Asset 14

Naar de kerk (V)

Nikki is niet gelovig. Toch gaat ze sinds kort iedere week naar de kerk, steeds naar een andere. Op hard//hoofd doet ze verslag van haar zondagen.

Daar zit ik dan, in de huiskamer van P., op de kunstleren bank. M. heeft tegenover me plaatsgenomen. Er steken twee overtrainde armen uit zijn T-shirt. P. draagt sokken in sandalen. Hij biedt ons koffie aan, thee, en willen we er misschien ook een stroopwafel bij? Ik kijk wat verdwaasd om me heen, naar het donkerhouten tv-meubel dat overladen is met dvd’s als Desiring God en Holy Love, naar de poster van Jezus aan het kruis in zijn gothic vormgeving (denk Within Temptation) met in grote letters erboven: omdat ik van je hou. Ik ben in de Studentenkerk in Utrecht: een rijtjeshuis.

Na mijn ervaring in de Regina Mundi in Soweto dacht ik er goed aan te doen een wat lossere kerk uit te zoeken, een waar meer ruimte zou zijn voor eigen interpretatie, gevoelens, alledaagse problemen. Ik dacht dat te vinden tussen jonge mensen, in een plaatselijke studentenkerk die op de schappelijke tijd van drie uur ‘s middags dienst hield. Terwijl ik mijn fiets op slot zette kwam er een man van middelbare leeftijd naar buiten gelopen en ging naast me staan. “Kom je voor de studentenkerk?”

Illustratie: Liesbeth de Feyter.

Het kwam niet in me op om “Nee” te zeggen en om te draaien – zelfs niet toen ik onwillekeurig bedacht dat hier de ‘stereotype christen’ stond: klein brilletje, wat lijzige stem, de blik vast en doordringend op mij gericht. Natuurlijk wilde ik wel direct rechtsomkeert maken, maar dat zou onbeleefd zijn en bovendien, ik was hier toch om ergens achter te komen, ik wilde toch open te staan voor het onbekende? Dus volgde ik P. naar de voordeur van zijn huis, waar hij de studentenkerk in zijn eentje runt, in zijn woonkamer. De laatste tijd loopt het niet meer zo, vertelde hij, dus als het rustig is, wacht hij meestal tot kwart over drie voor hij de dienst begint. “Hoeveel mensen zijn er vandaag?” vroeg ik hoopvol. “Jij bent de eerste,” zei hij.

Goddank kwam er, na ruim tien minuten, inderdaad nog een tweede bezoeker, M.. Tijdens het wachten ondervroeg P. mij over mijn achtergrond, mijn werk, mijn overtuigingen. Hij had, zo zei hij, de kerk opgericht omdat studenten veel opener zijn dan oudere mensen, maar ook veel kritische vragen stellen. Dat vond hij leuk. Dus toen hij vertelde over zijn evangelisatie (wanneer hij de straat opgaat om met vreemden over het geloof te praten), onderbrak ik hem: “Ik heb nooit begrepen waarom jullie dat nou doen. Waarom moet je zo nodig zieltjes winnen?”
“Nou,” zei hij, “als je zo vol bent van het geloof, wil je dat met anderen delen. Als jij een heel goede film hebt gezien, praat je daar toch ook met je vrienden over?”
Zijn argument sneed geen hout. Dit was niet de kritische repliek die hij iets eerder nog beloofd had. “Maar dat zijn mijn vrienden,” zei ik ongeduldig. “Ik klamp geen willekeurige mensen op straat aan om te zeggen dat ze echt die film moeten gaan zien.”
P. liet zich niet van de wijs brengen. “Dan ben je waarschijnlijk nooit echt enthousiast geweest.”

Tijdens mijn studie volgde ik eens een college over enthousiasme. Het is, zo vertelde de docent, niet noodzakelijkerwijs de uitgelaten stemming die we er nu vaak onder verstaan, maar een van oorsprong Griekse term voor spirituele bezetenheid; de God (entheo) vanbinnen (iasm). En als M. en P. iets zijn, is het wel enthousiast. Ze vertellen over festival De Opwekking, tijdens het Pinksterweekend (“50.000 christenen, kun je je dat voorstellen?”), over de conferentie waar P. vorige week nog was (“Het meisje zat in een rolstoel omdat ze te moe was om te lopen, maar nadat we drie keer voor haar hadden gebeden, stond ze op uit haar stoel. Haar moeder kon haar ogen niet geloven, het was zo mooi”), over de vrouw op straat die last had van buikgriep, en door hun gebeden weer beter werd. We zingen ruim een half uur lang aanbiddingsliederen, en beide mannen heffen hun armen ten hemel wanneer ze zingen over hun liefde voor Jezus.

En daar zit ik dan, en ik denk bij mezelf: ik heb eigenlijk gewoon niet zoveel op met Jezus. God, daar kan ik wat mee, die grootse abstractie die liefde is, rechtvaardigheid, het goede in de wereld. Maar Jezus is mij te concreet, een fabeltje dat ik lastig anders kan lezen dan als een parabel. Ik kan simpelweg niet accepteren dat er ooit een man bestond die écht over water liep, mensen genas, opstond uit de dood, en ik zie me al helemaal niet van die man houden, dankbaar zijn omdat hij voor mijn zonden stierf. Als ik hem zag zou ik alleen willen vragen: “Leg me nog één keer uit waar dat voor nodig was.”

Ik bedenk me dat het niet per se M. en P. zijn die me op mijn zenuwen werken. Evangelisten zijn nu eenmaal, tsja, evangelisch. Het lag in de lijn der verwachting dat hun zelffeliciterende verhalen over wonderen en uitgebreide lofzangen op Jezus met op mijn zenuwen zouden werken. Maar daaronder ligt een diepere kern van afkeer: de vervoering en emotie hebben betrekking op een man waarvan ik niet geloof dat hij ooit heeft bestaan. Hun geloof staat zo ver van me af, dat ik er met de beste wil van de wereld niet bij kan. Ik kan mezelf wel voor m’n kop slaan. Want wat heb je bij het christendom te zoeken, als je niets met Jezus Christus hebt? Als de ceremonie nooit meer wordt dan een toneelstuk, en ik niet kan geloven in de psalmen die ik zing, waarom zou ik dan in hemelsnaam naar de kerk gaan?

Om klokslag vijf uur pak ik mijn spullen en sta op. M. verroert zich niet. “Moet je gaan?” vraagt P. Ik knik. “Ik heb nog een afspraak.” Liegen. Het is een van de tien doodzondes, een van de dingen die God haat en die ik, als ik werkelijk lief kon hebben, zou laten. Maar ja. Ik wil ergens heen waar Jezus niet is, en liefde niet bestaat uit geboden en enthousiasme, maar uit vergeving en interesse. Waar God geen bezit van mij neemt, en zijn zoon niet voor mijn zonden sterft, maar we samen kunnen zitten en een beetje keuvelen over het leven, wat het allemaal betekent. Ik geloof best dat er ‘iets’ is. Maar niet dit.

Nikki Dekker is dichter en redacteur bij vpro.nl en vpro.nl/boeken.

Mail

Liesbeth de Feyter studeerde schilderkunst en beeldverhalen aan Sint Lucas in Brussel. Ze werkt als freelance illustrator en striptekenaar en maakt poëtische beelden met een luguber kantje.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer