Foto: Jean-Pierre Jans Het stadsbeeld wordt momenteel gedomineerd door campagneposters en op elke straathoek worden rozen, ballonnen en flyers uitgedeeld. Het valt niet te ontkennen: het is campagnetijd. Hardhoofd had een ontmoeting met de Amsterdamse Wethouder van Cultuur, Carolien Gehrels." /> Foto: Jean-Pierre Jans Het stadsbeeld wordt momenteel gedomineerd door campagneposters en op elke straathoek worden rozen, ballonnen en flyers uitgedeeld. Het valt niet te ontkennen: het is campagnetijd. Hardhoofd had een ontmoeting met de Amsterdamse Wethouder van Cultuur, Carolien Gehrels." />
Asset 14

Carolien Gehrels

Foto: Jean-Pierre Jans

Het stadsbeeld wordt momenteel gedomineerd door campagneposters en op elke straathoek worden rozen, ballonnen en flyers uitgedeeld. Het valt niet te ontkennen: het is campagnetijd. Hard//hoofd had een ontmoeting met de Amsterdamse Wethouder van Cultuur, Carolien Gehrels. Door Rosanne en Melle.

H//H: Er komen steeds meer kritische geluiden over cultuur. Veel partijen willen minder subsidie of het zelfs helemaal afschaffen, cultuur wordt een linkse hobby genoemd. Kortom: cultuur onder vuur. Hoe verdedig je de noodzaak van cultuur?

Ik denk dat er maar één oplossing is: het tonen van de verbinding tussen cultuur en andere beleidsterreinen, maar vooral tonen wat Amsterdammers hebben aan cultuur. Dan zie je dat het een eerste levensbehoefte is. Weten jullie hoeveel uur kinderen op de basisschool muziekonderwijs krijgen? Acht uur per jaar! Terwijl samen zingen ontzettend belangrijk is. Het is goed voor je sociale en emotionele ontwikkeling. Het helpt je te leren om samen te werken en is goed voor je concentratie. Je moet zo concreet over cultuur praten als ik nu doe, aangeven dat het een eerste levensbehoefte is.  Ik denk dat de stad Amsterdam niet was geworden wat het nu is zonder cultuur en culturele ondernemers. Je moet dus de verbondenheid met de mensen en de stad steeds benadrukken.

Cultuur heeft een signaalfunctie, het confronteert, het verbindt. Als je het alleen maar over armoede, onderwijs, bereikbaarheid, ruimtelijke ontwikkeling en veiligheid hebt dan wordt de stad een dorp of een provinciestad. Amsterdam is een werelddorp, maar het moet geen provinciestad worden. Het is waar dat kunst in het politieke debat vaak wordt weggezet als linkse hobby en elitair, maar ik denk dat er genoeg argumenten zijn om dat te weerleggen. In ieder geval doe ik er alles aan en als andere mensen goede ideeën hebben dan hoor ik die altijd graag.

H//H: Maar hoe zorg je dat al die culturele ondernemers en kunstenaars hier blijven of hier juist naar toe komen? Hoe behouden we onze positie als cultuurstad en voorkomen we dat alle kunstenaars naar Berlijn vertrekken?

Amsterdam is een magneet. Er zijn nog steeds ongelofelijk veel mensen die hier willen wonen en er komen hier zoveel meer kunstenaars naartoe dan dat er vertrekken. We mogen best iets minder vergelijken met de rest van de wereld en goed naar onszelf kijken. Wat is er, wat moet er nog bij: daar wil ik heel graag over praten. Wat er bijvoorbeeld bij moest en er ook gekomen is, zijn plekken voor kunstenaars: ateliers en expositieruimtes. Zoals de nieuwe locatie van De Appel, in de Jacob van Campenstraat. Zo heb je heel veel meer plekken in de stad: Het Volkskrantgebouw, Vliegbasis de Huygens, de OT301, SMART Project Space. Waar ik een beetje moe van word, is dat mensen soms alleen maar naar de Stopera lijken te kijken en zeggen ‘er gebeurt niks’. Ga de stad in en kijk eens rond! Er gebeurt juist van alles, 24 uur per dag.

Verder hebben we bijvoorbeeld het atelierbeleid verruimd, we hebben hiermee plaats gemaakt voor jonge en internationale kunstenaars. Dat was nogal controversieel. Ik heb tegen kunstenaars gezegd: elke vijf jaar komt er een toets van je productiviteit. Dat heeft met name in de oudere regionen heel veel los gemaakt, want mensen willen natuurlijk hun atelier niet kwijt. Maar ateliers zijn bedoeld voor mensen die er werken en als je dat na twintig jaar nog steeds doet is dat uitstekend, maar als je alleen nog maar een beetje op de bank hangt, is dat niet goed. Zeker als jonge kunstenaars of internationale kunstenaars er daardoor niet tussen kunnen komen.

H//H: U heeft een paar keer plannen gelanceerd die het vraagstuk rond de overheidsbemoeienis met kunst op scherp hebben gezet, is uw uitgangspunt werkelijk zoveel extremer als dat van uw voorgangers?

Kunst heeft overheidssubsidie nodig, zonder subsidie gaat het niet. De PVV en ook het CDA denken van wel, maar die kijken mijns inziens niet goed. Neem bijvoorbeeld de opera, wat zou een kaartje kosten als we hen niet zouden subsidiëren? Juist dan krijg je een elitair geheel waar studenten en mensen met een normaal inkomen niet meer terecht kunnen. Terwijl je nu voor 15 euro naar binnen kan. Maar het gaat natuurlijk niet alleen om de opera, maar ook om iets als cultuureducatie. Als je als overheid een instelling subsidieert, mag je ook van ze vragen om aan cultuureducatie te doen. Dat doen ze vaak ook wel, maar ik vind dat je dat als overheid mag honoreren. Ik vind dat je een instelling ook mag honoreren als ze aan wereldklasse doen, zoals het Concertgebouw.

Door mijn tegenstanders is dit meteen uitgelegd als staatskunst. Dat vind ik bijna een verbod op nadenken: als je een plan zo in de hoek smijt dan zit daar vaak iets onder. Als het gaat over spreiding, educatie, toegankelijkheid en bereikbaarheid moet je als stadsbestuur zeggen: we zijn er voor alle Amsterdammers. We geven het Stedelijk twaalf miljoen, en terecht, maar dan mag je ook vragen: zorg dat je tot de top behoort en dat je kinderen en jongeren meekrijgt. Wat je niet mag zeggen is: die kunstenaar mag er wel hangen en die niet. De meeste politici die tegen mij hebben gezegd ‘Je mag je er niet mee bemoeien’, zondigen zelf voortdurend door zich er juist wel mee te bemoeien. Ze hebben het niet in de gaten. Mensen moeten inzien dat het onderdeel is van het dagelijks leven. Dat doe je niet door te zeggen: ‘Hier is het geld en verder bemoei ik me er niet mee’. Juist aangeven: dit krijgen jullie van de stad, wat geef je terug?

H//H: U heeft al veel gezegd over educatie. Wat doet de gemeente nog meer om draagvlak voor cultuur in de toekomst te creëren? Hoe worden er nieuwe cultuurliefhebbers gemaakt?

Educatie is zeker niet het enige wat je moet doen en je moet het vooral ook niet allemaal zelf doen. We geven de scholen vouchers om zelf kunst en cultuur in te kopen, we zorgen dat de instellingen er genoeg aan doen. Via de Burgermonitor krijgen we heel vaak te horen dat mensen hier wonen vanwege de kunst en cultuur. Veel programma’s voor kinderen worden erg goed bezocht. Ik was gister in de Meervaart bij een kindervoorstelling. Kinderen lopen dan rond in hun mooiste kleren, krijgen een kussen op hun stoel zodat ze het goed kunnen zien. Zo leer je al van jongs af aan hoe het is om naar het theater te gaan en dat is zo waardevol. Ook in de buurten gebeurt veel. Het is een regel dat je als kind altijd in je eigen buurt iets moet kunnen doen.

H//H: Als slotvraag, waar zijn er nog werelden te winnen? Wat zijn de plekken waar het nu op aankomt?

Ik vind dat de culturele sector, en dan reken ik mezelf daarbij, meer andere werelden moet gaan overtuigen in plaats van steeds met elkaar in gesprek te gaan. Dat is al vier jaar mijn statement, maar het is moeilijk voor elkaar te krijgen. Men is in de culturele sector veel bezig met wat er bij zichzelf en vooral bij de ander beter kan. Er zijn ook instellingen die het anders aanpakken, die met het bedrijfsleven bezig zijn of met scholen. Hoe kun je bijvoorbeeld met kunst in de openbare ruimte de veiligheid van fietsroutes verhogen? Dat zijn dingen waarmee je aantoont dat kunst meer waarde kan hebben dan alleen een waarde in zichzelf.

Ik erger me aan kunstenaars die zeggen dat het mij om overheidsbemoeienis te doen is. Ik heb het allemaal gedaan vanuit een oprechte zorg dat de afstand tussen kunst en politiek te groot wordt. En als je daar niet naar wilt kijken, als je die situatie niet wilt analyseren en je niet wil verdiepen in hoe dat werkt, dan vind ik dat oppervlakkig. Kunst en politiek kunnen niet zonder elkaar. Ik daag mensen uit om te kijken wat er de afgelopen vier jaar is gebeurd en als het ons gegeven is om nog vier jaar door te gaan, dan zal ik mijn uiterste best doen om die verbinding tussen de stad en kunst en cultuur op wat voor manier dan ook nog verder te versterken. Want als kunst en cultuur verdwijnen uit deze stad, dan is de stad de stad niet meer.

H//H: En u wilt nog wel vier jaar?

Ja! Dat lijkt me mooi.

Mail

Rosanne

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Raquel van Haver overstijgt het oppervlakkige 2

Raquel van Haver overstijgt het oppervlakkige

Als een orkaan raast Raquel van Haver door het kunstlandschap. Maar vergis je niet: haar werkwijze is geduldig. 'Makers moeten tijd en ruimte hebben om te experimenteren en te onderzoeken.' Lees meer

Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Beeldbrekers (V): Het verbindende museum

'We willen kunst niet als iets ingewikkelds zien'

Stedelijk Museum Schiedam zoekt contact met de Schiedammers. Door van Schiedam een museum voor Schiedam te zijn, vielen ze in de prijzen. Sophie van Lawick van Pabst sprak met Catrien Schreuder en Colin Huizing over het museum als verbindende kracht. Lees meer

Beeldbrekers (IIII):'Musea bezoeken is net als goede wijn drinken: je moet het leren.'

'We gaan niet alleen naar het museum om vermaakt te worden.'

In gesprek met Letty Ranshuysen over publieksonderzoek in musea, incrowd en gebloemde olifanten. Lees meer

Compromisloze solidariteit 1

Compromisloze solidariteit

'Mensen vragen wel eens: wat lost het op om te gaan demonstreren.' Lees meer

Beeldbrekers (III): 'Niet iedereen heeft het lichaam waarop musea ingericht zijn'

'Niet iedereen heeft het lichaam waarop musea ingericht zijn'

In gesprek met Marleen Hartjes, programmacoördinator bij het Van Abbemuseum, waar ze met ‘Onbeperkt Van Abbe’ programma’s organiseert voor mensen met een beperking. Lees meer

Ik ben eigenlijk net Karel Appel

Ik ben eigenlijk net Karel Appel

Schrijver Ferry Wieringa kruipt in de huid van Jan, de bloemverkoper op het Stadionplein in Amsterdam, die na 32 jaar moet wijken voor een herinrichting. Lees meer

'Het gaat me alleen maar om de kwaliteit' 3

'Het gaat me juist om kwaliteit'

In gesprek met Valeria Napoleone, kunstverzamelaar en weldoener van hedendaagse vrouwelijke kunstenaars. Lees meer

Beeldbrekers (I): 'Musea, onderschat je bezoeker niet’

'Musea, onderschat je bezoeker niet’

Hard//hoofd interviewt beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering één: in gesprek met projectmanager bij N8 Aron Eilander. Lees meer

 'Het moet een beetje ongemakkelijk worden'

'Het moet een beetje ongemakkelijk worden'

Een interview met de Pakistaans-Nederlandse animator Faiyaz Jafri, 'artist in focus' op het KLIK Amsterdam Animation Festival. Lees meer

De vermenselijking van dingen 1

De vermenselijking van dingen

Zijn filosofen kunstenaars of zijn kunstenaars filosofen? Of geen van beide? In dit interview met Hella Godee en René van Bakel van Collectief Walden onderzoekt student filosofie en beeldmaker Jente Hoogeveen deze vraagstukken. Lees meer

'Het begrip 'vrouwelijkheid' is rekbaarder dan mensen denken' 1

'Het begrip 'vrouwelijkheid' is rekbaarder dan mensen denken'

Een gesprek over JUCK, feminisme, provocatie en publieke ruimte. Lees meer

'Wij hebben een bloedhekel aan concessies doen' 3

'Wij hebben een bloedhekel aan concessies doen'

Jente Hoogeveen onderzoekt het gebied tussen kunst en filosofie. Deel II: Op bezoek bij architectuurstudio RAAAF. Lees meer

Hoe doe je alles? 2

Hoe doe je alles?

Een gesprek met de veelzijdige ontwerpstudio Job, Joris & Marieke over technologie, de toekomst, samenwerking en makerschap. Lees meer

Campagnedieren (III): De publieks​voorlichter

De publieks​voorlichter

Wie zijn de stile krachten achter de verkiezingscampagnes? Deel (III): Martine van Bemmel, publieksvoorlichter bij D66. Lees meer

Campagnedieren (II): De beleids​medewerker

De beleids​medewerker

Een kijkje achter de schermen bij de mensen die de verkiezingsmolen draaiende houden. Deel II: Eline van den Bosse, beleidsmedewerker bij de SGP. Lees meer

Campagnedieren (I): De grassroots-manager 1

De grassroots-manager

Een kijkje achter de schermen bij de mensen die de verkiezingsmolen draaiende houden. Deel I: Leon Boelens, grassrootsmanager bij GroenLinks. Lees meer

Geschiedenis in ontwikkeling

Geschiedenis in ontwikkeling

History In Progress Uganda is in 2011 geïnitieerd door de Nederlandse fotografe Andrea Stultiens en kunstenaar Rumanzi Canon, die in Oeganda woont en werkt. HIPUganda verzamelt en publiceert foto’s uit (privé)collecties en archieven in en over Oeganda. Aan de hand van foto’s maakt HIPUganda het mogelijk voor zijn publiek om zich tot de geschiedenis van Oeganda... Lees meer

Een gesprek met Kronos Quartet

Een gesprek met Kronos Quartet

Het wereldberoemde Kronos Quartet is dit jaar artist in residence in het Holland Festival met twee concerten, een workshop/talkshow en een Listening Party. Vincent Kouters had een gesprek met David Harrington, oprichter en eerste violist van het strijkkwartet. Het Kronos Quartet is een van de bekendste en meest gevraagde strijkkwartetten ter wereld. De helft van het... Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info