Asset 14

Alexander de Grote en het managers-cynisme

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De coalitiedemocratie vormt een buffer tegen grote veroveraars, maar zorgde er ook voor dat idealen versnipperden. Maaike Hommes roept linkse partijen op om samen een idealistisch blok te vormen.

Ik ging eens naar een toneelstuk over Alexander de Grote. Het was in de Stadsschouwburg in Arnhem en ik herinner me nog goed hoe grote podium-brede doeken over het toneel waaiden terwijl met harde knallen en vallende stenen een oud-Grieks slagveld gesuggereerd werd. Te midden van al deze dramatiek kwam de acteur het toneel oprennen. Hij was verslagen. Want ook al had hij overwonnen, met zijn nieuwe macht was hij veranderd in zijn eigen vijand.

Vaak moest ik hier later nog aan denken. Het leek de tragiek van de activist. Je wilt iets, en bent bereid om te vechten om daar te komen. Toch zal elk activisme aan het einde van de rit ergens moeten inleveren.

Een samengang op links zou ruimte maken voor een geloof in de werkbaarheid van idealisme

In ons huidige politieke systeem creëert de coalitiedemocratie een buffer tegen de grote veroveraars van vroeger. Zo kan geen enkele grote tiran de boel meer overnemen en raken grote idealen versnipperd. Tegelijkertijd lijken we hiermee het geloof in de werkbaarheid van idealisme te zijn vergeten.

Met deze verkiezingen heeft de sociaaldemocratie een harde klap gekregen. Uiteindelijk ging de managerspartij er met de stemmen vandoor. Zeker in de afgelopen campagne presenteerde de VVD zichzelf steeds als de enige werkzame versie van de realiteit. Dit deed Mark Rutte met een duidelijke boodschap: ‘jongens dit was allemaal leuk, maar nu even echt.’ Idealen zouden vooral afleiden en vrij zijn bestaat uit regelen, in plaats van dromen. Steeds komt links idealisme zo tegenover een gedesillusioneerde rechtse politiek te staan, waarbij de laatste wint met een claim op realisme. Maar jongens, nu even echt: dit zijn afspraken die we met elkaar gemaakt hebben. Het kan wel anders. Die ‘gemanagede realiteit’ is geen gegeven maar een collectief construct.

Hoe kunnen we het geloof in idealisme terugwinnen? De grote vraag is vooral hoe links dit, na haar zoveelste verlies, vormgeeft tijdens de formatie. Wellicht dat een samengang op links, zoals Ronald Plasterk betoogt in de Volkskrant, het enige werkelijke antwoord biedt. Zo’n hergroepering in een verenigd sterk blok zou ruimte maken voor een geloof in de werkbaarheid van idealisme. Wanneer rechtspopulisme in Europa oprukt lijkt me dit geen overbodige luxe.

Alexander de Grote leek me trouwens geen groot idealist. En juist middels de versnippering van grote verhalen in de coaltitiedemocratie zorgen we dat we niet weer op een oud-Grieks slagveld belanden. Dat weten we allemaal. Maar laten we de angst om verslagen op het podium te verschijnen alsjeblieft niet leidend maken. Laten we niet vervallen in managers-cynisme. Een verenigd links blok geeft de boodschap: ‘het kan wel’.

Mail

Maaike Hommes studeerde geschiedenis en filosofie en volgt nu de master Cultural Analysis aan de UvA, waar ze afstudeert met een scriptie over vrouwelijke Viagra en seksualiteit.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info