Asset 14

Hedy d'Ancona in Zomergasten

Jozien Wijkhuijs vond het in eerste instantie moeilijk zich te identificeren met Hedy d’Ancona. Geheel onterecht, want de derde aflevering van Zomergasten bood troost en een vurige aanmoediging van positiviteit en activisme.

‘De duivel kruipt waar hij niet gaan kan’, zei Hedy d’Ancona toen Thomas Erdbrink voor de zoveelste keer ‘u’ zei in plaats van ‘jij’. Ik kon hem geen ongelijk geven, D’Ancona is een echte ‘u’, statig, intelligent en een tikkeltje elitair. Een vrouw die ik normaal gesproken intimiderend vind. Toch ging ik getroost slapen toen de derde aflevering Zomergasten voorbij was.

Getroost, omdat de hoofdpersoon van de avond een positivisme en activisme heeft weten te bewaren waar ik af en toe keihard voor moet vechten. Getroost, ook, omdat ik soms kamp met een kinderlijke angst om oud te worden en D’Ancona zelfs het woord ‘leuk’ gebruikt in relatie tot het voorbijgaan van de tijd. Omdat dat ‘leuk’ niet per se hoeft te betekenen dat je je niet meer kwaad kunt maken om dingen, maar wel een bepaalde relativering in zich draagt die prima samengaat met een diepgeworteld activisme. D’Ancona gaf er in deze 3 uur geen blijk van dat ‘dat activistische wel overgaat als je ouder wordt’. Het wordt hoogstens meer uitgekristalliseerd.

‘D’Ancona gaf er in deze 3 uur geen blijk van dat “dat activistische wel overgaat als je ouder wordt”’

Na twee uur vraagt Erdbrink of de Wet Gelijke Behandeling, in 1993 met succes door D’Ancona verdedigd in de Tweede Kamer, nu niet onder druk komt te staan omdat er nog steeds mensen zijn die homo’s pesten. D’Ancona legt hem rustig uit dat een wet niet betekent dat iedereen zich eraan houdt. Tot zover niets nieuws. Dan zegt ze: ‘ik maak vaak mee dat jongere feministen aan mij vragen wat er nog te doen is, nu de Wet Gelijke Behandeling er is.’ Een vraag (‘Wat willen vrouwen nou nog, ze zijn toch gelijk voor de wet?’) die iedereen die zich kwaad maakt over genderzaken ooit krijgt. Maar hier geeft D’Ancona een antwoord dat even simpel als doeltreffend is, een soort korte versie van menig Correspondent-artikel: ‘Wij wilden als feministen de samenleving zo veranderen dat iedere man, iedere vrouw evenveel deed aan het werk binnenshuis als buitenshuis. Dat wilden we bereiken door een algemene verkorting van de arbeidstijd, de 5-urige werkdag voor iedereen. Dat hebben we niet gehaald, het eerlijk delen van de zorg en brood op de plank.’ De kortere werkweek als feministisch concept, nog niet gerealiseerd omdat ‘maatschappelijke verandering kan, maar lang duurt’.

Ook haar korte toevoeging schittert van eenvoud en noodzaak: ‘En dan zeg ik nog iets. Kijk om je heen, kijk wat er in de wereld gebeurt met vrouwen, dat is zo rampzalig dat je niet achterover kunt gaan zitten en zeggen: “het is eigenlijk wel geregeld.”’

‘Moet je mensen die discrimineren serieus nemen? Moet je daar begrip voor hebben?’

Mijn favoriete moment was na een fragment van Van Kooten en De Bie, de Tegenpartij. In het fragment bespreken de twee heren een Nederland waarin etniciteiten een eigen ‘provincie’ hebben. Een fragment dat ik, ondanks de grappige ondertoon, bijzonder pijnlijk vind. Regelmatig maak ik me kwaad om de toegeeflijkheid van politici tegenover discriminatie en racisme, vanuit het idee dat je ‘iedere mening serieus moet nemen’, ook als die mening inhoudt dat niemand rouwt om een Syriër meer of minder. Als je iemand daarop aanspreekt, ben je (god verhoede) politiek correct, terwijl in de politiek allang de norm bestaat dat Iedere Mening Telt.

Vrolijk, maar wel duidelijk, zegt D’Ancona hierover: ‘Ik kan me niet voorstellen hoe je anders dan door discriminatie en racisme te ridiculiseren er iets aan kunt doen. Zodat mensen gewoon zien hoe bespottelijk dat is. Moet je serieus nemen dat mensen discrimineren? Moet je daar begrip voor hebben?’ Nee, Hedy, dat hoeft niet. Fijn dat je ons daar even aan herinnert. Daar is dat tikkeltje elitaire dan toch. Maar misschien is dat hier gewoon nodig.

Still uit Zomergasten

Mail

Jozien Wijkhuijs is altijd journalist, schrijver, en radiomaker. Af en toe is ze ook hobbybarvrouw, literatuurwetenschapper, stadsgids en de irritante idealist op je feestje.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer