Asset 14

Huckleberry Finn

Welkom bij Mees Leest! Een rubriek waarin Mees een poging doet haar boekenkast te analyseren en de ongelezen exemplaren tracht door te ploeteren. Een eenmansboekenclub, met verhalen uit en over de werken die al dan niet per ongeluk op haar planken zijn terechtgekomen. Deze week aflevering 5:

The Adventures of Huckleberry Finn

Soms (’s nachts) (piekerend in bed) denk ik opeens dat ik op de verkeerde plek woon. Dat ik thuishoor in mijn vaderland. Terug naar Amerika. In paniek denk ik dan dat alle familiegeschiedenis aan het vervagen is, en dat mijn ongeboren kinderen niet ook Engelstalig zullen opgroeien. Dat ze niet de kinderboeken kunnen lezen die ik las. Deze gedachten komen meestal nadat ik Little House on the Prairie voor de achtduizendste keer heb gelezen, maar vorige week werden ze aangewakkerd door het lezen van Mark Twains Huckleberry Finn. Opeens hoorde ik mezelf zeggen: “Misschien moet ik gewoon naar een bos in New England verhuizen.” Mijn man, die graag spreekt in allegorieën van het koninkrijk der katachtigen, antwoordde: “Een poes staat altijd aan de verkeerde kant van de deur.” Daar zat ik dan, voor de kachel op de grond gekruld. Gelijk had ie ook wel. Toen ik een jaar in San Francisco woonde verlangde ik onwaarschijnlijk veel naar Europa, Nederland, Amsterdam, Oost. En toch bekruipt me soms het gevoel dat ik mijn banden met dat enorme land weer moet aanhalen.

Vele boeken heb ik verslonden over de geschiedenis van het Amerikaanse leven, en de boeken die zich in de South afspelen spreken bijzonder tot de verbeelding. Het arme leven, de kleine dorpjes, de warme benauwde zomers van Alice Walkers The Color Purple, van Carson McCullers The Heart is a Lonely Hunter, van Harper Lee’s To Kill a Mockingbird. Mensen sloffen voort door het stof, de zon staat altijd hoog aan de hemel en moord, incest, roddelpartijen en racisme zijn onderdeel van het dagelijks leven. Het is moeilijk je voor te stellen hoe het leven daar vroeger moet zijn geweest. Wie kan zich nu nog indenken dat je elke dag dezelfde versleten kleren aan hebt? Toch heeft het een aantrekkingskracht. Toen ik als kind in Georgia was, waar mijn opa op zijn oude dag zijn winters doorbracht, raakte ik betoverd door de enorme bomen, waar lange grijze mossen aan hingen. De bomen waren honderden jaren oud, en ik dacht me in dat het mos hun baard was. Het leek wel of alles anders rook. Maar toen was ik jong, en me nog niet bewust van de diepgewortelde racistische traditie van het gebied. Ik ben nooit meer terug geweest naar het zuiden, en nog steeds wil ik op een dag de Mississippi, soms meer dan anderhalve kilometer breed, met eigen ogen aanschouwen.

Hoe kom ik aan deze pocket?

Dit boekje dook onlangs op toen ik mijn administratie, dozen vol, eindelijk op orde bracht. Tussen loonstroken en bankafschriften lag het naar adem te snakken. Het is een Puffin Classic, met zijn typische afzichtelijke afbeeldingen op de kaft. Spotgoedkoop, en daarom koop je ze. Maar dit boek heb ik niet zelf gekocht, het is veel ouder dan ik. Als ik het opendoe ruikt het naar muf. Naar de logeerkamer bij mijn oma, waar de kinderboeken die mijn moeder stuk las wachtten op de volgende generatie die ze zou openen. Het is een geluk dat dit boek zijn omslag nog heeft, want een hoop van die boeken stonden volledig gestript naast elkaar, soms zelfs bekrast door een ongeletterde kleuter.

Nou, was het nog wat, die Great American Novel?

The Adventures of Huckleberry Finn: Huck loopt weg van huis en vaart met ontsnapte slaaf Jim op een vlot de Mississippi af, onderwijl avontuur na avontuur belevend. Voorin het boekje staat een disclaimer van Mark Twain zelf. Of de lezer niet wil denken dat hij alle fonetische accenten door elkaar haalt: hij heeft er lang op gestudeerd om de verschillende dialecten zo authentiek mogelijk te doen klinken. Dat was aardig van meneer Twain, maar ik struikelde alsnog volop over de opgeschreven spreektaal, en af en toe ging ik zelfs flink op mijn bek. Toch, ondanks het gepuzzel, had ik het boek niet zonder gewild, want het doet wonderen voor je inlevingsvermogen. De grootste stoorzender was misschien nog wel het veelvuldige gebruik van het woord nigger. Elke keer weer als ik het las kromp ik een beetje ineen. Het is zo hard, zo gemeen, en het besef dat het toentertijd normaal was, maakt het nog het ergst. Ondanks de transformatie die Huck doorgaat (hij ziet eerst Jim als tweederangs burger maar beschouwt hem na een tijd als een echte vriend) blijft het een pijnlijke weergave van een beschamend verleden.

Hoewel ik het een onwijs gaaf boek vond, vrees ik dat ik al te oud ben. Niet dat ik vind dat ik geen kinderboeken meer kan lezen, ik herlees met regelmaat Thea Beckmann. Ik weet niet wat het is, ook al is dit boek ook voor volwassenen, ik vind het soms moeilijk me in te leven in de beleveniswereld van de tweenager. Ik had hetzelfde probleem met Wes Andersons Moonrise Kingdom. Misschien is er een andere reden waarom we kinderboeken weer uit de kast halen. Ik pak De Grote Vriendelijke Reus niet alleen omdat ik zo hard moet lachen om 'flitspoppen' van 'fropskottel'. Ik pak het ook omdat ik me veilig voel als ik het boek op bed lig te lezen. Alsof ik weer bij mijn ouders woon, en net uit school ben, en nog snel een hoofdstuk lees voor we aan tafel gaan. Of dat ik stiekem in bed een hoofdstuk lees na mijn bedtijd. Even vergeet ik dat ik zelf voor de honderduizenste keer moet bedenken wat ik in godsnaam ga koken en dat ik eigenlijk moet haasten om voor sluitingstijd in de supermarkt te zijn. Of dat ik zelf mag bedenken hoe laat het lampje naast mijn bed uit mag. Ergens riep het lezen van Mark Twains boek dit gevoel ook wel op. Maar toch lijkt het ergens al te laat te zijn geweest. Huckleberry Finn heeft een waardige poging gedaan. Maar voor mij kan er maar één kwajongen zijn. En dat is en blijft Pietje Bell.

Wat is die ondefinieerbare stapel waar het boek nu op ligt?

Papieren

Dit zijn de instructies om mijn registratie compleet te maken voor de afgelopen presidentsverkiezingen. Zelfs in dit soort officiële documenten zijn Amerikanen nog informeel: “Never take for granted that your ballot will simply arrive in the mail. Contact your election official and avoid surprises.

Een doos krijtjes

Ondanks mijn redelijk goed betaalde baan ben ik twee van de vier weken blut. Een vriend van mij neemt mij graag uit eten en betaalt alles, in ruil voor ‘kunst’. “Kunst?” “Kunst, ja.” Dus ben ik begonnen met het tekenen van naakte vrouwen. Ik ben er niet slecht in, moet ik zeggen. Binnenkort moeten ook deze krijtjes maar eens te pas komen.

Mijn babyboek

Toen ik geboren werd maakte mijn moeder een babyboek. Maar ja, ze was 26 en het waren de jaren tachtig, dus het is meer een babyblocnote.

-

Kijk uit naar de volgende aflevering van Mees leest:
J. Slauerhoff - Het Leven op aarde of Een boek van de schrijver die vaste gast was in het café waar ik werk.

Aflevering gemist? Klik hier voor de vorige Mees leest: Amsterdamse Wijsheden 1984.

Mail

Ava Mees List

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijke relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Het Vertrek (4) - De stortbui

Het Vertrek (4) - De stortbui

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de vierde aflevering. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan