In een korte serie bespreekt Elise Fikse intrigerende, smakelijke en prikkelende podcasts. Vandaag StartUp en ReplyAll.
Of het nou een Notting Hill-eske botsing op straat met bekers jus d’orange en witte T-shirts is, of juist een lang, slepende You’ve Got Mail-achtige online aanloop; een bijzonder begin geeft een relatie extra jeu. Voor een bedrijf is dat niet anders. We willen een romantische origin story. Het liefst één met een onverstoorbare ondernemer die er tegen de klippen op aan begon en als het even kan kantoor hield in een garage. Meestal worden die origin stories achteraf zorgvuldig in elkaar gezet. (Soms worden die garages er zelfs aan de haren bijgesleept). Zo niet bij de podcast StartUp. StartUp doet semi-real time verslag van ‘wat er gebeurt als iemand die niets van ondernemen weet ondernemer wordt’.
Radioproducer Alex Blumberg besloot vorig jaar zijn baan bij de publieke omroep op te zeggen en zijn eigen podcastingnetwerk te starten. Daarbij werd hij niet gehinderd door enige kennis van ondernemen, maar gelukkig kan hij wel heel goed podcasts maken. Sterker nog, Blumberg is een soort podcast-royalty. Hij stond aan de wieg van het populaire Planet Money (een podcast over de economie, maar dan leuk) en werkte jarenlang voor This American Life (voor wie dat niet kent: laat alles uit je handen vallen, blokkeer een maand in je agenda en binge-luister alle 500+ afleveringen.)
Illustratie: Niek Pronk.
Wat is het eerste wat een radioman doet als hij ondernemer wordt? Het hele proces vastleggen in een podcast over het beginnen van een podcastingnetwerk. Meta? Zonder meer. Het luisteren waard? Zeker weten. Doordat StartUp real time verslag doet van het proces, krijg je een bijzonder kijkje in de keuken. Geen gelikt verhaal, maar een vrij ongepolijste versie van de hobbels en de hoofdpijn. Zoals wanneer Blumberg een tenenkrommend slechte pitch houdt bij een gierend rijke potentiële investeerder. Of wanneer hij een bedrijfsnaam probeert te verzinnen en daarbij vierkant wordt uitgelachen door zijn vrouw Nazanin. Je hoort hoe zijn zoektocht naar een zakenpartner verrassend veel lijkt op het zoeken naar een liefje, tot aan het onzekere vindt-hij-mij-ook-leuk aan toe. Deze queeste eindigt met een onderhandelingsgesprek met de gevonden partner Matt Lieber over verdeling van de aandelen in het toekomstige bedrijf. Het is bijna niet om aan te horen zo ongemakkelijk. Lieber wil een 53-47-verdeling, Blumberg heeft het over 10-90 en het hele gesprek verloopt zo stroef dat ik er bijna aan onderdoor ging. Maar dat is precies wat StartUp zo krachtig maakt: je krijgt een heel eerlijk en integer beeld van alle twijfels en fuck-ups.
Gelukkig stopt het niet bij StartUp. Alle waardeloze pitches en uitglijders ten spijt, staat er op een gegeven moment zowaar een bedrijf - uiteindelijk Gimlet Media gedoopt. En dat gaat doen waarvoor het is opgericht: podcasts produceren. De tweede podcast uit de Gimlet-stal is Reply All, over de invloed van internet op mensen en andersom. Zo is er het verhaal van Ethan Zuckerman, de man die de pop-up ad heeft uitgevonden (en daar heel veel spijt van heeft). Of dat van Jennifer Ringley, die met haar Jennicam - een webcam die 24/7 ieder kwartier een foto maakt - de eerste echte internetcelebrity werd. In de fantastische aflevering ‘" target="_blank">This Proves Everything’ word je geïntroduceerd in de fascinerende pubermeisjescomplottheorie 'Larry Stylison', die gelooft dat One Direction-leden Harry Styles en Louis Tomlinson stiekem elkaars vrijer zijn. Met alle Twitter-fitties en Tumblr-blogs vol foto’s van goedgekapte jongens die elkaar steelse blikken toewerpen van dien. #LarryIsReal
Omdat Reply All-presentatoren Alex Goldman en PJ Vogt regelmatig langskomen in StartUp, krijg je het gevoel dat je ze een beetje kent. In de StartUp-aflevering ‘Burnout’ hoor je hoe ze dreigen te bezwijken onder de druk van continue deadlines en onderbezetting, wat door een van de producers fraai wordt omschreven als de arbeidsethos-verschuiving van ‘I would do anything to keep this place going’ naar ‘burn it to the ground’.
Zo heeft Reply All dankzij StartUp een ijzersterke origin story. Weliswaar zonder garage, maar wel tegen de klippen op. En daar vaart het wel bij.
Elise Fikse (1984) woont in Amsterdam maar komt toch echt uit het Oosten. Ze studeerde journalistiek en schrijft dus wel eens wat. Soms leest ze het nog voor ook. Tussendoor verzamelt ze stempels in haar paspoort, het liefst in vreemde alfabetten. Ze is verslaafd aan audioverhalen en leeft van maaltijd naar maaltijd.
