tickets
Asset 14

Eetverhaal

Lang geleden, toen we jager-verzamelaars waren, was ons leven best wel kut. We gingen de pijp uit voor ons derde of anders voor ons dertigste, er waren wilde dieren en giftige planten, boze buren en enge ziektes, en nooit een kacheltje om onze harige handen aan te warmen. Veel brute narigheid in een veel te kort leven.

Maar een ding kon je ons niet ontzeggen: we kenden de verhalen achter ons voedsel. Zo vond Grompf onder een boom een paar eetbare knollen: niet die groene, zurige, maar die een beetje bruine met een pluim aan de bovenkant. Als je ze vers eet krijg je verstopping, wist hij; gewoon een paar dagen begraven tot ze zacht worden, dan zijn ze goed binnen te houden. Groempf, die rooie daar met die knots, heeft vorige week een groot eetbaar beest met horens doodgeslagen en mocht daarom vervolgens drie nachten achter elkaar erop bij Gruit, zijn vrouw. Grumpf had minder geluk: hij at de rooie besjes van die struik hier links, en die bekwamen hem slecht. Na zes dagen was hij dood, dus van die besjes bleven wij vervolgens af. Iedereen kende die verhalen, dat was van levensbelang.



Later leerden we hoe we de bruine knollen in onze achtertuin konden planten, en de beesten met horens gingen we tussen hekken houden. Plotseling was het niet meer genoeg om te weten hoe wijzelf op dit voedsel reageerden. We moesten ook bekend zijn met hoe deze mede-organismen zich tegenover hun buitenwereld verhielden. De kip wilde wel graan maar geen gras, de kat wilde geen graan maar wel muis, en de koe, de appel en de kropsla hadden ook allemaal weer zo hun voorkeuren. Om de hele boel een beetje tevreden te houden was daarom een complexe kalender van onderling verweven verhalen nodig: ‘s ochtends de koe, 's avonds met de kippen op stok, in oktober de appels en de kropsla onder een tentje. Het leven van de boer ging niet over rozen, al was het een stuk aangenamer dan bij Groempf en Gruit, zijn voorouders - zeker na de uitvinding van het wiel en vervolgens van de tractor en het kunstmest.

Hoe groter en ingewikkelder de wereld ondertussen is geworden, des te prettiger om niet alle verhalen over alles te hoeven kennen. Dat heeft te maken met gebrek aan tijd, aan kennis en aan overzicht. Piet ging dus alles leren over biet, terwijl Milou alles wist over de koe en Cor een tractor in elkaar zette. Wel zo gemakkelijk, natuurlijk. Je kunt geen aandacht hebben voor alles om je heen, want je kunt niet alles doen en ook niet alles weten.

Illustratie: Baukje Stamm

Maar soms, als je ‘s nachts in een vliegtuig zit en je kijkt naar beneden, of je rijdt met een trein langs een stad, dan kun je plotseling beseffen dat achter al die lichtjes een huisje is waar iemand ligt te slapen, een mens zoals jij met een geschiedenis, en een ingewikkeld innerlijk leven, en dit besef vult dan ineens je hart met een angstig soort ontroering over hoe groot en uitgebreid het allemaal is. Eng, maar ook mooi.

Datzelfde gevoel kreeg ik bij het zien van Unser täglich Brot, een prachtige en met prijzen overladen documentaire uit 2005, gemaakt door Nikolaus Geyrhalter. Ik schreef er al eens een TIP over. De film gaat over de geautomatiseerde landbouw en liet mij kennis maken met de appelsorteermachine, de kuikenontsnavelaar, de zalmenzuigslang en andere pareltjes van het systeem dat maakt dat we elke dag kunnen eten wat we willen eten. Er is geen tekst en geen muziek, je ziet ook bijna geen mensen. Alleen bedwongen natuur die verandert in voedsel, in een stroom die nooit stopt met voorbijrazen, en dat geluid: de ritmische en overweldigende hydraulische adem van de efficiëntie; de almacht van de technologie en het zoemen en kloppen van de lopende banden. 



En ik begreep toen plotseling dat ik al die tijd een heel verhaal helemaal niet gezien had omdat ik er met mijn neus te dicht op stond. Dat er een heel groot verhaal over ons eten was, waarvan ik niet eens wist dat het bestond. Soms is het ontzagwekkend, en maakt het me trots om de oneindige mogelijkheden die wij als mensen hebben, wat we hebben bereikt met onze inventiviteit en organisatie. Soms doet het me walgen door de ongevoeligheid: een gewelddadig doorberekend systeem dat de kosten laag houdt, ten koste van alles. 



Maar nu ik weet dat dit verhaal er is, kom ik het overal tegen.







Mail

Hiske Versprille

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan