Asset 14

Naar de kerk (V)

Nikki is niet gelovig. Toch gaat ze sinds kort iedere week naar de kerk, steeds naar een andere. Op hard//hoofd doet ze verslag van haar zondagen.

Daar zit ik dan, in de huiskamer van P., op de kunstleren bank. M. heeft tegenover me plaatsgenomen. Er steken twee overtrainde armen uit zijn T-shirt. P. draagt sokken in sandalen. Hij biedt ons koffie aan, thee, en willen we er misschien ook een stroopwafel bij? Ik kijk wat verdwaasd om me heen, naar het donkerhouten tv-meubel dat overladen is met dvd’s als Desiring God en Holy Love, naar de poster van Jezus aan het kruis in zijn gothic vormgeving (denk Within Temptation) met in grote letters erboven: omdat ik van je hou. Ik ben in de Studentenkerk in Utrecht: een rijtjeshuis.

Na mijn ervaring in de Regina Mundi in Soweto dacht ik er goed aan te doen een wat lossere kerk uit te zoeken, een waar meer ruimte zou zijn voor eigen interpretatie, gevoelens, alledaagse problemen. Ik dacht dat te vinden tussen jonge mensen, in een plaatselijke studentenkerk die op de schappelijke tijd van drie uur ‘s middags dienst hield. Terwijl ik mijn fiets op slot zette kwam er een man van middelbare leeftijd naar buiten gelopen en ging naast me staan. “Kom je voor de studentenkerk?”

Illustratie: Liesbeth de Feyter.

Het kwam niet in me op om “Nee” te zeggen en om te draaien – zelfs niet toen ik onwillekeurig bedacht dat hier de ‘stereotype christen’ stond: klein brilletje, wat lijzige stem, de blik vast en doordringend op mij gericht. Natuurlijk wilde ik wel direct rechtsomkeert maken, maar dat zou onbeleefd zijn en bovendien, ik was hier toch om ergens achter te komen, ik wilde toch open te staan voor het onbekende? Dus volgde ik P. naar de voordeur van zijn huis, waar hij de studentenkerk in zijn eentje runt, in zijn woonkamer. De laatste tijd loopt het niet meer zo, vertelde hij, dus als het rustig is, wacht hij meestal tot kwart over drie voor hij de dienst begint. “Hoeveel mensen zijn er vandaag?” vroeg ik hoopvol. “Jij bent de eerste,” zei hij.

Goddank kwam er, na ruim tien minuten, inderdaad nog een tweede bezoeker, M.. Tijdens het wachten ondervroeg P. mij over mijn achtergrond, mijn werk, mijn overtuigingen. Hij had, zo zei hij, de kerk opgericht omdat studenten veel opener zijn dan oudere mensen, maar ook veel kritische vragen stellen. Dat vond hij leuk. Dus toen hij vertelde over zijn evangelisatie (wanneer hij de straat opgaat om met vreemden over het geloof te praten), onderbrak ik hem: “Ik heb nooit begrepen waarom jullie dat nou doen. Waarom moet je zo nodig zieltjes winnen?”
“Nou,” zei hij, “als je zo vol bent van het geloof, wil je dat met anderen delen. Als jij een heel goede film hebt gezien, praat je daar toch ook met je vrienden over?”
Zijn argument sneed geen hout. Dit was niet de kritische repliek die hij iets eerder nog beloofd had. “Maar dat zijn mijn vrienden,” zei ik ongeduldig. “Ik klamp geen willekeurige mensen op straat aan om te zeggen dat ze echt die film moeten gaan zien.”
P. liet zich niet van de wijs brengen. “Dan ben je waarschijnlijk nooit echt enthousiast geweest.”

Tijdens mijn studie volgde ik eens een college over enthousiasme. Het is, zo vertelde de docent, niet noodzakelijkerwijs de uitgelaten stemming die we er nu vaak onder verstaan, maar een van oorsprong Griekse term voor spirituele bezetenheid; de God (entheo) vanbinnen (iasm). En als M. en P. iets zijn, is het wel enthousiast. Ze vertellen over festival De Opwekking, tijdens het Pinksterweekend (“50.000 christenen, kun je je dat voorstellen?”), over de conferentie waar P. vorige week nog was (“Het meisje zat in een rolstoel omdat ze te moe was om te lopen, maar nadat we drie keer voor haar hadden gebeden, stond ze op uit haar stoel. Haar moeder kon haar ogen niet geloven, het was zo mooi”), over de vrouw op straat die last had van buikgriep, en door hun gebeden weer beter werd. We zingen ruim een half uur lang aanbiddingsliederen, en beide mannen heffen hun armen ten hemel wanneer ze zingen over hun liefde voor Jezus.

En daar zit ik dan, en ik denk bij mezelf: ik heb eigenlijk gewoon niet zoveel op met Jezus. God, daar kan ik wat mee, die grootse abstractie die liefde is, rechtvaardigheid, het goede in de wereld. Maar Jezus is mij te concreet, een fabeltje dat ik lastig anders kan lezen dan als een parabel. Ik kan simpelweg niet accepteren dat er ooit een man bestond die écht over water liep, mensen genas, opstond uit de dood, en ik zie me al helemaal niet van die man houden, dankbaar zijn omdat hij voor mijn zonden stierf. Als ik hem zag zou ik alleen willen vragen: “Leg me nog één keer uit waar dat voor nodig was.”

Ik bedenk me dat het niet per se M. en P. zijn die me op mijn zenuwen werken. Evangelisten zijn nu eenmaal, tsja, evangelisch. Het lag in de lijn der verwachting dat hun zelffeliciterende verhalen over wonderen en uitgebreide lofzangen op Jezus met op mijn zenuwen zouden werken. Maar daaronder ligt een diepere kern van afkeer: de vervoering en emotie hebben betrekking op een man waarvan ik niet geloof dat hij ooit heeft bestaan. Hun geloof staat zo ver van me af, dat ik er met de beste wil van de wereld niet bij kan. Ik kan mezelf wel voor m’n kop slaan. Want wat heb je bij het christendom te zoeken, als je niets met Jezus Christus hebt? Als de ceremonie nooit meer wordt dan een toneelstuk, en ik niet kan geloven in de psalmen die ik zing, waarom zou ik dan in hemelsnaam naar de kerk gaan?

Om klokslag vijf uur pak ik mijn spullen en sta op. M. verroert zich niet. “Moet je gaan?” vraagt P. Ik knik. “Ik heb nog een afspraak.” Liegen. Het is een van de tien doodzondes, een van de dingen die God haat en die ik, als ik werkelijk lief kon hebben, zou laten. Maar ja. Ik wil ergens heen waar Jezus niet is, en liefde niet bestaat uit geboden en enthousiasme, maar uit vergeving en interesse. Waar God geen bezit van mij neemt, en zijn zoon niet voor mijn zonden sterft, maar we samen kunnen zitten en een beetje keuvelen over het leven, wat het allemaal betekent. Ik geloof best dat er ‘iets’ is. Maar niet dit.

Nikki Dekker is dichter en redacteur bij vpro.nl en vpro.nl/boeken.

Mail

Liesbeth de Feyter studeerde schilderkunst en beeldverhalen aan Sint Lucas in Brussel. Ze werkt als freelance illustrator en striptekenaar en maakt poëtische beelden met een luguber kantje.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Asrest 1

Nieuwe materialen voor de huid

Voor de Klimaatweek schreef Pieter Van de Walle een gedicht bij het element water, waarin een onheilspellende stilte voor de storm weerklinkt. Lees meer

Asrest

Asrest

Voor de Klimaatweek schreef Meliza De Vries een gedicht bij het element vuur, vol vlammen die telkens weer vergeten worden. Lees meer

onder ons vergeten

onder ons vergeten

Voor de Klimaatweek schreef Johannes Lievens een gedicht bij het element aarde, over vallen en loslaten. Lees meer

De hitte is zwaar als ze op je valt

Voor de Klimaatweek schreef Anke Verschueren een gedicht bij het element lucht, waarin iemand bijzondere souvenirs van omzwervingen verzamelt. Lees meer

Verandering kan klein beginnen 4

Verandering kan klein beginnen

Kunst maken over de klimaatcrisis is niet makkelijk. Hoe doe je dat, schrijven over een onderwerp waar velen de ogen voor sluiten? Else Boer vraagt Klimaatdichter Willemijn Kranendonk hoe je wakker in de wereld kan blijven staan zonder te verzakken in hoop of wanhoop.  Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

 1

Waarom ik geen danser kon worden

In het Hoofd//stuk doen schrijvers een poging om de weg naar het verhaal vast te leggen. Welke tips hadden zij willen krijgen toen ze begonnen? Welk advies zullen ze nooit en dan ook nooit meer opvolgen? Wat is hun advies? Lees het in het Hoofd//stuk. Annelies van Wijk trapt af met de vraag hoe je (g)een alwetende verteller wordt. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

Ik wacht hier 2

Ik wacht hier

''Terwijl ik door de winkel liep, hield ik haar in de gaten. Ze had lang, donker haar, dat bijna tot haar middel viel. Ze droeg een spijkerbroek en een shirt met een naamplaatje. Ik pakte een kaart en legde hem weer terug. Iets dichterbij kon ik haar naam lezen: Alice.'' Lees meer

Vanaf het moment dat ze elkaar ontmoeten, zijn Erin en Alice onafscheidelijk. Dankzij Alice wordt alles beter. Niets lijkt een intense vriendschap in de weg te staan. Of toch niet? Lees het in een voorpublicatie van Ik wacht hier, het debuut van Else Boer. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (II)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (II)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

AVS: 1

Kerstrituelen

Deze week geven onze redacteurs tips om de kerst mee door te komen. Lees meer

Dit. Is. Goddelijk. Alternatief kerstverhaal Annemieke Dannenberg Dymphie Huijsen

Dit. Is. Goddelijk.

Joost is op vakantie in Spanje met zijn zwangere vriendin. Maar is de baby van hem, of van Marina’s open relatiescharrel HG? Begint Joost ongelovig te worden, of moet hij zijn liefdesbaby maar gewoon omarmen?
Een tragikomisch kerstverhaal door Annemieke Dannenberg. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan