Asset 14

Slecht nieuws voor Shell

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Drie jaar na de oorspronkelijke rechtszaak wint burgerpanel Urgenda ook het hoger beroep tegen de Nederlandse staat, die zijn zorgplicht tegenover zijn inwoners verzaakt. Een geweldige uitkomst, maar de strijd is nog niet gestreden, aldus Esha Guy.

Drie jaar geleden won Urgenda een rechtszaak tegen de Nederlandse staat vanwege diens nalatige klimaatbeleid. De rechtbank besloot destijds dat de staat te weinig deed om gevaarlijke klimaatverandering te voorkomen. Een primeur in de mondiale rechtspraak: nog nooit was een staat succesvol aangeklaagd omdat hij te weinig deed om klimaatschade te beperken. Reden voor feest dus, behalve bij de Nederlandse overheid. In plaats van haar verantwoordelijkheid te nemen, besloot ze namelijk om in hoger beroep te gaan tegen Urgenda en zijn mede-eisers. Deze week verwierp het hof het hoger beroep ten voordele van Urgenda.

De timing van het nieuws kon niet symbolischer zijn. Afgelopen maandag presenteerde klimaatpanel IPCC nog zijn nieuwste rapport aan de VN. Wat blijkt? Het wordt erg lastig om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad. De voornaamste reden hiervoor is dat de meeste landen veel te weinig hebben gedaan om hun uitstoot te beperken. Dit geldt ook voor de relatief meest vervuilende landen, waar Nederland onder valt.

Het hof stelde dat er reeds sprake is van schending van mensenrechten door de staat.

Ieder jaar worden de maatregelen die we moeten nemen nog groter en ingrijpender, maar in plaats van actie te ondernemen, stellen de belangrijke partijen zich passief op. De staat wil de vrije markt niet belemmeren en schopt de bal naar de bedrijven, die op hun beurt wachten op een beter investeringsklimaat. Kenmerkend is de uitspraak van Marjan van Loon, president-directeur van Shell, die zegt dat ze graag een duurzame toekomst voor zich ziet, zolang deze maar gepaard gaat met economische winst.

De uitspraak van het hof bracht een beetje hoop in het lange traject dat we moeten afleggen om desastreuze gevolgen van klimaatverandering te voorkomen. De rechtbank oordeelde namelijk dat de staat nalatig is geweest en nog steeds niet genoeg doet om klimaatschade te voorkomen. De doelstellingen van 2030 voldoen niet: de staat moet nu ingrijpen. Opvallend was ook dat het hof stelde dat er reeds sprake is van schending van mensenrechten door de staat. De rechtbank eiste dus dat de staat ten minste een reductie van 25% ten opzichte van 1990 behaalt aan het einde van 2020.

De verdediging van de staat berustte voor een groot deel op het argument dat de uitspraak van drie jaar geleden inging tegen de scheiding der machten. Oftewel: bemoei je met je eigen zaken. Een belachelijk argument. De scheiding der machten heeft juist als achterliggend idee dat de overheid soms ter verantwoording moet worden geroepen. De verdediging van de staat impliceert dat de overheid boven de rechtsstaat zou staan. Deze verdediging is niet eens een poging om schandalig beleid goed te praten. Het is alleen een bot verwijt dat niemand de overheid mag bevelen beter voor haar burgers te zorgen, zelfs niet het burgerplatform Urgenda. Met weinig moeite weerlegde de rechtbank daarom dit argument door te benadrukken dat ze met haar bevel niet het terrein van de politiek betreedt. “De rechtbank moet rechtsbescherming bieden, ook in zaken tegen de overheid.”

Shell weet al sinds de jaren ’80 hoe gevaarlijk de uitstoot door fossiele brandstoffen is.

Zo simpel is het. Bedrijven en overheden bewijzen keer op keer dat ze te weinig stappen ondernemen om klimaatverandering tegen te gaan. Burgers zien steeds meer in dat ze zelf iets moeten doen om klimaatschade te beperken. En dan bedoel ik niet korter douchen. Ik heb het over directe acties tegen de grote vervuilers, zoals we de afgelopen tijd in het Hambacher bos zagen. Duizenden tot wel tienduizenden zijn de afgelopen maand naar het Duitse oerbos gegaan om zich te verzetten tegen energiereus RWE, die het bos wilde kappen om meer bruinkool te mijnen. Het massale verzet heeft ertoe geleid dat de rechtbank RWE verbood om dit jaar het bos te kappen.

Het is een groeiende trend: via de rechtsstaat verzetten burgers zich succesvol tegen nalatige bedrijven en overheden. Deze successen zijn zo hoopgevend, dat Milieudefensie het nu aandurft de fossiele gigant Shell aan te klagen. En daar is genoeg reden voor. Shell weet al sinds de jaren ’80 hoe gevaarlijk de uitstoot door fossiele brandstoffen is, maar doet koste wat kost om het probleem te bagatelliseren en vooruit te schuiven. Tegelijkertijd onthult Van Loon Shells werkelijke visie: het enige klimaat dat er voor haar toe doet is het investeringsklimaat. Shell kan er niet meer op rekenen dat het wegkomt met zijn wanstaltige beleid. Dit pikken we niet langer. Het tij begint te keren.

Beeld: The Verb // Laura Owsianka via Flickr

Mail

Esha Guy Hadjadj (1994) studeerde hedendaagse filosofie in Amsterdam en Parijs. Hij schrijft graag over de manier waarop we ons verhouden tot een al dan niet gedeeld verleden. Daarnaast is hij geïnteresseerd in de ontoereikende oplossingen voor klimaatontwrichting.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer