Het eerste deel van een vierluik over de studentenprotesten. Zijn de Engelsen het protesteren niet verleerd? En heeft het überhaupt nog zin?" /> Het eerste deel van een vierluik over de studentenprotesten. Zijn de Engelsen het protesteren niet verleerd? En heeft het überhaupt nog zin?" />
Asset 14

Londen

De gevolgen van de financiële crisis worden overal in de wereld gevoeld. Overheden worden gedwongen om te bezuinigen en het onderwijs is hierbij telkens het doelwit. Hard//hoofd stuurde vier redacteuren naar vier steden voor een verslag van de bezuinigingen en de protesten hiertegen: Londen, Parijs, New York en Amsterdam. In Londen is het protest niet meer zoals het geweest is, maar de moderne aanpak lijkt wel te werken.

Helikopters cirkelen boven Londen. Het winkelpubliek in Oxford Street wendt zich voor één keer van de etalages af en tuurt in de verte. Een Britse politieman rent voor wat lijkt op een naderende stoet uit, met één hand stevig op de karakteristieke hoge helm gedrukt, als ware het een schuimbekkende carnavaller. Is er uitverkoop in Harrods? Zijn dit toeristen op weg naar Primark? Dan worden spandoeken zichtbaar en slingert iemand een colablikje naar de agent. ‘Oh, not those bloody students again,’ moppert een dame in bontjas, die met haar billen tegen de ruiten van Boots wordt aangedrukt om de menigte te laten passeren. ‘I tell you, they’re going bonkers!’ schreeuwt ze boven het lawaai uit. Dan drukt iemand een spandoek in mijn hand en trekt me mee de protestmars in.

Voor de vierde week achtereen wordt in heel Engeland door studenten en middelbare scholieren en masse geprotesteerd. Naast reusachtige demonstraties in verschillende steden, worden ‘sleep ins’ georganiseerd, pamfletten uitgegeven en gebouwen beklad met revolutionaire uitspraken. In plaats van ‘ijsvrij’, hebben middelbare scholieren ‘protestvrij’ of ze krijgen een briefje van hun ouders mee waarop staat dat Jantje die middag moet protesteren – per slot van rekening ook goed voor je Bildung. Dit zijn niet de kinderen van de babyboomers: deze generatie is opgevoed door de kinderen van de militante jaren zeventig en tachtig. Waartegen protesteren de studenten en scholieren? Wat is de kern van hun woede? En heeft protesteren uiteindelijk zin?

De protesten van studenten, middelbare scholieren en een groot deel van de universiteitsstaf zijn op het eerste gezicht gericht tegen de door de regering aangekondigde bezuinigen op middelbaar onderwijs en een forse verhoging van het collegegeld. Alleen zijn de bezuinigingen niet de kern van hun onvrede. De actievoerders zijn woedend omdat de door hen gekozen regeringspartij – de Liberal Democrats, kortweg ‘Lib-Dems’ – de jongeren een cruciale belofte deed in de verkiezingstijd (namelijk: relatief minder bezuinigen op onderwijs), maar deze verbreekt onder druk van de conservatieve partij, de ‘Tories’, waarmee de Lib-Dems een coalitie vormen. Het komt erop neer dat de Lib-Dems instemmen met het conservatieve regeringsplan om het collegegeld te verdriedubbelen (naar £9.000 per jaar) en stevig te bezuinigen op middelbaar onderwijs, terwijl op de krijgsmacht nauwelijks wordt beknibbeld. Daarnaast blijven in Schotland de universiteiten nagenoeg gratis. Het lijkt alsof de Lib-Dems de weg zijn kwijt geraakt en zich teveel door de conservatieve Tories hebben laten navigeren. Make a U-turn now, please.

Coalitie

Naarmate de weken van protest vorderen, lijkt de aandacht te verschuiven. Waar slogans op de protestborden eerst vooral verwezen naar de verhoging van het collegeld (“Putting the ‘n’ in cuts” of “Fuck that, I’m moving to Scotland”), domineren nu vooral anti-coalitie leuzen als: “Nick Clegg = Tory Slag” of “Tory Farce, kiss my arse”. De kritiek op de coalitie groeit.

Nu is Groot Brittannië überhaupt niet zo dol op coalities. Deze regering is dan ook een uitzondering op de regel, want normaal gesproken regeert één van de grote partijen: Labour of de Tories. Het was al heel wat dat de Lib-Dems, met de stem van veel jonge kiezers, een voet tussen de deur van dit tweepartijenstelsel wisten te krijgen. De laatste coalitie die Groot Brittannië had, was zestig jaar geleden. Het poldermodel is de Britten vreemd en deze coalitie lijkt gedoemd om op de klippen van Dover te pletter te slaan. Helemaal nu de Lib-Dems, onder druk van de protesten, en tot groot ongenoegen van de conservatieve Tories, beginnen te draaikonten.

Blame it on the anarchists

De eerste grote protestmars in Londen mondt uit in een bestorming van het conservatieve hoofdkwartier Millibank.

Een paar actievoerders schoppen ruiten in en smijten met stenen en vuurwerk, waarbij meerdere agenten gewond raken. De media smullen. Conservatieve krant The Times: “Protesting against the cuts is like protesting against water's stubborn habit of flowing downwards. Pointless, unless you are a committed anarchist, in which case everything is worth protesting against.” Terwijl progressieve kranten als The Guardian koppen met teksten als "Student Apathy Over?" jubelen dat het eindelijk verder gaat dan digitaal activisme – door critici smalend ‘clicktivism’ of ‘slacktivism’ genoemd. Ze moedigen de studenten aan, maar of dit het begin is van een hernieuwd sociaal activisme, dat moet volgens de linkse media nog blijken. Ook zij benadrukken vooral het kleine groepje anarchisten dat de boel opjut.

Deze nadruk op anarchisme ergert de actievoerders. Niet dat de studenten zich hiermee distantiëren van het gebruikte geweld. In tegendeel. Ze ergeren zich vooral aan de manier waarop hun welgemeende activisme wordt afgedaan als enkel ‘opgejut door een groepje onruststokers’. Biologiestudent Thom (22): "I hate the way they try and blame it on a small minority. Everyone here is angry - it's not a small group of hardcore anarchists, it's just students who are very, very angry.” Daarnaast vinden de anarchisten dat er een te eenzijdig beeld van hun verzameling denkwijzen door de media geschetst wordt.

Waarom protesteren?

In Londen kun je, als je wilt, iedere dag de strijd aanbinden met de status quo. Je meldt je gewoon aan bij de milieubeweging, andersglobalisten, slow food movement of anticorporatisten op Facebook en zult uitgenodigd worden voor een batterij events, van ‘Buy nothing Day’ tot demonstraties Voor Het Behoud Van Roofdieren Met Zwemvliezen. De onderwerpen zijn zeer divers, de mensen die erop afkomen niet. Deze ‘social activists’ maken zich druk om een breed scala aan onderwerpen en hoppen van protest naar protest. Hoewel het dezelfde mensen betreft, kun je toch niet van een groep spreken maar eerder van een bonte verzameling individuen. Deze fragmentarische protesten laten helaas zien dat ideologische overtuiging alleen niet genoeg is.

De massaal opgezette studentenprotesten zijn dan van een ander allooi. Waar veel journalisten bevangen door nostalgie terugblikken naar die goede ouwe jaren zeventig en spreken van een ‘revival’, is dit wel degelijk een nieuw soort activisme. Dit studentactivisme bevat weliswaar veel elementen van het traditioneel activisme ofwel ‘risicovol activisme’ (sit ins, demonstraties, charismatische leiderfiguren, posters, petities, radio- en televisie-interviews, stenen gooien), maar het wordt uiteindelijk gekenmerkt door het effectieve gebruik van digitale media. Men wordt bijvoorbeeld op de hoogte gesteld via Facebook en Youtube. Blogs sturen het verhaal van de studenten zelf de wereld in en bieden zo een tegenwicht aan de sensatiebeluste media. De coördinaten van de plek waar een invalide jongen door een gefrustreerde agent uit zijn rolstoel wordt gesleept, staan binnen twee seconden op Twitter. Traditioneel en digitaal activisme lijken elkaar niet langer uit te sluiten, maar overlappen en vullen elkaar aan.


(Of bekijk deze link naar The Guardian)

Op het moment van schrijven stemmen de ministers, onder druk van deze protesten, opnieuw over de verhoging van het collegegeld en marcheren 40.000 'bloody students' door centraal Londen, op de voet gevolgd door 10.000 agenten en drie nieuwshelikopters. Door toedoen van de aanhoudende, gecentraliseerde protestacties zijn de verhoudingen binnen de coalitie op scherp gezet en is het Britse politieke stelsel onder vuur te komen liggen. Well done indeed. En de bezuinigingen? Die gaan natuurlijk gewoon door. Politiek in crisistijd is niet meer dan kokkerellen met retoriek. Een regering duwt de kiezer iets door de strot en dat smaakt of het smaakt niet. Je kunt het zonder gejeremieer doorslikken of je spuugt het uit en stuurt de kok terug de keuken in. Dan krijg je hetzelfde gerecht opnieuw, maar dan met een ander sausje. Toch lijkt het erop alsof de Britse studenten zullen blijven terugspuwen, net zolang totdat de kok opstapt. Dus misschien een tip voor Nederland: march, march, march.

Volgende week deel II: Amsterdam.

Mail

Annabel

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

Tip: Waarom ik geen arts ben

Waarom ik geen arts ben

Eva van den Boogaard ergerde zich tot voor kort aan de koelbloedige ‘artsenpraat’ van haar huisgenoot. Nu hij op de corona-afdeling over levens beslist, blijkt dat de mensheid niet zonder kan. Een tip om het rationele doktersbrein te koesteren. Lees meer

Alles vijf sterren: Buitengevoel en bingewatchcoma

Buitengevoel en bingewatchcoma

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een sixpack te kweken of alles volgens een productiviteitsschema te doen. Lees meer

 Echte vrienden kunnen elkaars bloed drinken

Echte vrienden kunnen elkaars bloed drinken

Als een vampiervleermuis je eenmaal mag, deelt ze graag haar maaltijd met je en gaat een levenslange vriendschap aan. Lees meer

Voorpublicatie: 4

Going Up In Smoke

Om de lange en rijke geschiedenis van tabak niet in de rook op te laten gaan, sloegen Hard//hoofd-illustrator Nik Heemskerk en schrijver Milo Cremer Eindhoven vast aan het archiveren. Lees meer

Iets dat me niet langer platlegt

Iets dat me niet langer platlegt

Emma Stomp dicht over de mooiste uren in haar lichaam, dans en een kalm soort verliefdheid. Lees meer

Tip: Vier je halve verjaardag

Vier je halve verjaardag

De geboortedag van Marit Schilling valt té ongelukkig voor een feestje. Er zit maar een ding op: de verjaardagstraditie chirurgisch bewerken. Marit deelt haar vondst graag met alle (corona)verjaardagsslachtoffers, want aan taart en knuffels heeft een mens nooit genoeg. Lees meer

 400.000 Nederlanders stellen zich níet aan

400.000 Nederlanders stellen zich níet aan

Endometriose komt even vaak voor als diabetes en reuma, maar is lang niet zo bekend. De oorzaken? Schaamte en taboe. Lees meer

Alles vijf sterren: 22

Heel wat observatievermogen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om Frans te leren of de hele Russische bibliotheek van Van Oorschot te lezen. Lees meer

 Draag geen dominosteentje bij

Draag geen dominosteentje bij

Sociale onthouding is eenvoudig te begrijpen en is bewezen effectief. Margriet Osinga draagt haar steentje níet bij aan de verspreiding van het coronavirus. Lees meer

Tip: Herlees een stoffige plankvrucht 1

Herlees een stoffige plankvrucht

Ook voor Rijk Kistemaker ligt quarantaine op de loer. Waar we je vorige week nog enthousiast naar de boekenwinkel stuurden, blijven we nu thuis om een stoffig boek van de plank te plukken. Want voor Rijk opent herlezen evengoed nieuwe werelden. Lees meer

Alles vijf sterren: Zullen we een hut bouwen?

Zullen we een hut bouwen?

Deze boekenweek worden we blij van lievelingsboeken: ze zijn melancholisch, sprookjesachtig en prachtig imperfect. Lees meer

 1

Noren

'Ze dacht aan het pluisje in haar nachtkastje. Een opwelling was het geweest, een plotseling verlangen naar een tastbaar stukje hém; naar een aandenken dat ook later, na afloop, zou beklijven. Het was hoe dan ook eenmalig, sprak ze zichzelf toe.' Lees meer

Tip: Rebelleer in je lokale boekhandel

Rebelleer in je lokale boekhandel

Kiki Bolwijn werkt als boekverkoper en pleit deze boekenweek voor rebellie en verzet in je lokale boekwinkel. Koop er een boek, want een plek waar een veelheid aan verhalen mag bestaan, is in onze tijd nog veel waardevoller dan ooit. Lees meer

Kijkend naar Merkel, kijkend naar mij 1

Kijkend naar Merkel, kijkend naar mij

'Powervrouw' Angela Merkel stuurde Europa door zwaar weer en was een voorbeeld voor talloze vrouwen, maar stemde ook tegen het homohuwelijk. Madeleijn van den Nieuwenhuizen vraagt zich af: is Merkel nou een feministisch rolmodel of niet? Lees meer

Alles vijf sterren: Hetzelfde als onverwacht een cadeautje krijgen

Hetzelfde als onverwacht een cadeautje krijgen

Deze week worden we blij van met liefde in elkaar getimmerde minibiebs, een film die onze ogen opent en de perfectie van oefenende ijsdansers. Lees meer

Hard//talk: Je bent woke - fijn, maar maak er geen wedstrijd van

Je bent woke - fijn, maar maak er geen wedstrijd van

Dat ze niet op de hoogte was van inclusieve pronouns kwam Vivan Mac Gillavry op afkeurende reacties te staan. Behalve door een van de aanwezigen, die haar gebrek aan 'wokeness' geduldig opvulde. Lees meer

Pardon meneer, waar is de dichtstbijzijnde huilkamer?

Pardon meneer, waar is de dichtstbijzijnde huilkamer?

Hernieuwd vaderlijk gezag zou uitkomst bieden aan een wereld die overspoeld wordt door de tranen van wenende vaders. Rijk Kistemaker treurt om dat dorre, traanloze idee. Lees meer

Tip: Maak slecht werk

Maak slecht werk

Imre van Son liep als kind over van vreugde en energie om dingen te maken. Nu hij 31 is, lijkt de onbevangen geest van zijn jongere ik ingeruild te zijn door een meedogenloos oordeel over alles wat hij maakt. Een tip om gewoon weer eens een keer iets slechts te maken. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij ons 10-jarig jubileum kunnen verplaatsen en de geboekte artiesten kunnen betalen. Je eerste gesigneerde en genummerde kunstwerk is van Raquel van Haver. Vóór 1 mei hebben we 600 nieuwe kunstverzamelaars nodig.

Meer info