Asset 14

Gang vol schoenen

Mees heeft een ongrijpbaar verlangen naar nieuw schoeisel. De collectie rechtvaardigt zelfs een walk in closet: "Ik dacht dat ik elke dag in mijn roze gevederde badjas met een versgeperste jus en de krullers nog in mijn haar, mijn handen langs de zijden blouses zou laten glijden en dat precies het goede paar muiltjes als in een Disney-film vanzelf naar voren zou komen trippelen." Niets blijkt minder waar.

Een paar jaar geleden verhuisde ik naar een andere stad, negen duizend kilometer verderop. In aanloop naar mijn migratie moest het huis worden uitgemest en drie vriendinnen waren me te hulp geschoten bij het uitzoeken van mijn klerenkast. In de lange gang hadden we al mijn schoenen naast elkaar gezet, een driedubbele rij. Zevenennegentig paar schoenen, het gros hakken, staarden me trouwhartig aan, keurig in de houding. Vanuit de deuropening keek ik ernaar. “Weet je wat het is Mees, over tien jaar heb je weer honderd paar”, zei mijn vriendin. Ik knikte en liep er keurend langs. Weg, weg, weg, weg. Er bleven er twintig over. Inmiddels is het drie jaar later. Ik woon weer in hetzelfde huis met de lange gang. Ik ga er rustig vanuit dat het twintigtal zich heeft vervijfvoudigd. Bijzonder, want ondanks deze Imelda Marcos-neigingen draag ik over het algemeen maar enkele paren, en wel de nieuwste. Tot er weer een helverlichte etalage verschijnt, met daarin twaalf centimeter hoge exemplaren.

Altijd maar weer die zucht naar iets nieuws, waar komt dat toch vandaan? Als het geen schoenen zijn, dan is het wel weer iets anders. De mannen die dit lezen en stoer verkondigen dat ze maar twee paar schoenen hebben, kwijlen waarschijnlijk bij de aanblik van de verkooppagina van Apple, of spitten elke zaterdag de schappen door bij Concerto (doet iemand dat eigenlijk nog wel eens?). Het duurt niet lang voordat we zijn uitgekeken op datgene dat we hebben en we wederom reikhalzend uitkijken naar verandering van spijs. Of in elk geval een nieuwe iPhone.

Illustratie: Elise van Iterson

De psychoanalyse, vooral bekend als een stroming die werd opgezet door een cokeverslaafde Oostenrijker die ons vertelde dat we onbewust te allen tijde geobsedeerd zijn door piemels, biedt een inzicht in dit ongrijpbare verlangen. Freuds leerling Jacques Lacan schreef hier uitvoerig over. In Objects of Consumption, Causes of Desire beschrijft Yannis Stavrakakis de oorzaak van begeerte en de manier waarop dit invloed heeft op ons consumptiegedrag vanuit het standpunt van Lacan. Het komt erop neer dat vanaf het moment waarop de mens taal ontwikkelt en zich realiseert dat niet alles één is, maar dat er een onderscheid is tussen ‘ik’ en de ‘ander’, het verlangen ontstaat naar een eenheid. Omdat we hiertoe geen directe toegang hebben, voelt de mens een soort leegte, een verlangen naar iets anders, naar iets wat mist, iets waaraan onmogelijk te voldoen is. Er is niet één object van verlangen, enkel een object dat het verlangen aanwakkert. Zoals een nieuw paar schoenen. Vanuit advertenties en onze zogeheten consumptiemaatschappij wordt dit verlangen uiteraard wel een bepaalde richting op gestuurd. Het wordt aangewakkerd en gecreëerd. Ons wordt wijsgemaakt dat we dingen écht nodig hebben en als de reclame-industrie onze fantasie niet opstookt dan zorgen we hier zelf wel voor. Deze fantasie, het idee dat het object de leegte in ons zou kunnen vullen (kan iemand een fallusgrap maken, alsjeblieft?) kan nooit worden waargemaakt, alleen een tijdelijk gevoel van voldoening geven.

De helft van je lichaamsgewicht dat rust op een paar vierkante centimetertjes.

Hoe lang duurt het totdat een aangeschaft paar schoenen niet meer genoeg is en de nieuwigheid ervan af? Ik had laatst zo’n frustrerende dag dat ik letterlijk VIER paar pumps in één keer aanschafte. Hetzelfde paar, in rood, blauw, groen en oker. Het klinkt een beetje achterlijk, maar ik voelde me écht beter na die aankoop. Waarom zijn schoenen nou zo’n verschrikkelijke clichéaankoop voor vrouwen? In principe zijn hakken natuurlijk mooi, maar laten we wel wezen: ze doen vreselijk veel pijn. Denk je even in, de helft van je lichaamsgewicht dat rust op een paar vierkante centimetertjes. Maar goed, hakken hebben mooie kleurtjes en glittertjes en de menselijke ziel is simpel. Bovendien is de aanschaf van schoenen een duurzame. Of je nou aankomt of niet, je blijft je schoenen passen en elk nieuw paar is een toevoeging aan de collectie. Tegenwoordig heb ik een walk in closet (in plaats van de vroegere walk-over klerenbaal die mijn huis heette) en staan mijn schoenen op kleur gesorteerd te shinen. Ik postte een foto ervan op Facebook en kreeg veertig keer zoveel likes als al mijn andere posts. Ik dacht dat die kast het ultieme zou zijn. Mijn eigen klerenkamer, net als Mariahs schoenenverdieping. Ik dacht dat ik elke dag in mijn roze gevederde badjas met een versgeperste jus en de krullers nog in mijn haar, mijn handen langs de zijden blouses zou laten glijden en dat precies het goede paar muiltjes als in een Disney-film vanzelf naar voren zou komen trippelen. In werkelijkheid is mijn grijze HEMA badjas weinig sexy te noemen en sta ik mezelf elke dag af te vragen waarom ik geen normale platte schoenen bezit waarmee ik door de sneeuw kan ploeteren. Je weet wel, gympen. Sneakers. Nee hoor. Op die momenten verandert mijn sprookje in het verhaal van Koning Midas, die tussen al zijn goud verhongert.

Dus wat te doen? Het is net als met mijn andere onverstandige gewoonten - roken, drinken, zout eten, biertjes openen met mijn tanden - hoewel ik beter weet, zal ik in de nabije toekomst waarschijnlijk niet ophouden met kopen van mooie hakken die zowel mijn voeten als mijn portemonnee pijn doen. De koopzucht kan onmogelijk gestild worden, maar misschien is het mogelijk mijn verlangen naar nieuw schoeisel om te zetten in een ander soort verlangen. Iets waar ik beter van word. Of beter nog: waar anderen van profiteren. Er zijn ten slotte genoeg dingen die nooit in vervulling zullen gaan, maar waar het toch loont om er voor te vechten. Vrijheid. Vrede. Of in mijn geval, een opgeruimd huis. Als ik nou mijn onderbewustzijn erin kan luizen en kan laten denken dat het voldane gevoel van een aankoop hetzelfde is als het voldane gevoel van het doen van de afwas, of het helpen oversteken van een bejaarde, dan worden we er allemaal beter van. En als ik dan word uitgenodigd om te spreken op een bijeenkomst van de Verenigde Naties, heb ik toch al zestig paar hakken waarop ik de zaal in kan komen paraderen.

Mail

Ava Mees List

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//hoofd presenteert - Dat dus.

Hard//hoofd presenteert... dat dus.

Hard//hoofd presenteert met trots: dat dus., een podcast in samenwerking met De Nieuwe Oost | Wintertuin, het Letterenfonds en Schakel025. Dat dus. is fictie voor mensen die van keukentafelpodcasts houden, over drie vrienden die het gevoel hebben een belangrijke les in volwassen-zijn te hebben gemist. Lees meer

Korfgeest 2

Korfgeest

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Tim Bongaerts maakte een web van woorden om in te vallen en te wachten op de zondvloed. Lees meer

Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 52

Gelukkig groeien we op

Deze week worden onze redacteurs blij van opgroeien, dansen en goede voorbeelden. Lees meer

Je wordt niet thuisgebracht

Je wordt niet thuisgebracht

Een kort verhaal over Passoã, natte patat op de grond van het zwembad, ontsnappingsplannen en verlangens die schuren als zand. Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer