Asset 14

Ik steel niet

Als psychiater in opleiding Bram in de behandelkamer een gevluchte jongen uit Sierra Leone voor zich krijgt, twijfelt hij. Kun je iemand helpen als je je nauwelijks in hem kunt verplaatsen? En waar liggen de grenzen van ons inlevingsvermogen?

Tegenover me zit een jongen uit Sierra Leone. Hij is even oud als ik, al is zijn uiterlijk niet conform zijn kalenderleeftijd. Ik moet hem beoordelen, ik moet hem helpen. Als zijn verhaal klopt, wat ik niet weet maar wat ik ook niet wil betwijfelen, heeft hij de organen van zijn overleden vader bij een of ander bizar tribaal inwijdingsritueel moeten koken en opeten en is hij vervolgens gevlucht en in handen van mensensmokkelaars terecht gekomen die hem als toyboy gebruikten voor blanke mannen met dikke buiken en stinkende penissen in een huis van wit baksteen, waarschijnlijk in België maar het zou ook in Nederland of Frankrijk geweest kunnen zijn.

‘Ik ruik nog hun geur.’ Hij kotst in de prullenbak. Hij huilt niet en zegt: ‘Ik huil nooit.’ Hij staart naar iets wat ik niet kan zien en ik heb zin in bier. Het lukt hem niet een hulpvraag te formuleren. ‘Ik weet niet wat ik moet. Alles heeft toch geen zin.’

Toen ik David Foster Wallace hoorde preken over hoe je zou moeten leven en hem hoorde zeggen dat je dat niet moest opvatten als een preek over hoe je zou moeten leven omdat hij zelf ook niet op die manier kon leven, was ik twintig. Niet veel later pleegde hij zelfmoord omdat hij inderdaad niet zo kon leven. Betekenisvol leven stond volgens Wallace onder andere gelijk aan je telkens proberen te verplaatsen in de ander.

's Avonds stoor ik me in het café aan iedereen die net als ik bier drinkt. Nog erger vind ik het dat ze lol hebben, terwijl ze het niet verdienen want ze hebben vandaag niet tegenover een Afrikaanse jongen gezeten die in de prullenbak kotste. Ik wil dat ze weggaan met hun dikke buiken. Naarmate ik meer drink gaat het in mijn hoofd steeds meer om muziek en liefde en seks. Ik sms een soort van vriendinnetje in de hoop op... Tsja, in de hoop op iets moois.

Ik wil wel helpen, maar ik wil er niet onder lijden. We schrijven een behandelplan, we geven de jongen antidepressiva. We geven de jongen het advies een vreemdelingenadvocaat in de arm te nemen en naar de kerk te gaan waar hij kan bidden en waar mensen zijn die geloven dat het goed is om mensen zoals hij onderdak te verlenen. Een brood, een bed en een bad. We geven de jongen slaappillen zodat hij kan slapen.

De jongen uit Sierra Leone heeft pech. Linkse partijen geloven meer in het bestaan van pech dan rechtse partijen. Daarom stem ik op linkse partijen. Maar heel veel meer dan dat weet ik ook niet. Als links het meer voor het zeggen zou hebben, stonden meer mensen zoals ik meer jongens zoals hij te woord. Als David Foster Wallace het meer voor het zeggen zou hebben gehad, had hij nog meer geschreven en zouden er misschien meer mensen zich in anderen verplaatsen.

Illustratie: Falco Verholen

De jongen uit Sierra Leone heeft wel eens wat gestolen en ook iemand vermoord. Daarvoor schaamt hij zich. Hij wilde er niet over praten. Hij gelooft in God. ‘Ik heb het toch al een keer verteld,’ zei hij verongelijkt. Tijdens de teamvergadering werd geopperd dat mindfulness wellicht iets voor hem zou zijn.

Ik heb een paspoort. De jongen is stateloos. Officieel bestaat hij niet en dat maakt het nog moeilijker me in hem te verplaatsen. Ik weet niet of het goed is dat hij antidepressiva krijgt. Ik weet niet of het goed is dat hij slaapt. Ik weet niet of het goed is dat hij een vreemdelingenadvocaat krijgt waarmee hij een procedure in gaat die jaren kan duren en waarbij hij van het asielzoekers-centrum naar de straat naar een kerklid naar het detentiecentrum naar bestemming onbekend verhuist. Er is een kans dat... Ja inderdaad, een kleine kans. Maar ook een risico op. Ik weet niet of het goed is dat hij zo’n leven heeft. Ik weet niet of het goed is dat hij leeft.

Vandaag had hij een verschoten bruingeel jasje aan. Het blauwe Nike-petje dat hij altijd op heeft, lag op tafel. Dikke zwarte wenkbrauwen en een donkere huid zonder baardgroei en met littekens. Hij rook naar tijgerbalsem omdat dat helpt tegen de hoofdpijn. Hij legt altijd alles te voet af in onze stad. ‘Dat geeft niet. Ik ben gewend te lopen.’ Zijn handen zijn verfijnd met lange, ranke vingers maar afgebeten nagels. Hij keek mij aan. Hij heeft zo’n glans op zijn ogen die mensen krijgen die nooit huilen.

Bij de koffiewinkel waar ik ’s ochtends wel eens koffie haal, werkt een man met een zachtaardige oogopslag. Hij heeft een gesoigneerde baard en geen littekens. Hij importeert koffiebonen vanuit Sumatra, Ethiopië, Colombia en Eritrea, hij neemt ze rechtstreeks van de boeren af. Laatst zei hij: ‘Sierra Leone komt er misschien aan als het volgende project doorgaat. Maar nu met ebola moeten we er maar even niet komen.' Hij lachte. Hij kan bevlogen vertellen over het wassen van bonen, het drogen, over de finesses van het branden en de suikers, oliën en aroma’s die dan vrijkomen. Hij zegt dat er toch eigenlijk niets boven het eerste kopje koffie van de dag gaat. En dat hij elke dag weer zo blij is dat hij mensen dat kan schenken.

‘Een bakkie troost,’ probeerde hij vanochtend, toen een jonge moeder met een ingepakt kindje de winkel binnenkwam. Ze waren bleek en vrolijk van de kou. De vrouw vroeg hem naar de mindfulnesscursus die op een bord in de winkel aangekondigd wordt. Ik wil ook kinderen denk ik. Ik ben een gelukszoeker. Ik trok een gekke bek naar het ingepakte kindje en probeerde te genieten van de cappuccino.

De jongen uit Sierra Leone gelooft dus in God. God is goed. Sommige Nederlanders geloven in God en nemen dan een Afrikaanse jongen die gelooft in God op in hun huis. Misschien hoeft dat laatste niet eens, hoeft hij niet te geloven in God om een kamer te krijgen. Het is altruïsme of godsvrees of iets ertussenin, of misschien is het gewoon eenzaamheid dat deze mensen drijft tot barmhartigheid. Ik bewonder die mensen en ik vind ze een beetje eng.

In het café legt het barmeisje uit dat zelfs de bitterballen gemaakt zijn van runderen en varkens met drie sterren voor dierenwelzijn. Ze is trots want ze heeft zelf lang gelobbyd bij de baas om dat voor elkaar te krijgen. De mannen met dikke buiken bestellen bitterballen. Het barmeisje draagt kleren van kledingfabrieken uit Bangladesh waar kinderen werken. Daar hebben we het al eens over gehad en dat is ook vreselijk, maar je kunt niet overal rekening mee houden.

Ik bestel nog een biertje van het geld dat ik heb verdiend vandaag, ook omdat ze maar niet terug sms’t. Uiteindelijk komt er altijd een moment dat ik mezelf weet te overtuigen dat het goed is dat ik die jongen morgen weer zie en dat ik hoor bij de groep die het verder ook niet weet. De twijfelaars. En voor de zekerheid leg ik mezelf langs de meest grove meetlat die ik ken. Ik heb niemand vermoord, ik heb niemand verkracht, ik steel niet. Langs deze meetlat gelegd, deug ik.

Bram de Ridder (29) studeerde sociologie en geneeskunde en is in opleiding tot psychiater. Hij schrijft zowel fictie als non-fictie voor diverse literaire magazines en dagbladen. 

Mail

Falco Verholen werkt vanuit Haarlem, omringd door pluizige katten, rust en natuur. Zijn grootste passie is het vertellen van vreemde en melancholische verhalen door middel van strips, series van illustraties en sinds kort videogames.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Roku City/heterotopie/spiegels

Roku City / heterotopie / spiegels

Mel Kikkert schreef een multimedia verhaal over Roku een streamingdienst die in de VS ontstaan is. In 2017 bracht Roku een screen saver uit, die je zag als je niets aan het kijken was op hun service. Lees meer

De sofaconstante

De sofaconstante

Uschi Cop schreef een claustrofobische verhalenbundel over zes levens die getekend zijn door een verlangen naar zingeving. De sofaconstante is een voorpublicatie van een van die verhalen uit haar bundel 'Zwaktebod'. Lees meer

Voesten

Voesten

"Misschien is dat man zijn hier: hetzelfde bewegen als de anderen." Voesten van Werner de Valk is een kort verhaal over een eiland met een duistere traditie en over het moeten bewijzen van mannelijkheid. Lees meer

Muze

Muze

Loren Snel schreef een roman over hoe samen te zijn met een ander en intussen trouw te blijven aan jezelf. Haar debuut verschijnt 25 oktober bij uitgeverij Prometheus. Hier lees je een voorpublicatie. Lees meer

Jari

Jari

Dave Boomkens schreef een verhaal over troosteloosheid, onmacht en opgroeien. Over hoe je in een treurig flatgebouw, tussen de nieuwsprogrammering en sportwedstrijden door, een vriend kunt vinden en verliezen. Lees meer

Geef de dag een naam

Geef de dag een naam

Op een hete zomerdag wordt Felipe zwetend wakker. Deze dag, die heet en broeierig is, brengt hem uit evenwicht, tot hij uiteindelijk doet wat hij gezworen had nooit te doen: hij begint te drinken. Een fragment uit de afstudeernovelle van Tiemen Hageman over het verleden proberen los te laten, het leven ruimte geven en adolescent worden. Lees meer

Tussen de randen van een aquarium

Tussen de randen van een aquarium

Wie ben je als je alles kunt zijn? In het fragmentarische afstudeerwerk van Ettie Edens veranderen mensen onder andere in een hoopje, een steen, een natuurkundedocent, water, iemand die limonade drinkt en een lantaarnpaal. Lees meer

Mycelium

Mycelium

Wat als schimmelsporen zich met iedere adem dieper in je longen graven? Met ‘Mycelium’ won Olga Ponjee de juryprijs van Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Bösendorfer 1

Bösendorfer

Bij Snelders blinkt de piano van het poetsen en de handen van de vijftigjarige eigenaar zijn door ouderdom stram geworden. Wat gebeurt er als een twintiger op bezoek komt om de Bösendorfer te bezichtigen? Met ‘Bösendorfer’ won Nick De Weerdt Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

In mijn droom besta ik uit pixels

In mijn droom besta ik uit pixels

Terra van Dorst keek maandenlang naar livestreams van pleinen en stranden. Dit vertaalde ze naar gedichten over een straat waarin ze haar ouders vindt, een man die haar een sjaal wil verkopen waar je in kan wonen en de zee. Het resultaat is de bundel 'in mijn droom besta ik uit pixels' waarmee ze deze zomer afstudeerde bij de opleiding Creative Writing aan ArtEZ. Lees meer

Pulpa

Pulpa

Ileen Rook schreef een afstudeernovelle over autoriteit, de supermarkt en een teveel aan tanden. Wie is Aline, waar komen al die tanden vandaan en hoe kan ze grip krijgen op een realiteit die steeds verder van haar verwijderd raakt? Lees meer

:Voorpublicatie Magazine Aaah: Mijn vader de eendenmosseljager

🎧 Mijn vader de eendenmosseljager

‘Dat zijn de zenuwen, die horen erbij. Een goede percebeiro is altijd bang.’ Een voorpublicatie uit Aaah!, het nieuwe magazine van Hard//hoofd. Lees meer

Ik kan u nergens vinden

Ik kan u nergens vinden

In dit verhaal van Werner de Valk, praten twee huisgenoten onder het genot van een glas wijn over het bestaan van God. Nooit een goed idee als je je ergert aan elkaar. Lees meer

Biecht

Biecht

‘Ik ben buschauffeur en ik rijd altijd expres de halte een paar meter voorbij zodat alle wachtende mensen een drafje moeten inzetten om de bus toch te halen.’ Een verhaal van Hanne Craye dat je leidt langs zonden, intieme geheimen en de juridische voorwaarden van een biecht. Lees meer

Een bui

Een bui

In dit verhaal neemt Tessel Veneboer je mee naar hartje Parijs. Een jonge vrouw en een oudere man treffen elkaar. Terwijl ze praten over films, de wijn en ‘de meertaligheid van zijn twee dochters’, verschuift haar blik op de stad om haar heen en op zichzelf. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer