nieuwsbrief
Asset 14

Democratie zonder democraten

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In Hongarije wil de premier de academische vrijheid inperken. Funest voor de democratie, vindt Linda van der Pol. 

Mail

In 1945 is de Hongaarse dichter György Faludy in exil in New York. Hij denkt over een terugkeer naar zijn moederland, dat na bevrijding van nazi-Duitsland in handen valt van de Sovjets. ‘Ik zou willen zien hoe democratie gebouwd wordt zonder democraten,’ schrijft hij ironisch. Vandaag de dag woelt-ie zich ongetwijfeld een ongeluk in zijn graf. In het Hongarije van premier Viktor Orbán staat academische vrijheid, het vlaggenschip van de democratie, op de tocht.

Vorige week stemde het parlement in met een wet die de bewegingsruimte van internationale universiteiten inperkt. Een nieuwe stap in de isolationistische koers van Hongarije en een nagel aan de doodskist van onafhankelijke instituties: eerder verstevigde Orbán zijn greep op de rechterlijke macht, de centrale bank en de media.

Niet toevallig treft de wetswijziging precies éen instituut, de zowel Hongarije- als V.S.-geaccrediteerde Centraal Europese Universiteit (CEU) in Boedapest. Hoog aangeschreven en urgent: ze biedt masteropleidingen in sociale wetenschappen en schoolt voornamelijk studenten uit gebieden met een zwakke rechtstaat - uit Centraal- en Oost-Europa, het midden-Oosten en Centraal-Azië.

Orbán is een natuurlijke vijand van CEU-oprichter en -financier George Soros, een Amerikaans-Hongaarse filantroop en miljardair die gul geeft aan private organisaties over de hele wereld. Orbán, een rechtse Euroscepticus, ziet de inmenging van de pro-Europese liberaal Soros als een gevaar voor de Hongaarse samenleving en de democratisch gekozen regering. Terwijl Orbán de democratie in Hongarije eigenhandig in moordtempo afbreekt, heeft hij zijn zinnen gezet op de vernietiging van het zogenaamde Soros-gedachtegoed.

Hier moet een halt toegeroepen worden aan een autoritair regime

De Centraal Europese Universiteit mag enkel openblijven als de Verenigde Staten en Hongarije vóór dit jaar een bilaterale overeenkomst sluiten en de universiteit een campus opent in de VS: ogenschijnlijk onhaalbare eisen. De academische gemeenschap staat vanzelfsprekend op haar achterste benen - wetenschappers over heel de wereld spreken zich uit.

Zoals rector Michiel Ignatief betoogt, vecht CEU niet enkel voor het hoger onderwijs in Hongarije, maar voor academische vrijheid in Europa en in heel de wereld. De CEU is niet de enige Westerse universiteit die onder druk staat. Erdogan sloot vorig jaar duizend aan Gülen gelinkte privéscholen, de Europese Universiteit in St. Petersburg verloor kortgeleden haar onderwijslicentie.

Maar het gaat in Boedapest om méér dan een vrije wetenschap alleen: de CEU lijkt het symbool te worden van een hetze tegen de open samenleving. Protesten worden steeds breder gedragen. Langzaamaan spreekt de Europese politiek zich uit - #IstandwithCEU spreidt rap. Vonden vorige week al twee flinke demonstraties plaats, zondag gingen zeker 60-80.000 mensen de straat op. Hier moet een halt toegeroepen worden aan een autoritair regime waarin NGO’s een trekpop van de zittende regering worden - waarin overheidsreguleringen andersdenkenden monddood maken.

Begin jaren vijftig zat György Faludy in een werkkamp, opgesloten vanwege zijn kritiek op het Stalinistisch beleid. Hij doceerde literatuur en geschiedenis aan zijn medegevangenen, vanuit zijn cel schreef hij: ‘Ze slaan me in het gezicht maar ik blijf poëzie schrijven.’

Beeld: Faludy in het parlement, via Fortepan

Linda van der Pol is masterstudent Cultuurgeschiedenis van Modern Europa. Ze bericht vanuit en over de oostzijde van het voormalige IJzeren Gordijn.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5