Het eerste deel van een vierluik over de studentenprotesten. Zijn de Engelsen het protesteren niet verleerd? En heeft het überhaupt nog zin?" /> Het eerste deel van een vierluik over de studentenprotesten. Zijn de Engelsen het protesteren niet verleerd? En heeft het überhaupt nog zin?" />
Asset 14

Londen

De gevolgen van de financiële crisis worden overal in de wereld gevoeld. Overheden worden gedwongen om te bezuinigen en het onderwijs is hierbij telkens het doelwit. Hard//hoofd stuurde vier redacteuren naar vier steden voor een verslag van de bezuinigingen en de protesten hiertegen: Londen, Parijs, New York en Amsterdam. In Londen is het protest niet meer zoals het geweest is, maar de moderne aanpak lijkt wel te werken.

Helikopters cirkelen boven Londen. Het winkelpubliek in Oxford Street wendt zich voor één keer van de etalages af en tuurt in de verte. Een Britse politieman rent voor wat lijkt op een naderende stoet uit, met één hand stevig op de karakteristieke hoge helm gedrukt, als ware het een schuimbekkende carnavaller. Is er uitverkoop in Harrods? Zijn dit toeristen op weg naar Primark? Dan worden spandoeken zichtbaar en slingert iemand een colablikje naar de agent. ‘Oh, not those bloody students again,’ moppert een dame in bontjas, die met haar billen tegen de ruiten van Boots wordt aangedrukt om de menigte te laten passeren. ‘I tell you, they’re going bonkers!’ schreeuwt ze boven het lawaai uit. Dan drukt iemand een spandoek in mijn hand en trekt me mee de protestmars in.

Voor de vierde week achtereen wordt in heel Engeland door studenten en middelbare scholieren en masse geprotesteerd. Naast reusachtige demonstraties in verschillende steden, worden ‘sleep ins’ georganiseerd, pamfletten uitgegeven en gebouwen beklad met revolutionaire uitspraken. In plaats van ‘ijsvrij’, hebben middelbare scholieren ‘protestvrij’ of ze krijgen een briefje van hun ouders mee waarop staat dat Jantje die middag moet protesteren – per slot van rekening ook goed voor je Bildung. Dit zijn niet de kinderen van de babyboomers: deze generatie is opgevoed door de kinderen van de militante jaren zeventig en tachtig. Waartegen protesteren de studenten en scholieren? Wat is de kern van hun woede? En heeft protesteren uiteindelijk zin?

De protesten van studenten, middelbare scholieren en een groot deel van de universiteitsstaf zijn op het eerste gezicht gericht tegen de door de regering aangekondigde bezuinigen op middelbaar onderwijs en een forse verhoging van het collegegeld. Alleen zijn de bezuinigingen niet de kern van hun onvrede. De actievoerders zijn woedend omdat de door hen gekozen regeringspartij – de Liberal Democrats, kortweg ‘Lib-Dems’ – de jongeren een cruciale belofte deed in de verkiezingstijd (namelijk: relatief minder bezuinigen op onderwijs), maar deze verbreekt onder druk van de conservatieve partij, de ‘Tories’, waarmee de Lib-Dems een coalitie vormen. Het komt erop neer dat de Lib-Dems instemmen met het conservatieve regeringsplan om het collegegeld te verdriedubbelen (naar £9.000 per jaar) en stevig te bezuinigen op middelbaar onderwijs, terwijl op de krijgsmacht nauwelijks wordt beknibbeld. Daarnaast blijven in Schotland de universiteiten nagenoeg gratis. Het lijkt alsof de Lib-Dems de weg zijn kwijt geraakt en zich teveel door de conservatieve Tories hebben laten navigeren. Make a U-turn now, please.

Coalitie

Naarmate de weken van protest vorderen, lijkt de aandacht te verschuiven. Waar slogans op de protestborden eerst vooral verwezen naar de verhoging van het collegeld (“Putting the ‘n’ in cuts” of “Fuck that, I’m moving to Scotland”), domineren nu vooral anti-coalitie leuzen als: “Nick Clegg = Tory Slag” of “Tory Farce, kiss my arse”. De kritiek op de coalitie groeit.

Nu is Groot Brittannië überhaupt niet zo dol op coalities. Deze regering is dan ook een uitzondering op de regel, want normaal gesproken regeert één van de grote partijen: Labour of de Tories. Het was al heel wat dat de Lib-Dems, met de stem van veel jonge kiezers, een voet tussen de deur van dit tweepartijenstelsel wisten te krijgen. De laatste coalitie die Groot Brittannië had, was zestig jaar geleden. Het poldermodel is de Britten vreemd en deze coalitie lijkt gedoemd om op de klippen van Dover te pletter te slaan. Helemaal nu de Lib-Dems, onder druk van de protesten, en tot groot ongenoegen van de conservatieve Tories, beginnen te draaikonten.

Blame it on the anarchists

De eerste grote protestmars in Londen mondt uit in een bestorming van het conservatieve hoofdkwartier Millibank.

Een paar actievoerders schoppen ruiten in en smijten met stenen en vuurwerk, waarbij meerdere agenten gewond raken. De media smullen. Conservatieve krant The Times: “Protesting against the cuts is like protesting against water's stubborn habit of flowing downwards. Pointless, unless you are a committed anarchist, in which case everything is worth protesting against.” Terwijl progressieve kranten als The Guardian koppen met teksten als "Student Apathy Over?" jubelen dat het eindelijk verder gaat dan digitaal activisme – door critici smalend ‘clicktivism’ of ‘slacktivism’ genoemd. Ze moedigen de studenten aan, maar of dit het begin is van een hernieuwd sociaal activisme, dat moet volgens de linkse media nog blijken. Ook zij benadrukken vooral het kleine groepje anarchisten dat de boel opjut.

Deze nadruk op anarchisme ergert de actievoerders. Niet dat de studenten zich hiermee distantiëren van het gebruikte geweld. In tegendeel. Ze ergeren zich vooral aan de manier waarop hun welgemeende activisme wordt afgedaan als enkel ‘opgejut door een groepje onruststokers’. Biologiestudent Thom (22): "I hate the way they try and blame it on a small minority. Everyone here is angry - it's not a small group of hardcore anarchists, it's just students who are very, very angry.” Daarnaast vinden de anarchisten dat er een te eenzijdig beeld van hun verzameling denkwijzen door de media geschetst wordt.

Waarom protesteren?

In Londen kun je, als je wilt, iedere dag de strijd aanbinden met de status quo. Je meldt je gewoon aan bij de milieubeweging, andersglobalisten, slow food movement of anticorporatisten op Facebook en zult uitgenodigd worden voor een batterij events, van ‘Buy nothing Day’ tot demonstraties Voor Het Behoud Van Roofdieren Met Zwemvliezen. De onderwerpen zijn zeer divers, de mensen die erop afkomen niet. Deze ‘social activists’ maken zich druk om een breed scala aan onderwerpen en hoppen van protest naar protest. Hoewel het dezelfde mensen betreft, kun je toch niet van een groep spreken maar eerder van een bonte verzameling individuen. Deze fragmentarische protesten laten helaas zien dat ideologische overtuiging alleen niet genoeg is.

De massaal opgezette studentenprotesten zijn dan van een ander allooi. Waar veel journalisten bevangen door nostalgie terugblikken naar die goede ouwe jaren zeventig en spreken van een ‘revival’, is dit wel degelijk een nieuw soort activisme. Dit studentactivisme bevat weliswaar veel elementen van het traditioneel activisme ofwel ‘risicovol activisme’ (sit ins, demonstraties, charismatische leiderfiguren, posters, petities, radio- en televisie-interviews, stenen gooien), maar het wordt uiteindelijk gekenmerkt door het effectieve gebruik van digitale media. Men wordt bijvoorbeeld op de hoogte gesteld via Facebook en Youtube. Blogs sturen het verhaal van de studenten zelf de wereld in en bieden zo een tegenwicht aan de sensatiebeluste media. De coördinaten van de plek waar een invalide jongen door een gefrustreerde agent uit zijn rolstoel wordt gesleept, staan binnen twee seconden op Twitter. Traditioneel en digitaal activisme lijken elkaar niet langer uit te sluiten, maar overlappen en vullen elkaar aan.


(Of bekijk deze link naar The Guardian)

Op het moment van schrijven stemmen de ministers, onder druk van deze protesten, opnieuw over de verhoging van het collegegeld en marcheren 40.000 'bloody students' door centraal Londen, op de voet gevolgd door 10.000 agenten en drie nieuwshelikopters. Door toedoen van de aanhoudende, gecentraliseerde protestacties zijn de verhoudingen binnen de coalitie op scherp gezet en is het Britse politieke stelsel onder vuur te komen liggen. Well done indeed. En de bezuinigingen? Die gaan natuurlijk gewoon door. Politiek in crisistijd is niet meer dan kokkerellen met retoriek. Een regering duwt de kiezer iets door de strot en dat smaakt of het smaakt niet. Je kunt het zonder gejeremieer doorslikken of je spuugt het uit en stuurt de kok terug de keuken in. Dan krijg je hetzelfde gerecht opnieuw, maar dan met een ander sausje. Toch lijkt het erop alsof de Britse studenten zullen blijven terugspuwen, net zolang totdat de kok opstapt. Dus misschien een tip voor Nederland: march, march, march.

Volgende week deel II: Amsterdam.

Mail

Annabel

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #2 - Fictie en werkelijkheid

Waar ligt de grens tussen fictie en werkelijkheid, en hoe zet je die grens op spanning, zonder dat het saai of aanstellerig wordt? Lees meer

Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode 1

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode

Als 'kritische kunstkoerier' neemt Marc Schoorl je mee door de kunstbijlage van zijn favoriete ochtendkrant. Lees meer

Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #1 - Het Proces

In Verf op je Kleren onderzoekt schrijver en documentairemaker Tiemen Hageman alle aspecten van het creatieve proces. Hij gaat in gesprek met allerlei creatieve makers, over hun proces en hoe je dat nou eigenlijk doet, werk maken. In deze eerste aflevering: schrijvers Martijn Brugman en Merlijn Huntjens. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer