Maak kennis met de instrumenten van Goslink. "Dit is toch gewoon een bij elkaar geraapt kneusje?"" /> Maak kennis met de instrumenten van Goslink. "Dit is toch gewoon een bij elkaar geraapt kneusje?"" />
Asset 14

het fruitkistjestimbre van Goslink

Voorbij het G-majeurakkoord, de zes snaren van een gitaar en het aantal tellen in een maat: hard//sound introduceert eigenzinnige kunstenaars, instrumentenbouwers en muzikanten, die experimenteren met geluid en verder kijken dan hun muzikale neus lang is. Deze editie: de fruitkistjessound van Harm Goslink Kuiper.


Foto: Julia Reinhold

De geur van rottend fruit, heerlijk laag en hoog, en een gezonde naïviteit voor de regels van de instrumentenbouw: Harm Goslink Kuiper maakt zijn eigen snaarinstrumenten van te vondeling gelegde fruitkistjes en overgebleven schilderskwasten. Op bezoek bij zijn huis in Rotterdam: "Dit is toch gewoon een bij elkaar geraapt kneusje?"

Fragment van een perenfruitkistgitaar: "Dit is een van de meest recente gitaren die ik uit fruitkistjeshout heb gemaakt. Hoor je hoe het laag en hoog zo mooi doorkomen?"

Wie?

Harm Goslink Kuiper is van huis uit kunstenaar, vertelt hij in zijn rommelige woonkamer. Hij studeerde aan de kunstacademie in Den Bosch en werd al gauw gelauwerd om zijn schilderijen, en beelden die hij maakte van diezelfde schilderijen en "weggegooide troep". Daarmee zocht de kunstenaar naar hele basale vormen en maakte hij sculpturen die eruit zagen als huisjes, tafels en voertuigen. Een glansrijke carrière lag in het verschiet, Goslink won twee prestigieuze prijzen en kon overal exposeren, maar tijdens het afbreken van een tentoonstelling knapte er iets. "Van het hout van een beeld maakte ik een hoogslaper voor mezelf. Daarmee maakte ik mijn werk kapot, en een beeld dat een functie suggereerde kreeg daadwerkelijk een functie. Dat was de doodsklap, ik had niet meer de behoefte om werk te maken dat alleen visueel iets deed."

Vervolgens viel Goslink in een zwart gat, ging het uit met zijn vriendin en wist hij niet meer wat hij met zichzelf aanmoest. Dankzij eerdere verkoop van zijn werk en ontvangen prijzengeld kon hij het permitteren om zich twee jaar op te sluiten om te piekeren en op zijn gitaren en banjo's te tokkelen. "Ik heb een viersporenrecordertje gekocht en heb heel veel liefdesverdrietliedjes opgenomen."

Twee jaar later sloot hij zich aan bij de Zaagmolen Bluegrass Band in Rotterdam, waarmee hij van kroeg naar kroeg struinde om te spelen voor bejaarden en dronken ouwelui die op de tafels dansten. Hij speelde op zo'n half dozijn aan instrumenten, en om die allemaal mee te sjouwen was veel te zwaar. Vooral de massieve lapsteel die hij bij een snuffelshop had gekocht. Kortom: hij besloot zelf een kleinere, lichtere lapsteel te maken uit een deurdrempel die toevallig loszat. Daarmee viel alles op zijn plaats. "Ik had een impasse in mijn kunst, en dit was de oplossing: het maken van driedimensionale voorwerpen met een functie, waarmee ik ook meteen mijn andere grote liefde, muziek, kon bedrijven."

Fragment van Vijfsnarige koekblikbanjo (fretloos): "Het is wellicht minder romantisch dan het klinkt, maar zo'n koekblik gebruik ik ook om het visuele aspect. Dit is een koekblik van de IKEA, waar hele vieze koekjes in zaten. De klank is heel mooi en geschikt voor een banjo." Omdat de banjo fretloos is, is het gemakkelijk om naar een noot toe te glijden, waardoor een sitar-achtig geluid ontstaat.

Wat?

Die instrumenten, dus. Sinds de lapsteel heeft Goslink zo'n zeventien andere muziekinstrumenten gefabriceerd en nam hij een volwaardig album op dat werd uitgebracht bij het vooraanstaande platenlabel Excelsior. Het zijn voornamelijk traditionele bluegrassinstrumenten zoals banjo's, gitaren en een dobro die verspreid liggen door zijn huis, maar het materiaal is heel wat minder conventioneel. Voor de klankkasten gebruikt hij te vondeling gelegde fruitkistjes, afgedankte koekblikken en ouderwets schilderslinnen, de brug wordt gevormd door een rondslingerende kwast of potlood.

