Asset 14

Doodlopende middenweg

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De lijsttrekkersstrijd binnen de PvdA gaat tussen een Diederik, een Lodewijk en een Jacques. Mirko van Pampus gaat na wat dit betekent voor de toekomst van de partij.

De dag die je wist dat zou komen: omringd door opgewonden fotografen en iets minder opgewonden publiek, kondigde Lodewijk Asscher vorige week aan wat eigenlijk al weken bekend was – hij gaat de strijd aan om het lijsttrekkerschap van de Partij van de Arbeid. Desalniettemin was er grote oproer in medialand. Wie gaat dit winnen? Wat betekent dit voor de partij?

Bij De Wereld Draait Door hield partijprominent Felix Rottenberg een warrig verhaal, waarbij Pierre Bokma en Hans Klok duidelijk moeite hadden de ogen open te houden. Aan tafel zat ook Sywert van Lienden, initiatiefnemer van het curieuze G500 plan en vaste tafelgenoot wanneer het om ‘de politiek’ gaat. Tegen mijn – vooringenomen – verwachtingen in, maakte hij een heel goed punt: wat is het inhoudelijke verschil tussen de kandidaten?
8157439859_a180377a65_z
Wat mij betreft is dat verschil er niet en is dat een terugkerend probleem bij de PvdA. Het lijsttrekkerschap van de partij is al jaren een oppervlakkige poppenkast, waarbij steeds ‘een nieuw gezicht’ naar voren wordt geschoven. Wat echter ontbreekt is een inhoudelijke discussie over de ideologische lijn van de partij: verder op de ‘redelijke middenweg’ van neoliberale dogma’s met een vriendelijk lichtrood sausje, of linksaf op de bres voor de minder geprivilegieerden, de verzorgingsstaat en de publieke sector?

Met de huidige kandidatenlijst kiest de partij voor voortzetting van de eerste koers. Hier en daar een lippendienst aan zaken als ‘moraliteit’ en ‘samen’, maar geen breuk met de jaren van privatiseren, flexibiliseren en sociale bezuinigingen. De stoere praat van Asscher in de richting van de VVD, die ook doorklinkt in het verkiezingsprogramma, kan niet verhullen dat hij heel soepeltjes coalitiegenoot is geweest in een zeer liberale kabinetsperiode en het lijkt dan ook meer verkiezingsretoriek dan ideologische bezinning.

Om twee redenen kan de voortzetting van deze weg problematisch uitpakken. Allereerst liggen er meerdere politieke kapers op de kust in dit politieke middenveld. Onder Samsom werd de partij vier jaar geleden weliswaar de tweede van het land, maar een dergelijke inhaalrace is allerminst gegarandeerd. Waarom zou de kiezer over een paar maanden niet D66 of GroenLinks stemmen? Of desnoods op het CDA of de VVD, waarmee de PvdA sinds 1994 maar liefst zestien (!) jaar in geoliede coalities zat? Los van esthetische onenigheid hier en daar, zijn er weinig fundamentele meningsverschillen op belangrijke thema’s als regulering van de financiële sector, privatisering van de publieke sector, vrijhandel en TTIP, de ‘noodzaak’ van begrotingsdiscipline in Nederland en Europa, de vluchtelingencrisis, enzovoorts. Kortom, wat definieert de PvdA van Samsom en Asscher ten opzichte van al die andere partijen?

De Britse schrijver Tariq Ali noemt dit het ‘radicale midden’. Een ontwikkeling waarbij politieke partijen steeds meer naar het centrum trekken en op elkaar gaan lijken. Hierdoor valt er in verkiezingstijd bijna geen betekenisvolle keuze te maken. De recente opkomst van extreem-rechts in Europa kan volgens Ali gezien worden als een direct gevolg van de frustratie over het gebrek aan een alternatief voor het radicale midden. En hier huist het tweede probleem van de lijn Asscher-Samsom. Een PvdA die zich blijft profileren als een bestuurlijke middenpartij, speelt zonder twijfel de PVV in de kaart.

De grap is niet van mijzelf, maar het is tekenend dat de lijstrekkersstrijd van de historische arbeiderspartij nu gaat tussen een Lodewijk, een Diederik en een Jacques. Niet drie namen die je direct associeert met emancipatie van onderop. Misschien is het tijd voor een Ahmed.

Foto: Afkomstig van de Flickr-account van Minister-president Rutte

Mail

Mirko van Pampus leidt een pendelend bestaan tussen Amsterdam en Londen, waarbij hij in de wereldstad het geld uitgeeft dat hij in het werelddorp verdiend heeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan