nieuwsbrief
Asset 14

New wave is the new black

I am a black new wave artist”, zegt Kanye West in The New York Times. Zijn nieuwe album komt vandaag uit. Yeezus breekt met de banale hiphop van rappers bij zwembaden, bitches en glitterkettingen. Het is een sociaal-cultureel statement. Maar wat heeft ‘black’ te maken met ‘new wave’ en wat betekent dit voor de hiphop?

Mail

Hiphop vs. new wave

Yeezus is rauw, lo-fi, experimenteel, glitchy en minimalistisch, een mix van hardcore rap, beklemmende synths, onorthodoxe songstructuren en verrassende overgangen. Thematisch gezien lopen seks, zelfverheffing en zwarte opstand als een rode draad door het album. Hiermee plaatst Yeezus zichzelf ferm in de traditie van de hiphop. Stilistisch gezien is het album echter een hybride, die heen en weer schiet tussen industriële drums en overstuurde elektronica in de traditie van de punk en new wave, en hippe actuele stijlen als trap, drill en dancehall, met hier en daar een verdwaalde soul sample. Wat betekent de verwijzing van Yeezus naar new wave, de experimentele muziekstijl die eind jaren zeventig voortvloeide uit de punk?

Kanye West performance ‘Black Skinhead’ bij Saturday Night Live.

In de jaren zeventig ontstond de hiphop vanuit de frustraties van de civil rights movement. De zwarte arbeidersklasse werd geconfronteerd met armoede, criminaliteit en werkloosheid, en voelde zich in de steek gelaten. Hiphop was de taal van de Afro-Amerikaanse jeugd om deze problemen onder woorden te brengen en zich af te zetten tegen het door blanken gedomineerde systeem. Maar de populariteit van de gangsta rap in de jaren negentig zorgde voor een commerciële explosie van hiphop wereldwijd, zowel onder de zwarte als de blanke jeugd. Niet alleen de oorspronkelijke waarden van sociaal en politiek engagement, maar ook die van muzikale inventiviteit, waren steeds verder te zoeken.

Een aantal jaren na het ontstaan van de hiphop begon de punk te broeien in de blanke midden- en arbeidersklasse. Het was een verzet tegen ‘het systeem’ dat van de maatschappij een eenheidsworst maakte. Muzikaal gezien keerde de punk zich tegen de onverschillige pop van de jaren zeventig, het was de agressieve tegenhanger van de softe hippiecultuur, die zijn inspiratie haalde uit de rock ’n roll van de jaren zestig. Het opende de deuren voor de new wave, een muziekstijl die de anti-establishment ideologieën van de punk adopteerde, maar ze in een artistiek, intellectueel en elektronisch jasje stopte. Door gebruik van conventies uit de popmuziek vond new wave aansluiting bij de blanke middenklasse. Toch waren het niet alleen de blanke arbeiders- en middenklasse die zich met de subculturen konden identificeren.

Afropunk

Zowel hiphop als punk spreken de taal van de outsider. De subculturen vonden elkaar in de sub-subcultuur van de afropunk. In de documentaire Afro-Punk (2003) vertellen zwarte punkers over hun beleving van de punk. Hoewel zij zich identificeerden met de punk community, deed dit geen afbreuk aan hun zwarte identiteit. Integendeel, zij gebruikten de lifestyle en muziek om de frustraties van de zwarte beleving te kanaliseren en tot uiting te brengen. De punk stond open voor zwarte jongeren, omdat zij het band of outsiders karakter van de punk versterkten. Ook hier vonden ze echter niet de aansluiting die ze zochten, want ze bleven een uitzondering. De zwarte punker was als enige de échte outsider.

Zwarte punkers in de trailer van Afro-Punk

Toch is ook de afropunk doorgedrongen tot de mainstream. De makers van Afro-Punk zetten een gelijknamige online community op gang, die met het jaarlijkse Afro-Punk Fest een podium biedt aan artiesten als Erykah Badu en Janelle Monae. Het festival heeft dus een breder aanbod dan de underground die eraan ten grondslag ligt. De acts zijn overwegend sociaal, politiek en/of cultureel bewust, en hun muziek bouwt voort op zwarte stijlen als soul, r&b en hiphop. Net als new wave in de traditie van punk kan worden geplaatst, heeft deze muziek ideologisch gezien verwantschap met de afropunk, maar kan zij door haar verwantschap met andere populaire hedendaagse stijlen, beter worden geclassificeerd als ‘black new wave’.

Postmoderne identiteit

De commercialisering van een subcultuur gaat in de ogen van puristen vaak gepaard met het verlies van authenticiteit. Het postmodernisme claimt echter dat authenticiteit niet meer dan een constructie is. Cultuur en identiteit worden zelfbewust vormgegeven en zijn voortdurend under construction. Hiphop is van oudsher een typisch postmodern genre. In het vroege scratchen en samplen werd bestaande muziek gebruikt om nieuwe muzikale vormen tot stand te brengen. Authenticiteit en creativiteit waren te vinden in de manier waarop men oude muzikale media in nieuwe muzikale media kon omzetten. Oorspronkelijke vormen waren er niet. Inventiviteit en progressiviteit waren de kracht van de hiphop, vernieuwing en innovatie vonden plaats op basis van combinatie en remix.

Album cover Yeezus

Ook de punk kende de traditie van verwijzing en culturele recycling met haar DIY-mentaliteit in mode en design. New wave, die op haar beurt artistiek gebruik maakte van conventies uit zowel pop als punk, ondermijnde het onderscheid tussen underground en mainstream, authentiek en gefabriceerd, artistiek en commercieel nog verder.

Wederopstanding van hiphop

Op Yeezus gebruikt Kanye West de taal van de punk en new wave om hiphop terug te brengen bij zijn oorspronkelijke waarden van sociaal en politiek engagement, en muzikale progressiviteit. Niet alleen roept Yeezus vragen op over wat ‘echte’ hiphop is, ook laat het album zien dat het werkelijke onderscheid tussen punk/new wave en hiphop slechts een constructie is. De dynamiek van het gelijktijdig construeren en deconstrueren van de eigen identiteit, ligt ten grondslag aan de ontwikkeling van de hiphop. Door te experimenten met andere stijlen en zo de grenzen van het genre te verkennen, blijft hiphop vernieuwend in een tijd waarin de mainstream dreigt. Kanye profileert zich met Yeezus als popculturele rebel, die enerzijds een ode brengt aan de hiphop die hem heeft groot gebracht, en anderzijds laat zien dat hij zich niet door traditie laat beperken. Dit is wat hiphop altijd is geweest: traditie en vernieuwing, sample en remix.

De volgende reactie van een gebruiker op Hypetrak vat het goed samen:

"HIP HOP WAS ALWAYS ABOUT FINDING THE NEW SAMPLE / NOT DOING WHAT EVERYONE ELSE WAS DOING - SO IF MR WEST WANTS TO DO A GLAM ROCK RAP TRACK WITH DAFT PUNK OR RAP OVER ELECTRONIC PULSES WITH NO BEAT FROM MR MOHAWKE - THEN BRING IT ON - HATS OFF MR WEST HIPHOP IS ART - YOU MADE YOUR CLOCKWERK ORANGE LAST TIME - NOW BRING THE SPACE ODYSSEY”

-

Dit is een gastbijdrage van Josephine Afua Zwaan. Josephine is op zoek naar de betekenis van identiteit als evolutie, kunst en creatieve waarheid. Ze studeerde Media en Cultuur aan de UvA, verdiept zich in Afro-Amerikaanse en Afro-Europese subculturen, en staat aan het begin van haar eigen carrière als artiest.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

Esmé van den Boom werkt sinds kort in een bibliotheek en dat werk draait tot haar grote schrik meer om boeken wegdoen dan boeken koesteren. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5