Asset 14

Slijpsteen van de angst

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Mirko vindt het gevaarlijk dat de NOS niet-bestaande verbanden legt. Keulen heeft niets met Reutlingen, Würzurg, Ansbach en München te maken behalve dan dat het ook steden in Duitsland zijn.

De berichten uit Duitsland van de afgelopen dagen klonken angstaanjagend. Steekpartijen met hakmessen, een vuurgevecht in een winkelcentrum, een bomaanslag bij een muziekfestival. Binnen het tijdsbestek van een week kreeg ons buurland te maken met vier gewelddadige aanvallen.

Als we meegaan in de interpretatie van de grote nieuwsmedia, zit er een patroon van islamitische terreur in deze gebeurtenissen. Iraanse-Duitsers, Syrische asielzoekers, Afghaanse vluchtelingen, het kader is ondertussen bekend. Maar strookt dit wel met de werkelijkheid, of past het verhaal vooral soepel in de frames van nieuwsmedia en de verwachtingen van hun lezers?

De schutter in München was geboren en getogen in dezelfde stad. Waarom dan erop blijven hameren dat zijn ouders uit Iran kwamen? Dat lijkt me volledig irrelevant. De steekpartij bij de snackbar in Reutlingen vond plaats in de relationele sfeer, maakt het dan uit dat één van de betrokkenen verwikkeld is in een asielprocedure? Ook de aanmerkingen dat de aanvaller in de trein nabij Würzburg een getraumatiseerde tiener was en de dader van de bomaanslag in Ansbach een depressieve patiënt met zelfmoordneigingen, vielen compleet weg bij het oorverdovende label: moslimterreur.

nos
Het probleem van deze ongebalanceerde berichtgeving is tweeledig. Allereerst worden er verbanden gelegd die er niet zijn. De aanvallen zijn alle vier verschrikkelijk en verwerpelijk, maar hebben allen een specifieke achtergrond en zijn geen onderdeel van dezelfde ontwikkeling. Er is bovendien geen sprake van toegenomen terreur in Europa, laat dit korte clipje van het Duitse nieuwsprogramma Tagesschau zien (even opletten NOS, zo kan het dus ook). Het aantal doden door terreuraanvallen staat op een historisch laag punt en de kans om in je eten te stikken is tien keer groter.

Ten tweede, en dit is veel kwalijker, voedt dit soort onjuiste berichtgeving een klimaat van angst en onverdraagzaamheid. Een klimaat dat op zijn beurt weer leidt tot extreme surveillance, de inperking van burgerrechten, naargeestig nationalisme en toegenomen discriminatie. In plaats van dit soort maatschappelijk reflexen te voeden met sensationele, want populaire, koppen en conclusies, zouden de grote nieuwsmedia een tegenwicht moeten bieden door middel van geïnformeerde en genuanceerde context.

Het tegenovergestelde lijkt te gebeuren. In een redactioneel stuk getiteld ‘Angst en spanning, het voelt alsof Duitsland nu aan de beurt is’ schrijft de NOS onder andere:  “Het anti-vluchtelingensentiment groeit al langer in Duitsland, onder meer vanwege de massale aanrandingen in Keulen en andere grote steden.” Fout en kwalijk! Fout omdat de daders van de aanrandingen rondom de jaarwisseling in Keulen uiteindelijk helemaal geen vluchtelingen bleken te zijn. En kwalijk omdat het constant blijven herhalen van die misvatting ongetwijfeld wel zal hebben bijgedragen aan het genoemde ‘anti-vluchtelingensentiment’.

Op deze manier wordt langzaam maar zeker een nieuwe werkelijkheid gecreëerd. Een werkelijkheid die niet gebaseerd is op tastbare feiten, maar die wel degelijk tastbare gevolgen heeft.

Mail

Mirko van Pampus leidt een pendelend bestaan tussen Amsterdam en Londen, waarbij hij in de wereldstad het geld uitgeeft dat hij in het werelddorp verdiend heeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Sociale media moedigen ‘seksuele objectificatie’ aan zodat we langer van hun diensten gebruik maken. Des te interessanter is daarom het recente tegengeluid vanuit de traditionele ‘tempels’ van seksuele objectificatie: de pop-, mode- en pornoindustrie. Lees meer

Als het spuug ons aan de lippen staat 1

Als het spuug ons aan de lippen staat

Kun je bang worden van het water bij de Lauwersdijk dat ieder jaar een páár milimeter stijgt? Filosoof Tjesse Riemersma schrijft over nonchalance, paniek en of het mogelijk is om goed bang te zijn in tijden van klimaatverandering. Lees meer

Nieuws in beeld: De schone schijn van shein

Je nieuw bloesje heeft een louche verleden

Achter het succes van retailapp Shein zou 'moderne slavernij' schuilgaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Genoeg van het ongenoegen

Genoeg van het ongenoegen

Slopen, slopen, slopen - volgden de relzoekers van vorige maand niet gewoon het voorbeeld van de regering? Lees meer

Fenomenologie van de moshpit

Fenomenologie van de moshpit

Wat is de aantrekkingskracht van de moshpit? Volgens Wout Nordbeck, essayprijswinnaar van Wijsgerig Festival DRIFT, kan enkel de fenomenologie ons helpen deze vraag te beantwoorden. Lees meer

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer