliber is ons vest niet bestand, maar enkele schoten van een pistool of machinegeweer houdt het wel tegen. Je ledematen blijven kwetsbaar, als je een schot in je gezicht of nek krijgt is het einde oefening, verder ben je vrij goed beschermd. Op je romp heb je één zwakke plek: de onbedekte ruimte onder je arm. De kogel ging mijn lichaam in via de oksel, raakte bijna een slagader, doorkliefde mijn Musculus Infraspinatur, ging mijn lichaam weer uit en bleef steken in mijn pak. Ik stond te praten met de oude man. Ik wees, ik werd in mijn oksel geschoten.

Er klonk nog een schot maar ik lag al op de grond. Ook de oude man was bij het horen van het eerste schot naar de grond gedoken. Die oude man, dacht ik, terwijl het tot me doordrong dat ik was neergeschoten, die heeft hier niets mee te maken.

Hij lag als een kind in foetushouding, alsof hij eventuele kogels met zijn opgetrokken armen en benen af wilde weren, zijn lange baard kwam onder zijn ellebogen uit. Ik zag geen bloed. Toen ik zijn pols vastpakte voelde ik dat zijn spieren aangespannen waren. Zijn gezicht was verkrampt. Hij had een hartaanval. Terwijl de jongens uit mijn groep het gebouw onder vuur namen waar de schoten vandaan waren gekomen gaf ik hem hartmassage met mijn goede arm. De oude man stierf.

Illustratie: Canan Yurdakul

Op de basis werden we als helden ontvangen, de jongens met de adrenaline nog in het lijf omdat ze de drie Taliban hadden uitgeschakeld, ik op een brancard. Zij vertelden hoe de strijd verder was verlopen, hun woorden buitelden over elkaar. Vier jongens van in de twintig die hun eerste momenten van echte doodsangst mee hadden gemaakt. Meteen daarna waren ze als overwinnaars uit de strijd gekomen. Overwinnaars.

Na de eerste momenten van paniek had iedereen gehandeld zoals hem was aangeleerd: onder elkaars dekking waren ze het gebouw dichter en dichter genaderd tot de jongen die ook altijd driepunters scoorde met basketballen een handgranaat naar binnen had kunnen gooien. De zwaargewonde Taliban werden in een roes van angst en wraakzucht afgeschoten. Oneerlijk, maar ook een stervende Taliban kan een soldaat vermoorden. Terwijl ik werd weggedragen bleef het lichaam van de oude man op de heuvel liggen.

Tijdens deze gemeenschappelijke euforie beving mij één gevoel: schaamte. Ik schaamde me omdat ik als held werd ontvangen terwijl ik geen schot had gelost. Ik schaamde me omdat er wraak was gepleegd voor iets dat mij was overkomen. Ik schaamde me omdat we hier überhaupt waren, teruggetrokken in een basis die van zijn omgeving was afgesloten als een ruimtestation. En ik schaamde me omdat de geitenhoeder was gestorven van schrik.

Een paar dagen later werd ik thuis verwelkomd door mijn familie en een meisje dat tranen in haar ogen had maar weigerde te huilen. Ik voelde me opnieuw een vreemde.

Na een reeks gesprekken met de psycholoog kreeg ik eervol ontslag. Aan het burgerbestaan raakte ik snel gewend en aan mijn vriendin ook, maar nog steeds sta ik elke nacht op die heuvel. Dat klinkt dramatisch, alsof de kogel meer heeft geraakt dan mijn vlees. Daar is geen sprake van, dat kan ik je verzekeren. Ik voel me prima. Ik slaap goed, ik heb mijn emoties onder controle, ik ben bezig met mijn toekomst. Ik ga op vakantie naar Granada en Sicilië.

Ik heb geen paniekaanvallen, ik denk na over alle handelingen die ik op het betreffende moment had kunnen verrichten, over de manieren waarop ik invloed uit had kunnen oefenen op de situatie: ik had de flikkering van het zonlicht op het geweer kunnen zien, ik had de loop uit het raam kunnen zien steken, ik had naar de grond kunnen duiken voor het schot werd gelost, ik had de oude man naar de grond kunnen trekken om hem af te schermen, ik had eerst kunnen schieten om de Taliban te dwingen om in dekking te blijven, ik had eerst kunnen schieten en de Taliban uit kunnen schakelen. Ik droom erover. De Taliban en de jongens uit mijn groep wisselen elkaar af als vijanden. Ik sta op die heuvel.

Het schot klinkt maar ik heb tijd om te reageren, ik ontwijk de kogel of ik span mijn spieren en de kogel valt van mijn lijf af. Ik sein naar de jongens uit mijn groep die Taliban blijken te zijn en schakel iedereen in mijn omgeving uit door op alle geweren te schieten die ik in mijn vizier krijg.

Het schot klinkt. Ik weet dat de kogel me niet kan deren, maar als ik probeer terug te schieten krijg ik de trekker niet in beweging. Ik ben in het gebouw, vecht met mijn handen en voeten, de slagen zijn traag, alsof ik onder water ben, maar als ze doel treffen is de impact groot.

Het schot klinkt. Ik word geraakt in mijn schouder, blijf staan, leg kalm aan en schiet terug. Wanneer ik dichterbij ben, blijk ik de geitenhoeder te hebben geraakt.

Het schot klinkt. Ik weet dat de poging om mij te doden kansloos is, dat de schutter een mens is van vlees en bloed die net zijn doodsvonnis heeft getekend. In plaats van op hem te schieten neem ik de andere jongens op de korrel om te voorkomen dat ze de Taliban vermoorden.

Het schot klinkt. Ik veeg de kogel uit de lucht, pak de geitenhoeder op en ren het dorp in om hem naar zijn familie te brengen. Op de achtergrond bespreken de Taliban en de jongens uit mijn groep op serieuze toon zijn toestand.

Het schot klinkt.

Het schot klinkt.

Het schot klinkt.

In alle gevallen is de uitkomst hetzelfde: de oude man sterft.

Mail

Bart Verbunt

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer