Asset 14

Luisteravonden

Luisteravonden zijn de nieuwe boekenclubs, alleen zit je in het donker dus maakt het niet uit wat voor kleren je draagt. Maartje bezocht de eerste uitreiking van Korte Golf, een wedstrijd voor de mooiste radio van drie minuten.

Met lichte tegenzin fietste ik naar de Brakke Grond. Ik zou op mijn vrije zondagmiddag in een donkere theaterzaal, omringd door wildvreemden, naar hoorspelen gaan luisteren. Op het programma stond de uitreiking van Korte Golf, een wedstrijd voor podcasts van drie minuten georganiseerd door Grenzeloos Geluid en In The Dark Antwerpen. Er viel die dag genoeg regen voor de hele maand oktober en hoewel het binnen warm en gezellig was, én ik wekelijks minstens zestien podcasts verslind, betwijfelde ik of ik hier nou plezier aan zou beleven. Podcasts luister ik namelijk liever alleen, bij voorkeur tijdens het hardlopen. Dan sluit mijn koptelefoon me af van de wereld en worden de verhalen direct in mijn oor gefluisterd. Er komt niets tussen mij en de podcast. In een theaterzaal ligt dat anders. Naast me snottert een omaatje, ergens huilt een baby. Tussen de boxen die de radiodocumentaire afspelen en mijn oren zit een dikke laag ruis. Op het podium staat bovendien geen artiest die me met zijn live-performance kan betoveren. De geluidskunst is van tevoren opgenomen en ge-edit.

Echter, toen ik me met een kopje thee in een pluche bioscoopstoel had genesteld en de eerste mini-radiodocumentaire de zaal in stroomde, wist ik gelijk dat dit niet de laatste luisteravond was die ik zou bijwonen. Luisteravonden moeten wel in opkomst zijn, ze vallen precies binnen de hedendaagse nostalgie-trend in vrijetijdsbestedingen (denk aan boekenclubs, tuinieren, breien, bijen houden). Toch heeft deze hobby meer dan hipsterdom in zijn mars. Het kan de broodnodige vernieuwing van het radiogenre betekenen.

Enerzijds werd ik op het 'luister-event' verleid door de kwaliteit van de inzendingen. Bijvoorbeeld Ollie en de eierwekker, de winnaar van de publieksprijs. In drie minuten vertelt deze documentaire een mooi persoonlijk verhaal, niet alleen in gesproken woord maar ook in de muzikale laag van de compositie. Anderzijds heb ik, hoewel ik halve marathons loop, sowieso een uitgesproken voorkeur voor korte podcasts. Gewoon omdat ze beter zijn. Als een verhaal in drie minuten verteld kan worden, moet dat niet tien minuten in beslag nemen. Aletta Becker heeft elk element zo zorgvuldig afgewogen dat deze documentaire geen seconde te lang duurt.

Gustaaf Haan won de wedstrijd met een hoorspel waarin de eierwekker een heel andere rol speelt. Toen hij op het podium geïnterviewd werd, bekende de jongen/man dat hij nog nooit eerder een podcast had gemaakt. Daar kan ik verschrikkelijk jaloers van worden, dat iemand in één keer zo raak kan schieten. Maar zijn verhaal is zo hilarisch dat ik het je niet mag onthouden.

Ambi Pur van Michèle Cuvelier is een mooie, poëtische audiocompositie, die je binnen enkele minuten van de lavendelvelden in Frankrijk naar een babykamer brengt. Michèle vroeg mensen de geur te beschrijven die hen het meest is bijgebleven.

Na het beluisteren van de genomineerde inzendingen, barstte er direct een discussie los onder het publiek dat naast de jury ook een winnaar mocht kiezen. Dit is waar radio voor gemaakt moet worden: om in een donkere theaterzaal, omringd door wildvreemden, te beluisteren alsof je in een bioscoop zit en er daarna over te praten. Dat is gewoon heel leuk. Ik zou het iedereen aanraden en kan zelf niet wachten tot de volgende luisteravond. Alles wat ik aan radio zo irritant vind (het kabbelende, het geklets, die schreeuwerige reclames) wordt in podcasts omzeild, en die concentratie komt op een luisteravond goed tot zijn recht. De geluidskwaliteit zorgt ervoor dat alle details waar de maker zoveel aandacht aan heeft besteed ook jouw aandacht krijgen. Als mensen om je heen beginnen te lachen werkt dat aanstekelijk. Het is bovendien minder gênant dan wanneer je in je eentje begint te grinniken in een spitstrein. En als ik echt eerlijk ben moet ik toegeven dat het zelfs beter werkt dan het luisteren van podcasts tijdens het hardlopen, want op geen enkel moment hoef je te kijken waar je je voeten neerzet.

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

'Een uitvaart is toch meer voor de nabestaanden.' Steef probeert zichzelf een houding te geven wanneer ze hoort dat haar vervreemde zus is overleden. Nadine Ronde neemt je mee in de eerste stadia van het rouwproces dat begint met een ongemakkelijk potje airhockey, een Super Mario PEZ-dispenser en gesprekken over de prijsstijging van komijnekaas. Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Meisjes

Meisjes

Op een dag krijgt een jonge vrouw de vraag om voor een standbeeld te zorgen. Samen met haar botte schaar vertrekt ze naar het bos. In dit verhaal onderzoekt Mei-yun Boswinkel de spanning tussen het strakke keurslijf van de middelbare school en het verlangen naar een ongedwongen ruimte. Lees meer

Auto Draft 21

Zomergast Nasrah Habiballah houdt koppig de handrem erop: 'Het gaat niet om mij'

Lies Defever ziet hoe Nasrah Habiballah in het laatste seizoen van Zomergasten drie uur lang strategisch de handrem aangetrokken houdt. Via fragmenten van anderen zien we haar liefde voor de wereld om haar heen, maar zelf blijft ze vooral ongrijpbaar. Koppig lijkt ze vast te houden aan dat wat goede journalistiek in principe zo belangrijk maakt: jezelf telkens opnieuw proberen aan de kant te zetten. Lees meer

De uitgevers geven het stokje door

De uitgevers geven het stokje door

Lisanne Brouwer vertrekt naar theatergezelschap PS Vertelt en geeft na jaren toewijding het stokje als uitgever door aan Josje Kerkhoven: lees hier het gesprek waarin ze terugblikken op Lisannes tijd en vooruitkijken naar Josjes plannen. Lees meer