Goslink ontwikkelde zich niet door zich te verdiepen in de regels van de instrumentenbouw, maar met vallen en opstaan. "Ik dacht dat je een klank kreeg door snaren voor een gat te spannen", zegt hij, "ik moest alles zelf ontdekken. Het falen en maken van fouten vond ik tijdens dat proces juist heel mooi. Alles moet tegenwoordig zo glad en clean zijn, we denken dat we de natuur totaal beheersen. Daarmee is de oorspronkelijkheid verloren gegaan, en dat vind ik verschrikkelijk. Ik heb een voorliefde voor oude blues, bluegrass en country uit de jaren twintig. Dat is gemaakt door mensen met heel weinig middelen, die toch muziek willen maken. Er is iets dat eruit moet, ze willen hun ziel vertalen naar muziek. Zonder goede gitaar moet je nog dieper wroeten, het is als een 'lelijke' vrouw: die moet in bed ook meer doen om te behagen." Hij zwijgt even. Vervolgens: "Dat is het verhaal toch? Dat het veel intensievere seks is? Ik zie wel een link met wat ik doe, mijn instrumenten zijn niet perfect. Daar moet je moeite voor doen, je moet vechten om ze te leren kennen."

Fragment van de Klokhuisgitaar: "Deze heb ik gemaakt voor Klokhuis. Voorheen spande ik altijd stalen snaren op gitaren, hierbij gebruik ik voor het eerst nylon snaren. Dat geeft het een Spaanse gitaar-feel. Hij speelt dan ook lekker soepel." De gitaar is gemaakt van een Klokhuis-broodblik - "blik klinkt wat ieler en heeft een beetje minder body" -, tie-wraps en afvalhout. De gitaar rammelt een beetje. "Ik had het handvat eerst vastgemaakt, maar vind het toch wel mooi als hij een beetje rammelt. Dat mag."

Waarom?

Hoewel Goslink niet zelden wordt gevraagd voor lezingen over recycling, ziet hij zijn werk niet als ecokunst of betrokken statement. Nee, hoogstens als een daad van liefde naar afgedankte spullen. "Tijdens en na mijn studententijd was ik vuilnisman", vertelt Goslink, "en ik zag al snel dat er heel veel mooie dingen worden weggegooid. Met een collega van me vormde ik een team. Hij had kinderen, en zag al gauw dat ik goed was in het uitpikken van mooie spullen. Door een zak op te tillen kon ik al horen of er iets interessants in zat. Zo gingen we samen op zoek, hij naar kinderspeelgoed en ik naar bruikbaar materiaal voor mijn kunst. Mijn werkplek was één grote vuilnisbelt." Hij pakt er een gitaar bij: "Dit is toch gewoon een bij elkaar geraapt kneusje? Tegelijkertijd komt er iets heel moois uit."

Ja, het is Goslink niet alleen om de charme maar ook om het geluid van fruitkistjes te doen. "Kun je dat horen? Er zit een heel mooi donker laag in, een prachtig hoog, en hij klinkt niet zo lang door. Al mijn instrumenten hebben dat geluid, en ik ben er heel erg van gaan houden."

Tegelijkertijd heeft het fruit een bijzondere betekenis voor de muzikant, die tegen een religieuze verheerlijking aanschurkt. "In fruit zit dat pure, heldere. Fruit is heel oorspronkelijk en puur. Tien jaar lang leefde ik in een soort wanhoop. Ik ben toch een tobberaar: wat moet ik met dit bestaan? De sinaasappel gaf me houvast, elke dag startte ik er ritueel mee." Wanneer Goslink een mooi kistje met rottend fruit tegenkomt, kan hij het niet laten die mee te nemen om een instrument van te maken. Soms, als het broeierig en warm wordt op het podium, dan wil die geur van schimmelend fruit nog weleens loskomen. Goslink grijnst. "Dat is toch de ultieme ervaring?"

Fragment van Vijfsnarige saladeschaalbanjo: Deze banjo is gemaakt met een saladeschaal van de Hema, een deurdrempel en daaroverheen een schilderslinnen opgespannen met konijnenlijm. Op dezelfde manier werden vroeger ook schildersdoeken opgespannen. Goslink: "Beenderlijm gaat heel erg krakeleren door trillingen, dus in musea zijn ze heel erg bang voor trilling. Een instrument gaat juist over trilling, dus deze zit vol craquelé. Dat vind ik zelf heel mooi."

Fragment van Snaredrum-basgitaar: Dit is een basgitaar, met een klankkast gemaakt uit een snaredrum. Wanneer de snare op de drum wordt gespannen (op 0.21), hoor je hem meetrillen.

Mail

Timo Pisart

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer