Asset 14

Deel je verdriet

Deel je verdriet

Een maand geleden was ik zwanger. Het was een fantastisch geheim. Niemand kon het aan me zien, maar vanbinnen voelde ik alles veranderen. Mijn borsten leken elke dag groter. Ik kon ineens heel goed ruiken, en had ongelooflijk veel zin in karnemelk. Vaak wordt gezegd dat je de eerste drie maanden beter nog niemand kunt vertellen dat je zwanger bent, omdat de kans zo groot is dat het in die periode misgaat. Mijn vriend had daar geen last van. De eerste dag vertelde hij het via Facebook-chat aan zijn beste vriend en later die middag deelde hij het grote nieuws met de groenteman en de opticien.

Zelf hield ik vast aan het advies dat een goede vriendin mij had gegeven: vertel het alleen aan de mensen die je ook zou willen spreken als het misgaat. Eén op de zeven zwangerschappen eindigt in een misgeboorte, meer dan een kwart van alle vrouwen maakt het een keer mee. Toch hield ik geen moment rekening met het feit dat ik daar ook bij kon horen.

Wat ik ook niet wist over een miskraam, is dat het zo’n traag en vaag proces is. Ik dacht altijd dat zoiets zich duidelijk zou aankondigen. Maar de eerste symptomen zijn ook symptomen van een gezonde zwangerschap. Licht bloedverlies, zeurende buikpijn. Het hoort er allemaal bij. Die eerste onzekere dagen word je daarom van alle kanten aangemoedigd om vooral positief te denken. Dus bleef ik vriendinnen vertellen dat ik zwanger was, hoewel de boodschap elke dag iets minder overtuigd klonk. De kramp kwam in golven en deed me dubbelklappen van de pijn. Nog nooit ben ik zo dankbaar geweest voor gemeentebankjes. Waar ik eerst alleen een beetje oud bloed verloor, was het op den duur voortdurend helderrood. Bij de drogist kocht ik een pakje maandverband, en opeens stoorde het me dat niemand kon zien dat ik zwanger was, dat dit niet een normale ongesteldheid was.

Meestal weet je niet precies wanneer je het vruchtje verliest. Sommige verloskundigen adviseren om een zeef in het toilet te hangen als je gaat plassen, zodat je het embryo niet misloopt. Ik vond dat een beetje te ver gaan, en vind dat geloof ik nog steeds, maar soms bekruipt me de ongemakkelijke gedachte dat ik niet weet waar en wanneer ik ‘mijn kind’ (wat je natuurlijk nog helemaal geen kind kan noemen) ben verloren. Was het op de academie toen ik voor mijn les naar de wc ging, in het tankstation onderweg naar een optreden in België, in het huis van een vriendin?

Ik weet alleen dat ik me op een ochtend leeg voelde. Het valt nog het best te vergelijken met wanneer je een ring die je normaal gesproken draagt, bent vergeten om te doen, of wanneer je telefoon niet in je broekzak zit. Ik was zes weken zwanger. Dat lijkt kort, maar je lichaam draait dan al op volle toeren. De baarmoeder rekt zich uit van een leeg ballonnetje tot een kleine peer. Wanneer je een miskraam krijgt, springt dat niet ineens weer terug in de oude vorm. De hormonen zitten nog in je lichaam en je kunt nog weken positief testen. Zelfs een verloskundige kan niet meteen uitsluitsel geven omdat er door al het bloed in je baarmoeder geen goede echo kan worden gemaakt. Toch zei dat lege gevoel mij genoeg.

Hoe vertel je dat je niet meer zwanger bent, is dat überhaupt iets om met je omgeving te delen? Gemiddeld zie ik elke twee maanden een aankondiging van een zwangerschap op Facebook. Meestal is het een foto van het ongeboren kind, de 13-weken-echo. Tegen die tijd bevind je je in veiliger vaarwater - de meeste miskramen gebeuren tussen week 4 en 12. Als er in een jaar 6 kinderen worden geboren in mijn virtuele vriendenkring, dan betekent dat ook dat het één keer is misgegaan. Toch wordt een miskraam, anders dan verdriet om overleden ouders of ontslag, niet op de sociale media gedeeld. Is het ‘not done’ of gewoon te pijnlijk?

De mensen die ik over mijn miskraam kon vertellen waren al snel op, ik had het nieuws van mijn zwangerschap immers niet aan de grote klok gehangen. Gelukkig waren daar de mensen aan wie mijn vriend het had verteld. Want mijn verhalen waren nog lang niet op. Ik merkte dat het me hielp om er met mensen over te praten, en het leek wel of ik ook niet anders kon. Wanneer je lijf nog vol zwangerschapshormonen zit, kun je je emoties moeilijk controleren. Wanneer ik in de supermarkt langs het Zwitsal-schap liep, sprongen de tranen in mijn ogen en voor ik het wist stond ik bij een wildvreemde uit te huilen.

Keer op keer verbaasde het me dat er zoveel mensen zijn die iets soortgelijks hebben meegemaakt. Iedereen die ik het vertelde, kende wel iemand die een miskraam had gehad, en dat troostte. Ineens voelde ik me veel minder alleen.

Twee weken later maakte de verloskundige een echo en werd mijn miskraam eindelijk concreet. De baarmoeder was mooi schoon, zei ze opgewekt. Niets verraadde dat er kort geleden nog een foetus in had gegroeid. Ik vroeg of ik de foto mee naar huis mocht nemen. Op sociale media delen we vooral positieve gebeurtenissen en een miskraam is geen feestje, maar waarom er zo’n taboe op lijkt te rusten snap ik niet. Het komt zo vaak voor dat wordt geadviseerd om de zwangerschap de eerste drie maanden geheim te houden. Het nieuws zou te pijnlijk zijn. Maar als dat verdriet voor zoveel vrouwen herkenbaar is, dan is dat toch juist iets om te delen?

Ik had weinig mensen over mijn zwangerschap verteld en toen het misging, voelde het alsof ik ook dit allesoverheersende verdriet voor mijzelf moest houden. Eindeloos scrolde ik door forums van sites als 24baby.nl op zoek naar steun en advies. Ik wou dat ik toen had geweten wat ik later leerde, namelijk dat het niet aan mij lag, dat het vaak voorkomt en dat je - hoe pril het ook was - best heel verdrietig mag zijn. Toen ik mensen over mijn miskraam vertelde, leek het of er een geheim genootschap opstond, een verbond van vrouwen die mij konden troosten omdat ze begrepen waar ik doorheen ging. Vrouwen die ik kende, maar ook wildvreemden in de supermarkt en de vrouw van de groenteman. Dat maakte het niet gemakkelijker, maar wel veel minder eenzaam. Daarom heb ik dit artikel geschreven, omdat je moet weten dat we er zijn en dat je dit verdriet nooit alleen hoeft te dragen.

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan