Asset 14

Gang vol schoenen

Mees heeft een ongrijpbaar verlangen naar nieuw schoeisel. De collectie rechtvaardigt zelfs een walk in closet: "Ik dacht dat ik elke dag in mijn roze gevederde badjas met een versgeperste jus en de krullers nog in mijn haar, mijn handen langs de zijden blouses zou laten glijden en dat precies het goede paar muiltjes als in een Disney-film vanzelf naar voren zou komen trippelen." Niets blijkt minder waar.

Een paar jaar geleden verhuisde ik naar een andere stad, negen duizend kilometer verderop. In aanloop naar mijn migratie moest het huis worden uitgemest en drie vriendinnen waren me te hulp geschoten bij het uitzoeken van mijn klerenkast. In de lange gang hadden we al mijn schoenen naast elkaar gezet, een driedubbele rij. Zevenennegentig paar schoenen, het gros hakken, staarden me trouwhartig aan, keurig in de houding. Vanuit de deuropening keek ik ernaar. “Weet je wat het is Mees, over tien jaar heb je weer honderd paar”, zei mijn vriendin. Ik knikte en liep er keurend langs. Weg, weg, weg, weg. Er bleven er twintig over. Inmiddels is het drie jaar later. Ik woon weer in hetzelfde huis met de lange gang. Ik ga er rustig vanuit dat het twintigtal zich heeft vervijfvoudigd. Bijzonder, want ondanks deze Imelda Marcos-neigingen draag ik over het algemeen maar enkele paren, en wel de nieuwste. Tot er weer een helverlichte etalage verschijnt, met daarin twaalf centimeter hoge exemplaren.

Altijd maar weer die zucht naar iets nieuws, waar komt dat toch vandaan? Als het geen schoenen zijn, dan is het wel weer iets anders. De mannen die dit lezen en stoer verkondigen dat ze maar twee paar schoenen hebben, kwijlen waarschijnlijk bij de aanblik van de verkooppagina van Apple, of spitten elke zaterdag de schappen door bij Concerto (doet iemand dat eigenlijk nog wel eens?). Het duurt niet lang voordat we zijn uitgekeken op datgene dat we hebben en we wederom reikhalzend uitkijken naar verandering van spijs. Of in elk geval een nieuwe iPhone.

Illustratie: Elise van Iterson

De psychoanalyse, vooral bekend als een stroming die werd opgezet door een cokeverslaafde Oostenrijker die ons vertelde dat we onbewust te allen tijde geobsedeerd zijn door piemels, biedt een inzicht in dit ongrijpbare verlangen. Freuds leerling Jacques Lacan schreef hier uitvoerig over. In Objects of Consumption, Causes of Desire beschrijft Yannis Stavrakakis de oorzaak van begeerte en de manier waarop dit invloed heeft op ons consumptiegedrag vanuit het standpunt van Lacan. Het komt erop neer dat vanaf het moment waarop de mens taal ontwikkelt en zich realiseert dat niet alles één is, maar dat er een onderscheid is tussen ‘ik’ en de ‘ander’, het verlangen ontstaat naar een eenheid. Omdat we hiertoe geen directe toegang hebben, voelt de mens een soort leegte, een verlangen naar iets anders, naar iets wat mist, iets waaraan onmogelijk te voldoen is. Er is niet één object van verlangen, enkel een object dat het verlangen aanwakkert. Zoals een nieuw paar schoenen. Vanuit advertenties en onze zogeheten consumptiemaatschappij wordt dit verlangen uiteraard wel een bepaalde richting op gestuurd. Het wordt aangewakkerd en gecreëerd. Ons wordt wijsgemaakt dat we dingen écht nodig hebben en als de reclame-industrie onze fantasie niet opstookt dan zorgen we hier zelf wel voor. Deze fantasie, het idee dat het object de leegte in ons zou kunnen vullen (kan iemand een fallusgrap maken, alsjeblieft?) kan nooit worden waargemaakt, alleen een tijdelijk gevoel van voldoening geven.

De helft van je lichaamsgewicht dat rust op een paar vierkante centimetertjes.

Hoe lang duurt het totdat een aangeschaft paar schoenen niet meer genoeg is en de nieuwigheid ervan af? Ik had laatst zo’n frustrerende dag dat ik letterlijk VIER paar pumps in één keer aanschafte. Hetzelfde paar, in rood, blauw, groen en oker. Het klinkt een beetje achterlijk, maar ik voelde me écht beter na die aankoop. Waarom zijn schoenen nou zo’n verschrikkelijke clichéaankoop voor vrouwen? In principe zijn hakken natuurlijk mooi, maar laten we wel wezen: ze doen vreselijk veel pijn. Denk je even in, de helft van je lichaamsgewicht dat rust op een paar vierkante centimetertjes. Maar goed, hakken hebben mooie kleurtjes en glittertjes en de menselijke ziel is simpel. Bovendien is de aanschaf van schoenen een duurzame. Of je nou aankomt of niet, je blijft je schoenen passen en elk nieuw paar is een toevoeging aan de collectie. Tegenwoordig heb ik een walk in closet (in plaats van de vroegere walk-over klerenbaal die mijn huis heette) en staan mijn schoenen op kleur gesorteerd te shinen. Ik postte een foto ervan op Facebook en kreeg veertig keer zoveel likes als al mijn andere posts. Ik dacht dat die kast het ultieme zou zijn. Mijn eigen klerenkamer, net als Mariahs schoenenverdieping. Ik dacht dat ik elke dag in mijn roze gevederde badjas met een versgeperste jus en de krullers nog in mijn haar, mijn handen langs de zijden blouses zou laten glijden en dat precies het goede paar muiltjes als in een Disney-film vanzelf naar voren zou komen trippelen. In werkelijkheid is mijn grijze HEMA badjas weinig sexy te noemen en sta ik mezelf elke dag af te vragen waarom ik geen normale platte schoenen bezit waarmee ik door de sneeuw kan ploeteren. Je weet wel, gympen. Sneakers. Nee hoor. Op die momenten verandert mijn sprookje in het verhaal van Koning Midas, die tussen al zijn goud verhongert.

Dus wat te doen? Het is net als met mijn andere onverstandige gewoonten - roken, drinken, zout eten, biertjes openen met mijn tanden - hoewel ik beter weet, zal ik in de nabije toekomst waarschijnlijk niet ophouden met kopen van mooie hakken die zowel mijn voeten als mijn portemonnee pijn doen. De koopzucht kan onmogelijk gestild worden, maar misschien is het mogelijk mijn verlangen naar nieuw schoeisel om te zetten in een ander soort verlangen. Iets waar ik beter van word. Of beter nog: waar anderen van profiteren. Er zijn ten slotte genoeg dingen die nooit in vervulling zullen gaan, maar waar het toch loont om er voor te vechten. Vrijheid. Vrede. Of in mijn geval, een opgeruimd huis. Als ik nou mijn onderbewustzijn erin kan luizen en kan laten denken dat het voldane gevoel van een aankoop hetzelfde is als het voldane gevoel van het doen van de afwas, of het helpen oversteken van een bejaarde, dan worden we er allemaal beter van. En als ik dan word uitgenodigd om te spreken op een bijeenkomst van de Verenigde Naties, heb ik toch al zestig paar hakken waarop ik de zaal in kan komen paraderen.

Mail

Ava Mees List

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijke relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Het Vertrek (4) - De stortbui

Het Vertrek (4) - De stortbui

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de vierde aflevering. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan