Asset 14

Slijpsteen van de angst

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Mirko vindt het gevaarlijk dat de NOS niet-bestaande verbanden legt. Keulen heeft niets met Reutlingen, Würzurg, Ansbach en München te maken behalve dan dat het ook steden in Duitsland zijn.

De berichten uit Duitsland van de afgelopen dagen klonken angstaanjagend. Steekpartijen met hakmessen, een vuurgevecht in een winkelcentrum, een bomaanslag bij een muziekfestival. Binnen het tijdsbestek van een week kreeg ons buurland te maken met vier gewelddadige aanvallen.

Als we meegaan in de interpretatie van de grote nieuwsmedia, zit er een patroon van islamitische terreur in deze gebeurtenissen. Iraanse-Duitsers, Syrische asielzoekers, Afghaanse vluchtelingen, het kader is ondertussen bekend. Maar strookt dit wel met de werkelijkheid, of past het verhaal vooral soepel in de frames van nieuwsmedia en de verwachtingen van hun lezers?

De schutter in München was geboren en getogen in dezelfde stad. Waarom dan erop blijven hameren dat zijn ouders uit Iran kwamen? Dat lijkt me volledig irrelevant. De steekpartij bij de snackbar in Reutlingen vond plaats in de relationele sfeer, maakt het dan uit dat één van de betrokkenen verwikkeld is in een asielprocedure? Ook de aanmerkingen dat de aanvaller in de trein nabij Würzburg een getraumatiseerde tiener was en de dader van de bomaanslag in Ansbach een depressieve patiënt met zelfmoordneigingen, vielen compleet weg bij het oorverdovende label: moslimterreur.

nos
Het probleem van deze ongebalanceerde berichtgeving is tweeledig. Allereerst worden er verbanden gelegd die er niet zijn. De aanvallen zijn alle vier verschrikkelijk en verwerpelijk, maar hebben allen een specifieke achtergrond en zijn geen onderdeel van dezelfde ontwikkeling. Er is bovendien geen sprake van toegenomen terreur in Europa, laat dit korte clipje van het Duitse nieuwsprogramma Tagesschau zien (even opletten NOS, zo kan het dus ook). Het aantal doden door terreuraanvallen staat op een historisch laag punt en de kans om in je eten te stikken is tien keer groter.

Ten tweede, en dit is veel kwalijker, voedt dit soort onjuiste berichtgeving een klimaat van angst en onverdraagzaamheid. Een klimaat dat op zijn beurt weer leidt tot extreme surveillance, de inperking van burgerrechten, naargeestig nationalisme en toegenomen discriminatie. In plaats van dit soort maatschappelijk reflexen te voeden met sensationele, want populaire, koppen en conclusies, zouden de grote nieuwsmedia een tegenwicht moeten bieden door middel van geïnformeerde en genuanceerde context.

Het tegenovergestelde lijkt te gebeuren. In een redactioneel stuk getiteld ‘Angst en spanning, het voelt alsof Duitsland nu aan de beurt is’ schrijft de NOS onder andere:  “Het anti-vluchtelingensentiment groeit al langer in Duitsland, onder meer vanwege de massale aanrandingen in Keulen en andere grote steden.” Fout en kwalijk! Fout omdat de daders van de aanrandingen rondom de jaarwisseling in Keulen uiteindelijk helemaal geen vluchtelingen bleken te zijn. En kwalijk omdat het constant blijven herhalen van die misvatting ongetwijfeld wel zal hebben bijgedragen aan het genoemde ‘anti-vluchtelingensentiment’.

Op deze manier wordt langzaam maar zeker een nieuwe werkelijkheid gecreëerd. Een werkelijkheid die niet gebaseerd is op tastbare feiten, maar die wel degelijk tastbare gevolgen heeft.

Mail

Mirko van Pampus leidt een pendelend bestaan tussen Amsterdam en Londen, waarbij hij in de wereldstad het geld uitgeeft dat hij in het werelddorp verdiend heeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Papier
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Het publiek bij de allerlaatste voorstelling van Blue, over racistisch politiegeweld, hoefde niet verteld te worden hoe hyperactueel de voorstelling was die ze zagen. Lees meer

Afscheidsrede: ‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, niet een vrije markt’

‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, geen vrije markt’

Marte Hoogenboom blikt terug op haar tijd als hoofdredacteur van Hard//hoofd. Na tweeënhalf jaar dienst vraagt ze zich nog steeds af wat Hard//hoofd eigenlijk is. Lees meer

Van 0-en en 1-en of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Van 0'en naar 1'en, of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Als schrijver die 'iets' met computers doet, krijgt Marten Hoekstra vaak de vraag wat dat werk precies inhoudt. In dit essay onderbouwt hij de kracht achter dit ambacht. Lees meer

Nieuws in beeld: De macht van het volk

De macht van het volk

De beelden die uit Iran naar buiten komen zijn schaars. Dat raakt illustrator Pirmin Rengers, die een wereld gewend is waarin media volledig worden gedomineerd door beeld. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je vóór 1 januari aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel