Het eerste deel van een vierluik over de studentenprotesten. Zijn de Engelsen het protesteren niet verleerd? En heeft het überhaupt nog zin?" /> Het eerste deel van een vierluik over de studentenprotesten. Zijn de Engelsen het protesteren niet verleerd? En heeft het überhaupt nog zin?" />
Asset 14

Londen

De gevolgen van de financiële crisis worden overal in de wereld gevoeld. Overheden worden gedwongen om te bezuinigen en het onderwijs is hierbij telkens het doelwit. Hard//hoofd stuurde vier redacteuren naar vier steden voor een verslag van de bezuinigingen en de protesten hiertegen: Londen, Parijs, New York en Amsterdam. In Londen is het protest niet meer zoals het geweest is, maar de moderne aanpak lijkt wel te werken.

Helikopters cirkelen boven Londen. Het winkelpubliek in Oxford Street wendt zich voor één keer van de etalages af en tuurt in de verte. Een Britse politieman rent voor wat lijkt op een naderende stoet uit, met één hand stevig op de karakteristieke hoge helm gedrukt, als ware het een schuimbekkende carnavaller. Is er uitverkoop in Harrods? Zijn dit toeristen op weg naar Primark? Dan worden spandoeken zichtbaar en slingert iemand een colablikje naar de agent. ‘Oh, not those bloody students again,’ moppert een dame in bontjas, die met haar billen tegen de ruiten van Boots wordt aangedrukt om de menigte te laten passeren. ‘I tell you, they’re going bonkers!’ schreeuwt ze boven het lawaai uit. Dan drukt iemand een spandoek in mijn hand en trekt me mee de protestmars in.

Voor de vierde week achtereen wordt in heel Engeland door studenten en middelbare scholieren en masse geprotesteerd. Naast reusachtige demonstraties in verschillende steden, worden ‘sleep ins’ georganiseerd, pamfletten uitgegeven en gebouwen beklad met revolutionaire uitspraken. In plaats van ‘ijsvrij’, hebben middelbare scholieren ‘protestvrij’ of ze krijgen een briefje van hun ouders mee waarop staat dat Jantje die middag moet protesteren – per slot van rekening ook goed voor je Bildung. Dit zijn niet de kinderen van de babyboomers: deze generatie is opgevoed door de kinderen van de militante jaren zeventig en tachtig. Waartegen protesteren de studenten en scholieren? Wat is de kern van hun woede? En heeft protesteren uiteindelijk zin?

De protesten van studenten, middelbare scholieren en een groot deel van de universiteitsstaf zijn op het eerste gezicht gericht tegen de door de regering aangekondigde bezuinigen op middelbaar onderwijs en een forse verhoging van het collegegeld. Alleen zijn de bezuinigingen niet de kern van hun onvrede. De actievoerders zijn woedend omdat de door hen gekozen regeringspartij – de Liberal Democrats, kortweg ‘Lib-Dems’ – de jongeren een cruciale belofte deed in de verkiezingstijd (namelijk: relatief minder bezuinigen op onderwijs), maar deze verbreekt onder druk van de conservatieve partij, de ‘Tories’, waarmee de Lib-Dems een coalitie vormen. Het komt erop neer dat de Lib-Dems instemmen met het conservatieve regeringsplan om het collegegeld te verdriedubbelen (naar £9.000 per jaar) en stevig te bezuinigen op middelbaar onderwijs, terwijl op de krijgsmacht nauwelijks wordt beknibbeld. Daarnaast blijven in Schotland de universiteiten nagenoeg gratis. Het lijkt alsof de Lib-Dems de weg zijn kwijt geraakt en zich teveel door de conservatieve Tories hebben laten navigeren. Make a U-turn now, please.

Coalitie

Naarmate de weken van protest vorderen, lijkt de aandacht te verschuiven. Waar slogans op de protestborden eerst vooral verwezen naar de verhoging van het collegeld (“Putting the ‘n’ in cuts” of “Fuck that, I’m moving to Scotland”), domineren nu vooral anti-coalitie leuzen als: “Nick Clegg = Tory Slag” of “Tory Farce, kiss my arse”. De kritiek op de coalitie groeit.

Nu is Groot Brittannië überhaupt niet zo dol op coalities. Deze regering is dan ook een uitzondering op de regel, want normaal gesproken regeert één van de grote partijen: Labour of de Tories. Het was al heel wat dat de Lib-Dems, met de stem van veel jonge kiezers, een voet tussen de deur van dit tweepartijenstelsel wisten te krijgen. De laatste coalitie die Groot Brittannië had, was zestig jaar geleden. Het poldermodel is de Britten vreemd en deze coalitie lijkt gedoemd om op de klippen van Dover te pletter te slaan. Helemaal nu de Lib-Dems, onder druk van de protesten, en tot groot ongenoegen van de conservatieve Tories, beginnen te draaikonten.

Blame it on the anarchists

De eerste grote protestmars in Londen mondt uit in een bestorming van het conservatieve hoofdkwartier Millibank.

Een paar actievoerders schoppen ruiten in en smijten met stenen en vuurwerk, waarbij meerdere agenten gewond raken. De media smullen. Conservatieve krant The Times: “Protesting against the cuts is like protesting against water's stubborn habit of flowing downwards. Pointless, unless you are a committed anarchist, in which case everything is worth protesting against.” Terwijl progressieve kranten als The Guardian koppen met teksten als "Student Apathy Over?" jubelen dat het eindelijk verder gaat dan digitaal activisme – door critici smalend ‘clicktivism’ of ‘slacktivism’ genoemd. Ze moedigen de studenten aan, maar of dit het begin is van een hernieuwd sociaal activisme, dat moet volgens de linkse media nog blijken. Ook zij benadrukken vooral het kleine groepje anarchisten dat de boel opjut.

Deze nadruk op anarchisme ergert de actievoerders. Niet dat de studenten zich hiermee distantiëren van het gebruikte geweld. In tegendeel. Ze ergeren zich vooral aan de manier waarop hun welgemeende activisme wordt afgedaan als enkel ‘opgejut door een groepje onruststokers’. Biologiestudent Thom (22): "I hate the way they try and blame it on a small minority. Everyone here is angry - it's not a small group of hardcore anarchists, it's just students who are very, very angry.” Daarnaast vinden de anarchisten dat er een te eenzijdig beeld van hun verzameling denkwijzen door de media geschetst wordt.

Waarom protesteren?

In Londen kun je, als je wilt, iedere dag de strijd aanbinden met de status quo. Je meldt je gewoon aan bij de milieubeweging, andersglobalisten, slow food movement of anticorporatisten op Facebook en zult uitgenodigd worden voor een batterij events, van ‘Buy nothing Day’ tot demonstraties Voor Het Behoud Van Roofdieren Met Zwemvliezen. De onderwerpen zijn zeer divers, de mensen die erop afkomen niet. Deze ‘social activists’ maken zich druk om een breed scala aan onderwerpen en hoppen van protest naar protest. Hoewel het dezelfde mensen betreft, kun je toch niet van een groep spreken maar eerder van een bonte verzameling individuen. Deze fragmentarische protesten laten helaas zien dat ideologische overtuiging alleen niet genoeg is.

De massaal opgezette studentenprotesten zijn dan van een ander allooi. Waar veel journalisten bevangen door nostalgie terugblikken naar die goede ouwe jaren zeventig en spreken van een ‘revival’, is dit wel degelijk een nieuw soort activisme. Dit studentactivisme bevat weliswaar veel elementen van het traditioneel activisme ofwel ‘risicovol activisme’ (sit ins, demonstraties, charismatische leiderfiguren, posters, petities, radio- en televisie-interviews, stenen gooien), maar het wordt uiteindelijk gekenmerkt door het effectieve gebruik van digitale media. Men wordt bijvoorbeeld op de hoogte gesteld via Facebook en Youtube. Blogs sturen het verhaal van de studenten zelf de wereld in en bieden zo een tegenwicht aan de sensatiebeluste media. De coördinaten van de plek waar een invalide jongen door een gefrustreerde agent uit zijn rolstoel wordt gesleept, staan binnen twee seconden op Twitter. Traditioneel en digitaal activisme lijken elkaar niet langer uit te sluiten, maar overlappen en vullen elkaar aan.


(Of bekijk deze link naar The Guardian)

Op het moment van schrijven stemmen de ministers, onder druk van deze protesten, opnieuw over de verhoging van het collegegeld en marcheren 40.000 'bloody students' door centraal Londen, op de voet gevolgd door 10.000 agenten en drie nieuwshelikopters. Door toedoen van de aanhoudende, gecentraliseerde protestacties zijn de verhoudingen binnen de coalitie op scherp gezet en is het Britse politieke stelsel onder vuur te komen liggen. Well done indeed. En de bezuinigingen? Die gaan natuurlijk gewoon door. Politiek in crisistijd is niet meer dan kokkerellen met retoriek. Een regering duwt de kiezer iets door de strot en dat smaakt of het smaakt niet. Je kunt het zonder gejeremieer doorslikken of je spuugt het uit en stuurt de kok terug de keuken in. Dan krijg je hetzelfde gerecht opnieuw, maar dan met een ander sausje. Toch lijkt het erop alsof de Britse studenten zullen blijven terugspuwen, net zolang totdat de kok opstapt. Dus misschien een tip voor Nederland: march, march, march.

Volgende week deel II: Amsterdam.

Mail

Annabel

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

In de gedichten van Nora van Arkel spoelen herinneringen aan en wordt er lego in de sloot gegooid. 'Alsof een eindeloze hoeveelheid tijd zich voor me uitstrekte / loom achterover ging liggen totdat het hele /landschap tijd was geworden'. Lees meer

(Geen onderwerp)

(geen onderwerp)

Vijf huisgenoten proberen via e-mails in contact te blijven over hun huis dat steeds viezer wordt. Lees meer