Asset 14

Alexander de Grote en het managers-cynisme

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De coalitiedemocratie vormt een buffer tegen grote veroveraars, maar zorgde er ook voor dat idealen versnipperden. Maaike Hommes roept linkse partijen op om samen een idealistisch blok te vormen.

Ik ging eens naar een toneelstuk over Alexander de Grote. Het was in de Stadsschouwburg in Arnhem en ik herinner me nog goed hoe grote podium-brede doeken over het toneel waaiden terwijl met harde knallen en vallende stenen een oud-Grieks slagveld gesuggereerd werd. Te midden van al deze dramatiek kwam de acteur het toneel oprennen. Hij was verslagen. Want ook al had hij overwonnen, met zijn nieuwe macht was hij veranderd in zijn eigen vijand.

Vaak moest ik hier later nog aan denken. Het leek de tragiek van de activist. Je wilt iets, en bent bereid om te vechten om daar te komen. Toch zal elk activisme aan het einde van de rit ergens moeten inleveren.

Een samengang op links zou ruimte maken voor een geloof in de werkbaarheid van idealisme

In ons huidige politieke systeem creëert de coalitiedemocratie een buffer tegen de grote veroveraars van vroeger. Zo kan geen enkele grote tiran de boel meer overnemen en raken grote idealen versnipperd. Tegelijkertijd lijken we hiermee het geloof in de werkbaarheid van idealisme te zijn vergeten.

Met deze verkiezingen heeft de sociaaldemocratie een harde klap gekregen. Uiteindelijk ging de managerspartij er met de stemmen vandoor. Zeker in de afgelopen campagne presenteerde de VVD zichzelf steeds als de enige werkzame versie van de realiteit. Dit deed Mark Rutte met een duidelijke boodschap: ‘jongens dit was allemaal leuk, maar nu even echt.’ Idealen zouden vooral afleiden en vrij zijn bestaat uit regelen, in plaats van dromen. Steeds komt links idealisme zo tegenover een gedesillusioneerde rechtse politiek te staan, waarbij de laatste wint met een claim op realisme. Maar jongens, nu even echt: dit zijn afspraken die we met elkaar gemaakt hebben. Het kan wel anders. Die ‘gemanagede realiteit’ is geen gegeven maar een collectief construct.

Hoe kunnen we het geloof in idealisme terugwinnen? De grote vraag is vooral hoe links dit, na haar zoveelste verlies, vormgeeft tijdens de formatie. Wellicht dat een samengang op links, zoals Ronald Plasterk betoogt in de Volkskrant, het enige werkelijke antwoord biedt. Zo’n hergroepering in een verenigd sterk blok zou ruimte maken voor een geloof in de werkbaarheid van idealisme. Wanneer rechtspopulisme in Europa oprukt lijkt me dit geen overbodige luxe.

Alexander de Grote leek me trouwens geen groot idealist. En juist middels de versnippering van grote verhalen in de coaltitiedemocratie zorgen we dat we niet weer op een oud-Grieks slagveld belanden. Dat weten we allemaal. Maar laten we de angst om verslagen op het podium te verschijnen alsjeblieft niet leidend maken. Laten we niet vervallen in managers-cynisme. Een verenigd links blok geeft de boodschap: ‘het kan wel’.

Mail

Maaike Hommes studeerde geschiedenis en filosofie en volgt nu de master Cultural Analysis aan de UvA, waar ze afstudeert met een scriptie over vrouwelijke Viagra en seksualiteit.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan