Waarom zou je gaan wildwaterraften als je door een politiehond achtervolgd kan worden in een glibberige rioolbuis? Urban exploring in Londen." /> Waarom zou je gaan wildwaterraften als je door een politiehond achtervolgd kan worden in een glibberige rioolbuis? Urban exploring in Londen." />
Asset 14

De stad als jungle

Je kunt ter ontspanning in het bos gaan wandelen, of een rondje door de buurt lopen. Als je meer opwinding zoekt, kun je gaan raften of skidiven. Maar je kunt ook in de stad het gevaar op zoeken. Annabel ging in Londen op pad met urban explorers Arjun en Elles.

Zie urban exploring als de antithese van een rustgevende boswandeling. Natuurlijke wildernis bestaat ​​uit bomen, struiken, vogelgeluiden, wilde dieren en beekjes. In de herfst vind je er paddenstoelen, in de lente staat alles in bloei. Veel mensen komen tot rust in deze ‘ongerepte’ omgeving. Ze laten er van alles uit en los. Hun teckels en bouviers, hun kinderen, maar ook werkstress, sociale media- en stadsstress. Want natuur is ongecompliceerd, voorspelbaar en voor iedereen toegankelijk. Je hoeft alleen je stadsschoenen voor rubberen laarzen te verwisselen, en dan kun je er zo inlopen.

Er is een tweede wildernis op aarde. De door mensen gemaakte bushbush bestaat uit beton en staal, wolkenkrabbers en ondergrondse tunnels. En sommigen van ons komen meer tot rust in deze jungle. Over de hele planeet kun je vervallen stedelijke structuren vinden. Dit verloren industriële erfgoed ligt in of onder de werkende stad. Deze lege, verboden ruimtes, die velen van ons angst inboezemen, nodigen anderen uit tot onderzoek. Deze mensen noemen zichzelf urban explorers.

Urban exploring (UE) is een aanduiding voor het onderzoeken van braakliggend stedelijk gebied, dat niet openbaar toegankelijk is. "At first glance it is quite an odd activity. There is no apparant reason, other than being in that space." Urbexers Arjun en Elles brengen hun vrije tijd graag door in verlaten ruimtes in en onder Londen. Van braakliggend industrieterrein tot een vergeten schoolkantine, van een halfingestorte ziekenhuisgang tot een verlaten machinekamer, van gesloten metrostation tot liftschacht en kantoordak. Met gevaar voor eigen leven betreden deze jonge, stedelijke archeologen industriële ruïnes, die de meeste van ons als nutteloos en onveilig zien.  Wie zijn deze urban explorers precies? Wat drijft hen?

Several's Mental Asylum, Colchester, Essex

Nature versus (abandoned) Nursery

"It’s the adrenaline rush," zegt Arjun. Want het betreden van deze stedelijke structuren is niet zonder gevaar. Elles stroopt haar mouw op. "Deze blauwe plek heb ik opgelopen toen het alarm afging in een verlaten ziekenhuis en ik van de brandtrap viel. En deze," ze laat een fikse snee op haar elleboog zien, "is een herinnering aan de ondergrondse rivieren onder Camden [wijk in Noord-Londen -AT]." Arjun legt uit dat het niet alleen om onderzoeken en verkennen gaat, maar ook om adrenaline en spanning. Aan urban exploring zijn diverse risico’s verbonden, zowel fysiek gevaar, als de mogelijkheid van arrestatie en bestraffing. En daarmee onderscheidt UE zich van extreme sporten. Als je met een kabel door de bomen van een onbegaanbaar oerwoud wilt roetsjen (ofwel ‘ziplining’) zal niemand je aanklagen, maar van een gammele fabriekspijp abseilen is een heel ander verhaal. ‘Onbegaanbaar’ terrein in een stedelijke context is namelijk synoniem voor ‘verboden’ terrein, daarom is het zo spannend. Elles: "Jezelf in gevaar brengen is een onderdeel van onze sociale norm. We zijn gevaarconsumenten. Denk maar aan extreme sporten als parapenten of ski diving. Alleen is gevaar in onze samenleving gecommodificeerd en gereguleerd. Gevaar heeft zo geen intrinsieke waarde meer."

Niet alleen het ontwijken van zichtbare obstakels geeft een kick, maar vooral het omzeilen van onzichtbare hindernissen als alarmen, lokale, regionale wetten of antiterrorismewetten. Als je even niet oplet, zak je op tien hoog door de vloer of word je achtervolgd door een politiehond in een met glasscherven bezaaide glibberige rioolbuis. Het is in ieder geval een stuk origineler dan wildwaterraften in de Ardennen. Arjun: "Urbexing is about the thrill of knowing this is an unique perspective, which is aggressively sought out."

Millenium Mills, Royal Victoria Dock

Het onkruid van de stedelijke jungle

Maar een adrenalinekick is niet de enige motivatie die Arjun en Elles het krakkemikkige dak van een verlaten ziekenhuis op drijft. Veel verlaten sites worden uiteindelijk afgebroken. De belangrijkste rol van de stedelijke verkenner is misschien wel die van de laatste getuige van het gebouw. Gebouwen worden in essentie gemaakt voor mensen. Ze zijn gebouwd met een functie, die ons ten goede komt (of zouden moeten komen). Wanneer gebouwen worden verlaten, dienen ze dit doel niet langer. Een metropool als Londen is bij uitstek een voorbeeld van een door en door geplande sociaal-economische structuur, gevormd door economische krachten en ingericht door bedrijfsorganisatie. Ruimtes zonder bestemming, dus zonder economische of maatschappelijke functie bestaan simpelweg niet. Het zijn non-ruimtes met een hek eromheen en een zware ketting met hangslot, waarvan niemand weet wie het sleuteltje heeft. Urbexers geven deze zogenaamd nutteloze ruimtes een nieuwe bestemming. UE kun je wat dat betreft opvatten als een extreem voorbeeld van een soort ‘plaatsfetisjisme’. Een obsessie voor het lokale als de enige plaats voor individualisme en authenticiteit in een wereld die gedomineerd wordt door onzichtbare globale machtstructuren en massaconsumptie. In een door en door geplande omgeving, zijn dit plekken waar je nog kan dromen, ruimtes om zelf in te vullen.

Maar er zijn ook maatschappelijke beweegredenen. UE als activiteit is nuttig in het nadenken over de sociale productie van deze urban voids. Arjun geeft het St. Clemens Hospital in Oost-Londen als voorbeeld. Een ziekenhuis dat sinds 2004 leegstaat, ondanks pogingen van de East London Community Land Trust hier driehonderd woningen van te maken. Arjun en Elles laten foto’s zien van de stedelijke ruïne. Door ze online te plaatsen, maken ze dit verboden en vergeten terrein zichtbaar. Op mijn vraag of zij urbexing in deze context zien als een vorm van ‘plaats-emancipatie’, antwoordt Arjun: "We document time in a place that doesn’t exist, however, we do not contribute in a political sense."

Elles en Arjun zien UE niet als een vorm van activisme, omdat UE in zichzelf geen direct maatschappelijk nut heeft. Het is allereerst a personal thing. De rust die zij vinden in lege, betonnen grotten, is niet te vergelijken met de vredigheid van een bos. Het is een tegenovergestelde natuurervaring. De urbexer vindt geen gemoedsrust in de veranderlijkheid van de seizoenen, de groei en bloei van de natuur, de vogelgeluiden, maar voelt zich verwantschap met het verstilde onkruid van de stad.

(Cannot make location public.)

--
Met dank aan: Arjun en Elles

Foto's: Arjun Banerjee

Mail

Annabel

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Het Vertrek (4) - De stortbui

Het Vertrek (4) - De stortbui

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de vierde aflevering. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Soundtrack voor donkere tijden 1

Soundtrack voor donkere tijden

Deze week geven onze redacteurs muzikaal advies om de rest van het jaar mee door te komen. Lees meer

Is dit nu wat ze bedoelen met tot stof wederkeren

Is dit nu wat ze bedoelen met tot stof wederkeren

''In de winter vermijd ik de hoofdstad. Er slapen meer mensen op straat dan ik aan het kind in mij kan uitleggen.'' Lies Jo Vandenhende is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Jamie Nee. Lees meer

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

Marthe van Bronkhorst ging langs in de crèche van het Witte Huis, om antwoord te vinden op de vraag: moeten we Donald nog vier jaar laten kleuteren? Lees meer

Hoe werkt een kunstenaar? 1

Hoe werkt een kunstenaar?

Hoe komt een kunstenaar tot nieuw materiaal? Drie makers wroeten in het uitgebreide archief van het Beeld en Geluid om er iets persoonlijks van te maken. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan