Asset 14

Deel je verdriet

Deel je verdriet

Een maand geleden was ik zwanger. Het was een fantastisch geheim. Niemand kon het aan me zien, maar vanbinnen voelde ik alles veranderen. Mijn borsten leken elke dag groter. Ik kon ineens heel goed ruiken, en had ongelooflijk veel zin in karnemelk. Vaak wordt gezegd dat je de eerste drie maanden beter nog niemand kunt vertellen dat je zwanger bent, omdat de kans zo groot is dat het in die periode misgaat. Mijn vriend had daar geen last van. De eerste dag vertelde hij het via Facebook-chat aan zijn beste vriend en later die middag deelde hij het grote nieuws met de groenteman en de opticien.

Mail

Zelf hield ik vast aan het advies dat een goede vriendin mij had gegeven: vertel het alleen aan de mensen die je ook zou willen spreken als het misgaat. Eén op de zeven zwangerschappen eindigt in een misgeboorte, meer dan een kwart van alle vrouwen maakt het een keer mee. Toch hield ik geen moment rekening met het feit dat ik daar ook bij kon horen.

Wat ik ook niet wist over een miskraam, is dat het zo’n traag en vaag proces is. Ik dacht altijd dat zoiets zich duidelijk zou aankondigen. Maar de eerste symptomen zijn ook symptomen van een gezonde zwangerschap. Licht bloedverlies, zeurende buikpijn. Het hoort er allemaal bij. Die eerste onzekere dagen word je daarom van alle kanten aangemoedigd om vooral positief te denken. Dus bleef ik vriendinnen vertellen dat ik zwanger was, hoewel de boodschap elke dag iets minder overtuigd klonk. De kramp kwam in golven en deed me dubbelklappen van de pijn. Nog nooit ben ik zo dankbaar geweest voor gemeentebankjes. Waar ik eerst alleen een beetje oud bloed verloor, was het op den duur voortdurend helderrood. Bij de drogist kocht ik een pakje maandverband, en opeens stoorde het me dat niemand kon zien dat ik zwanger was, dat dit niet een normale ongesteldheid was.

Meestal weet je niet precies wanneer je het vruchtje verliest. Sommige verloskundigen adviseren om een zeef in het toilet te hangen als je gaat plassen, zodat je het embryo niet misloopt. Ik vond dat een beetje te ver gaan, en vind dat geloof ik nog steeds, maar soms bekruipt me de ongemakkelijke gedachte dat ik niet weet waar en wanneer ik ‘mijn kind’ (wat je natuurlijk nog helemaal geen kind kan noemen) ben verloren. Was het op de academie toen ik voor mijn les naar de wc ging, in het tankstation onderweg naar een optreden in België, in het huis van een vriendin?

Ik weet alleen dat ik me op een ochtend leeg voelde. Het valt nog het best te vergelijken met wanneer je een ring die je normaal gesproken draagt, bent vergeten om te doen, of wanneer je telefoon niet in je broekzak zit. Ik was zes weken zwanger. Dat lijkt kort, maar je lichaam draait dan al op volle toeren. De baarmoeder rekt zich uit van een leeg ballonnetje tot een kleine peer. Wanneer je een miskraam krijgt, springt dat niet ineens weer terug in de oude vorm. De hormonen zitten nog in je lichaam en je kunt nog weken positief testen. Zelfs een verloskundige kan niet meteen uitsluitsel geven omdat er door al het bloed in je baarmoeder geen goede echo kan worden gemaakt. Toch zei dat lege gevoel mij genoeg.

Hoe vertel je dat je niet meer zwanger bent, is dat überhaupt iets om met je omgeving te delen? Gemiddeld zie ik elke twee maanden een aankondiging van een zwangerschap op Facebook. Meestal is het een foto van het ongeboren kind, de 13-weken-echo. Tegen die tijd bevind je je in veiliger vaarwater - de meeste miskramen gebeuren tussen week 4 en 12. Als er in een jaar 6 kinderen worden geboren in mijn virtuele vriendenkring, dan betekent dat ook dat het één keer is misgegaan. Toch wordt een miskraam, anders dan verdriet om overleden ouders of ontslag, niet op de sociale media gedeeld. Is het ‘not done’ of gewoon te pijnlijk?

De mensen die ik over mijn miskraam kon vertellen waren al snel op, ik had het nieuws van mijn zwangerschap immers niet aan de grote klok gehangen. Gelukkig waren daar de mensen aan wie mijn vriend het had verteld. Want mijn verhalen waren nog lang niet op. Ik merkte dat het me hielp om er met mensen over te praten, en het leek wel of ik ook niet anders kon. Wanneer je lijf nog vol zwangerschapshormonen zit, kun je je emoties moeilijk controleren. Wanneer ik in de supermarkt langs het Zwitsal-schap liep, sprongen de tranen in mijn ogen en voor ik het wist stond ik bij een wildvreemde uit te huilen.

Keer op keer verbaasde het me dat er zoveel mensen zijn die iets soortgelijks hebben meegemaakt. Iedereen die ik het vertelde, kende wel iemand die een miskraam had gehad, en dat troostte. Ineens voelde ik me veel minder alleen.

Twee weken later maakte de verloskundige een echo en werd mijn miskraam eindelijk concreet. De baarmoeder was mooi schoon, zei ze opgewekt. Niets verraadde dat er kort geleden nog een foetus in had gegroeid. Ik vroeg of ik de foto mee naar huis mocht nemen. Op sociale media delen we vooral positieve gebeurtenissen en een miskraam is geen feestje, maar waarom er zo’n taboe op lijkt te rusten snap ik niet. Het komt zo vaak voor dat wordt geadviseerd om de zwangerschap de eerste drie maanden geheim te houden. Het nieuws zou te pijnlijk zijn. Maar als dat verdriet voor zoveel vrouwen herkenbaar is, dan is dat toch juist iets om te delen?

Ik had weinig mensen over mijn zwangerschap verteld en toen het misging, voelde het alsof ik ook dit allesoverheersende verdriet voor mijzelf moest houden. Eindeloos scrolde ik door forums van sites als 24baby.nl op zoek naar steun en advies. Ik wou dat ik toen had geweten wat ik later leerde, namelijk dat het niet aan mij lag, dat het vaak voorkomt en dat je - hoe pril het ook was - best heel verdrietig mag zijn. Toen ik mensen over mijn miskraam vertelde, leek het of er een geheim genootschap opstond, een verbond van vrouwen die mij konden troosten omdat ze begrepen waar ik doorheen ging. Vrouwen die ik kende, maar ook wildvreemden in de supermarkt en de vrouw van de groenteman. Dat maakte het niet gemakkelijker, maar wel veel minder eenzaam. Daarom heb ik dit artikel geschreven, omdat je moet weten dat we er zijn en dat je dit verdriet nooit alleen hoeft te dragen.

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al tien jaar een vrije ruimte voor talentvolle makers. Elke dag verschijnen op onze site artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties. Zonder advertenties en helemaal gratis.

Maar zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Steun ons en ontvang speciaal geselecteerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Én een Hard//hoofd-tasje. Je eerste kunstwerk is van Hard//hoofd-maker Nastia Cistakova.

Steun ons
het laatste
 Rusland de komende jaren bankzitter

Rusland de komende jaren bankzitter

Sporters uit Rusland die kunnen aantonen dat zij dopingvrij zijn en geen dopingcontrole gemist hebben, mogen bij de komende grote sporttoernooien wel meedoen, maar niet onder de Russische vlag. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

 Zedenpolitie onder vuur

Zedenpolitie onder vuur

Toen de politie vier zedenverdachten voor een reconstructie meenam naar de plaats delict, probeerden die de agenten te overmeesteren. Bij de schermutseling die volgde kwamen alle verdachten om het leven. Het nieuws in beeld door Rueben Millenaar. Lees meer

Filmtrialoog: The Third Wife

The Third Wife

Redacteuren Oscar Spaans, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in de bioscoop hoe in het Vietnam van eind 19e eeuw, de 14-jarige May de derde vrouw wordt van Hung, een steenrijke en veel oudere grootgrondbezitter. Lees meer

Lieve Mark 2

Lieve Mark

Jan Hamstra sneed zijn kijk op Zwarte Piet in hout voor zijn beeldkritiek 'Lieve Mark'. Hij neemt ons in sneltreinvaart mee door de geschiedenis van raciale karikaturen, en drukt premier Mark Rutte op het hart dat hij zich meer in die geschiedenis zou moeten verdiepen. Lees meer

Hard//talk: Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Een label geeft een naam aan een ervaring, maar kan nooit een verklaring zijn voor waarom iemand, op dat specifieke moment in haar leven, die specifieke klachten heeft. Lees meer

Paw Patrol krijgt concurrentie

Paw Patrol krijgt concurrentie

De Australische hond Bear werd als puppy achtergelaten. Hij werd zelf gered, en sindsdien staat zijn leven in het teken van het redden van andere dieren. Het nieuws in beeld door Aida de Jong. Lees meer

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Gijsbert Pols herleest Wolkers' meesterwerk Turks fruit, en moet constateren dat de roman niets waarmaakt van de bevrijding die hem wordt toegedicht. Een bewerkt hoofdstuk uit Pols' nieuwe essaybundel 'Het onhoudbare midden'. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor talentvolle makers. Zonder advertenties en helemaal gratis. Dankzij onze kunstverzamelaars. Steun ons en ontvang speciaal geselecteerde kunstwerken. Én een Hard//hoofd-tasje. Je eerste kunstwerk is van Hard//hoofd-maker Nastia Cistakova.

Steun ons