Asset 14

Deel je verdriet

Deel je verdriet

Een maand geleden was ik zwanger. Het was een fantastisch geheim. Niemand kon het aan me zien, maar vanbinnen voelde ik alles veranderen. Mijn borsten leken elke dag groter. Ik kon ineens heel goed ruiken, en had ongelooflijk veel zin in karnemelk. Vaak wordt gezegd dat je de eerste drie maanden beter nog niemand kunt vertellen dat je zwanger bent, omdat de kans zo groot is dat het in die periode misgaat. Mijn vriend had daar geen last van. De eerste dag vertelde hij het via Facebook-chat aan zijn beste vriend en later die middag deelde hij het grote nieuws met de groenteman en de opticien.

Zelf hield ik vast aan het advies dat een goede vriendin mij had gegeven: vertel het alleen aan de mensen die je ook zou willen spreken als het misgaat. Eén op de zeven zwangerschappen eindigt in een misgeboorte, meer dan een kwart van alle vrouwen maakt het een keer mee. Toch hield ik geen moment rekening met het feit dat ik daar ook bij kon horen.

Wat ik ook niet wist over een miskraam, is dat het zo’n traag en vaag proces is. Ik dacht altijd dat zoiets zich duidelijk zou aankondigen. Maar de eerste symptomen zijn ook symptomen van een gezonde zwangerschap. Licht bloedverlies, zeurende buikpijn. Het hoort er allemaal bij. Die eerste onzekere dagen word je daarom van alle kanten aangemoedigd om vooral positief te denken. Dus bleef ik vriendinnen vertellen dat ik zwanger was, hoewel de boodschap elke dag iets minder overtuigd klonk. De kramp kwam in golven en deed me dubbelklappen van de pijn. Nog nooit ben ik zo dankbaar geweest voor gemeentebankjes. Waar ik eerst alleen een beetje oud bloed verloor, was het op den duur voortdurend helderrood. Bij de drogist kocht ik een pakje maandverband, en opeens stoorde het me dat niemand kon zien dat ik zwanger was, dat dit niet een normale ongesteldheid was.

Meestal weet je niet precies wanneer je het vruchtje verliest. Sommige verloskundigen adviseren om een zeef in het toilet te hangen als je gaat plassen, zodat je het embryo niet misloopt. Ik vond dat een beetje te ver gaan, en vind dat geloof ik nog steeds, maar soms bekruipt me de ongemakkelijke gedachte dat ik niet weet waar en wanneer ik ‘mijn kind’ (wat je natuurlijk nog helemaal geen kind kan noemen) ben verloren. Was het op de academie toen ik voor mijn les naar de wc ging, in het tankstation onderweg naar een optreden in België, in het huis van een vriendin?

Ik weet alleen dat ik me op een ochtend leeg voelde. Het valt nog het best te vergelijken met wanneer je een ring die je normaal gesproken draagt, bent vergeten om te doen, of wanneer je telefoon niet in je broekzak zit. Ik was zes weken zwanger. Dat lijkt kort, maar je lichaam draait dan al op volle toeren. De baarmoeder rekt zich uit van een leeg ballonnetje tot een kleine peer. Wanneer je een miskraam krijgt, springt dat niet ineens weer terug in de oude vorm. De hormonen zitten nog in je lichaam en je kunt nog weken positief testen. Zelfs een verloskundige kan niet meteen uitsluitsel geven omdat er door al het bloed in je baarmoeder geen goede echo kan worden gemaakt. Toch zei dat lege gevoel mij genoeg.

Hoe vertel je dat je niet meer zwanger bent, is dat überhaupt iets om met je omgeving te delen? Gemiddeld zie ik elke twee maanden een aankondiging van een zwangerschap op Facebook. Meestal is het een foto van het ongeboren kind, de 13-weken-echo. Tegen die tijd bevind je je in veiliger vaarwater - de meeste miskramen gebeuren tussen week 4 en 12. Als er in een jaar 6 kinderen worden geboren in mijn virtuele vriendenkring, dan betekent dat ook dat het één keer is misgegaan. Toch wordt een miskraam, anders dan verdriet om overleden ouders of ontslag, niet op de sociale media gedeeld. Is het ‘not done’ of gewoon te pijnlijk?

De mensen die ik over mijn miskraam kon vertellen waren al snel op, ik had het nieuws van mijn zwangerschap immers niet aan de grote klok gehangen. Gelukkig waren daar de mensen aan wie mijn vriend het had verteld. Want mijn verhalen waren nog lang niet op. Ik merkte dat het me hielp om er met mensen over te praten, en het leek wel of ik ook niet anders kon. Wanneer je lijf nog vol zwangerschapshormonen zit, kun je je emoties moeilijk controleren. Wanneer ik in de supermarkt langs het Zwitsal-schap liep, sprongen de tranen in mijn ogen en voor ik het wist stond ik bij een wildvreemde uit te huilen.

Keer op keer verbaasde het me dat er zoveel mensen zijn die iets soortgelijks hebben meegemaakt. Iedereen die ik het vertelde, kende wel iemand die een miskraam had gehad, en dat troostte. Ineens voelde ik me veel minder alleen.

Twee weken later maakte de verloskundige een echo en werd mijn miskraam eindelijk concreet. De baarmoeder was mooi schoon, zei ze opgewekt. Niets verraadde dat er kort geleden nog een foetus in had gegroeid. Ik vroeg of ik de foto mee naar huis mocht nemen. Op sociale media delen we vooral positieve gebeurtenissen en een miskraam is geen feestje, maar waarom er zo’n taboe op lijkt te rusten snap ik niet. Het komt zo vaak voor dat wordt geadviseerd om de zwangerschap de eerste drie maanden geheim te houden. Het nieuws zou te pijnlijk zijn. Maar als dat verdriet voor zoveel vrouwen herkenbaar is, dan is dat toch juist iets om te delen?

Ik had weinig mensen over mijn zwangerschap verteld en toen het misging, voelde het alsof ik ook dit allesoverheersende verdriet voor mijzelf moest houden. Eindeloos scrolde ik door forums van sites als 24baby.nl op zoek naar steun en advies. Ik wou dat ik toen had geweten wat ik later leerde, namelijk dat het niet aan mij lag, dat het vaak voorkomt en dat je - hoe pril het ook was - best heel verdrietig mag zijn. Toen ik mensen over mijn miskraam vertelde, leek het of er een geheim genootschap opstond, een verbond van vrouwen die mij konden troosten omdat ze begrepen waar ik doorheen ging. Vrouwen die ik kende, maar ook wildvreemden in de supermarkt en de vrouw van de groenteman. Dat maakte het niet gemakkelijker, maar wel veel minder eenzaam. Daarom heb ik dit artikel geschreven, omdat je moet weten dat we er zijn en dat je dit verdriet nooit alleen hoeft te dragen.

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer