Asset 14

Hedy d'Ancona in Zomergasten

Jozien Wijkhuijs vond het in eerste instantie moeilijk zich te identificeren met Hedy d’Ancona. Geheel onterecht, want de derde aflevering van Zomergasten bood troost en een vurige aanmoediging van positiviteit en activisme.

‘De duivel kruipt waar hij niet gaan kan’, zei Hedy d’Ancona toen Thomas Erdbrink voor de zoveelste keer ‘u’ zei in plaats van ‘jij’. Ik kon hem geen ongelijk geven, D’Ancona is een echte ‘u’, statig, intelligent en een tikkeltje elitair. Een vrouw die ik normaal gesproken intimiderend vind. Toch ging ik getroost slapen toen de derde aflevering Zomergasten voorbij was.

Getroost, omdat de hoofdpersoon van de avond een positivisme en activisme heeft weten te bewaren waar ik af en toe keihard voor moet vechten. Getroost, ook, omdat ik soms kamp met een kinderlijke angst om oud te worden en D’Ancona zelfs het woord ‘leuk’ gebruikt in relatie tot het voorbijgaan van de tijd. Omdat dat ‘leuk’ niet per se hoeft te betekenen dat je je niet meer kwaad kunt maken om dingen, maar wel een bepaalde relativering in zich draagt die prima samengaat met een diepgeworteld activisme. D’Ancona gaf er in deze 3 uur geen blijk van dat ‘dat activistische wel overgaat als je ouder wordt’. Het wordt hoogstens meer uitgekristalliseerd.

‘D’Ancona gaf er in deze 3 uur geen blijk van dat “dat activistische wel overgaat als je ouder wordt”’

Na twee uur vraagt Erdbrink of de Wet Gelijke Behandeling, in 1993 met succes door D’Ancona verdedigd in de Tweede Kamer, nu niet onder druk komt te staan omdat er nog steeds mensen zijn die homo’s pesten. D’Ancona legt hem rustig uit dat een wet niet betekent dat iedereen zich eraan houdt. Tot zover niets nieuws. Dan zegt ze: ‘ik maak vaak mee dat jongere feministen aan mij vragen wat er nog te doen is, nu de Wet Gelijke Behandeling er is.’ Een vraag (‘Wat willen vrouwen nou nog, ze zijn toch gelijk voor de wet?’) die iedereen die zich kwaad maakt over genderzaken ooit krijgt. Maar hier geeft D’Ancona een antwoord dat even simpel als doeltreffend is, een soort korte versie van menig Correspondent-artikel: ‘Wij wilden als feministen de samenleving zo veranderen dat iedere man, iedere vrouw evenveel deed aan het werk binnenshuis als buitenshuis. Dat wilden we bereiken door een algemene verkorting van de arbeidstijd, de 5-urige werkdag voor iedereen. Dat hebben we niet gehaald, het eerlijk delen van de zorg en brood op de plank.’ De kortere werkweek als feministisch concept, nog niet gerealiseerd omdat ‘maatschappelijke verandering kan, maar lang duurt’.

Ook haar korte toevoeging schittert van eenvoud en noodzaak: ‘En dan zeg ik nog iets. Kijk om je heen, kijk wat er in de wereld gebeurt met vrouwen, dat is zo rampzalig dat je niet achterover kunt gaan zitten en zeggen: “het is eigenlijk wel geregeld.”’

‘Moet je mensen die discrimineren serieus nemen? Moet je daar begrip voor hebben?’

Mijn favoriete moment was na een fragment van Van Kooten en De Bie, de Tegenpartij. In het fragment bespreken de twee heren een Nederland waarin etniciteiten een eigen ‘provincie’ hebben. Een fragment dat ik, ondanks de grappige ondertoon, bijzonder pijnlijk vind. Regelmatig maak ik me kwaad om de toegeeflijkheid van politici tegenover discriminatie en racisme, vanuit het idee dat je ‘iedere mening serieus moet nemen’, ook als die mening inhoudt dat niemand rouwt om een Syriër meer of minder. Als je iemand daarop aanspreekt, ben je (god verhoede) politiek correct, terwijl in de politiek allang de norm bestaat dat Iedere Mening Telt.

Vrolijk, maar wel duidelijk, zegt D’Ancona hierover: ‘Ik kan me niet voorstellen hoe je anders dan door discriminatie en racisme te ridiculiseren er iets aan kunt doen. Zodat mensen gewoon zien hoe bespottelijk dat is. Moet je serieus nemen dat mensen discrimineren? Moet je daar begrip voor hebben?’ Nee, Hedy, dat hoeft niet. Fijn dat je ons daar even aan herinnert. Daar is dat tikkeltje elitaire dan toch. Maar misschien is dat hier gewoon nodig.

Still uit Zomergasten

Mail

Jozien Wijkhuijs is altijd journalist, schrijver, en radiomaker. Af en toe is ze ook hobbybarvrouw, literatuurwetenschapper, stadsgids en de irritante idealist op je feestje.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan