Asset 14

Doodlopende middenweg

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De lijsttrekkersstrijd binnen de PvdA gaat tussen een Diederik, een Lodewijk en een Jacques. Mirko van Pampus gaat na wat dit betekent voor de toekomst van de partij.

De dag die je wist dat zou komen: omringd door opgewonden fotografen en iets minder opgewonden publiek, kondigde Lodewijk Asscher vorige week aan wat eigenlijk al weken bekend was – hij gaat de strijd aan om het lijsttrekkerschap van de Partij van de Arbeid. Desalniettemin was er grote oproer in medialand. Wie gaat dit winnen? Wat betekent dit voor de partij?

Bij De Wereld Draait Door hield partijprominent Felix Rottenberg een warrig verhaal, waarbij Pierre Bokma en Hans Klok duidelijk moeite hadden de ogen open te houden. Aan tafel zat ook Sywert van Lienden, initiatiefnemer van het curieuze G500 plan en vaste tafelgenoot wanneer het om ‘de politiek’ gaat. Tegen mijn – vooringenomen – verwachtingen in, maakte hij een heel goed punt: wat is het inhoudelijke verschil tussen de kandidaten?
8157439859_a180377a65_z
Wat mij betreft is dat verschil er niet en is dat een terugkerend probleem bij de PvdA. Het lijsttrekkerschap van de partij is al jaren een oppervlakkige poppenkast, waarbij steeds ‘een nieuw gezicht’ naar voren wordt geschoven. Wat echter ontbreekt is een inhoudelijke discussie over de ideologische lijn van de partij: verder op de ‘redelijke middenweg’ van neoliberale dogma’s met een vriendelijk lichtrood sausje, of linksaf op de bres voor de minder geprivilegieerden, de verzorgingsstaat en de publieke sector?

Met de huidige kandidatenlijst kiest de partij voor voortzetting van de eerste koers. Hier en daar een lippendienst aan zaken als ‘moraliteit’ en ‘samen’, maar geen breuk met de jaren van privatiseren, flexibiliseren en sociale bezuinigingen. De stoere praat van Asscher in de richting van de VVD, die ook doorklinkt in het verkiezingsprogramma, kan niet verhullen dat hij heel soepeltjes coalitiegenoot is geweest in een zeer liberale kabinetsperiode en het lijkt dan ook meer verkiezingsretoriek dan ideologische bezinning.

Om twee redenen kan de voortzetting van deze weg problematisch uitpakken. Allereerst liggen er meerdere politieke kapers op de kust in dit politieke middenveld. Onder Samsom werd de partij vier jaar geleden weliswaar de tweede van het land, maar een dergelijke inhaalrace is allerminst gegarandeerd. Waarom zou de kiezer over een paar maanden niet D66 of GroenLinks stemmen? Of desnoods op het CDA of de VVD, waarmee de PvdA sinds 1994 maar liefst zestien (!) jaar in geoliede coalities zat? Los van esthetische onenigheid hier en daar, zijn er weinig fundamentele meningsverschillen op belangrijke thema’s als regulering van de financiële sector, privatisering van de publieke sector, vrijhandel en TTIP, de ‘noodzaak’ van begrotingsdiscipline in Nederland en Europa, de vluchtelingencrisis, enzovoorts. Kortom, wat definieert de PvdA van Samsom en Asscher ten opzichte van al die andere partijen?

De Britse schrijver Tariq Ali noemt dit het ‘radicale midden’. Een ontwikkeling waarbij politieke partijen steeds meer naar het centrum trekken en op elkaar gaan lijken. Hierdoor valt er in verkiezingstijd bijna geen betekenisvolle keuze te maken. De recente opkomst van extreem-rechts in Europa kan volgens Ali gezien worden als een direct gevolg van de frustratie over het gebrek aan een alternatief voor het radicale midden. En hier huist het tweede probleem van de lijn Asscher-Samsom. Een PvdA die zich blijft profileren als een bestuurlijke middenpartij, speelt zonder twijfel de PVV in de kaart.

De grap is niet van mijzelf, maar het is tekenend dat de lijstrekkersstrijd van de historische arbeiderspartij nu gaat tussen een Lodewijk, een Diederik en een Jacques. Niet drie namen die je direct associeert met emancipatie van onderop. Misschien is het tijd voor een Ahmed.

Foto: Afkomstig van de Flickr-account van Minister-president Rutte

Mail

Mirko van Pampus leidt een pendelend bestaan tussen Amsterdam en Londen, waarbij hij in de wereldstad het geld uitgeeft dat hij in het werelddorp verdiend heeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer