Asset 14

Hoe semantisch getouwtrek een discussie op slot gooit

Hard//talk: Hoe semantisch getouwtrek een discussie op slot gooit

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Terwijl enkele honderden kindmigranten in het zuiden van de VS zonder hun ouders worden vastgehouden, woedt op rechts-conservatieve nieuwsplatforms een bizarre discussie: hoe zullen we die grote hokken waar ze in zitten eigenlijk noemen?

Begin deze week publiceerde het Amerikaanse literair-culturele tijdschrift The Atlantic een artikel getiteld ‘Are Children Being Kept in “Cages” at the Border?’. Daarin staat niet de vraag centraal óf er kindmigranten opgesloten zitten (daarover bestaat geen twijfel: ja, met honderden tegelijk), maar de semantische discussie die rechts-conservatieve platforms proberen aan te wakkeren over het woordgebruik van liberale media en in het bijzonder van het AP, dat de hokken waarin de kinderen worden vastgehouden ‘kooien’ noemde.

De nadruk die conservatieve media leggen op het taalgebruik en de woordkeuze leidt weg van de humanitaire discussie rond het scheiden van kinderen van hun ouders, en doet die voorkomen als niets anders dan een potje semantisch getouwtrek. Het effect is een dubbel rookgordijn: platforms als het welbekende Breitbart en het populaire Fox News beschuldigen liberale media ervan een spel te spelen met taal, en leggen zo de nadruk op de berichtgeving over het Amerikaanse migratiebeleid, in plaats van op het nieuws zelf. De ‘establishment media’ zouden, zo stelt John Binder van Breitbart, een werkelijkheid die onder Obama’s beleid al zou bestaan opnieuw willen vormgeven door er nieuwe woorden aan te geven. Lood om oud ijzer dus, als we Binder moeten geloven.

Taal is een gebrekkig middel om de werkelijkheid mee te omschrijven, maar des te efficiënter is het in het vormgeven ervan.

Maar daar zit nou juist de crux: Binders artikel bevat weliswaar geen leugens, maar doet wel een actieve en bewuste poging om het zwaartepunt van een discussie af te leiden richting een ‘debat over het debat’. En zijn publiek smult ervan, getuige de comment-sectie. Met hun semantische kritiek voorzien Binder en andere rechts-conservatieve publicisten hun lezers van munitie om de dialoog over een schrijnende, humanitaire crisis te frustreren en uiteindelijk onmogelijk te maken.

Je zou het een koekje van eigen deeg kunnen noemen, een middelvinger naar postmodern denken waarin metadiscussies over woordgebruik en de werkelijkheid als tekst moeten leiden tot het opnieuw lezen en interpreteren van die werkelijkheid. In die zin was het wachten op een president die zijn taal hanteert als een wapen en zich omringt door anderen die hetzelfde doen. Keer op keer hebben journalisten al gewezen op de linguïstische oorlog die Trump voert en hoe het taalgebruik van de Amerikaanse president, geslepen door decennia aan verkoopervaring, ons denken en zelfs letterlijk de structuur van het brein van zijn toehoorders verandert.

Het is zaak om daar tegenwicht aan te bieden in plaats van mee te gaan in de semantische discussie, en daar ligt een taak voor de journalistiek en voor iedereen die met een kritische blik het wereldnieuws volgt. Taal is nu eenmaal een gebrekkig middel om de werkelijkheid mee te omschrijven, maar des te efficiënter is het in het vormgeven ervan. Het is noodzakelijk om je daarvan bewust te zijn, maar het is minstens zo belangrijk dat wij – zeker in een tijd waarin het nieuws ons 24/7 om de oren vliegt – gaan leren om de oprechte pogingen tot het voeren van een semantische discussie te onderscheiden van pogingen tot het exploiteren van onze postmodernistische neigingen, die ons afleiden van de vraag die er werkelijk toe doet: ‘Waar zijn jouw ouders?’

Beeld: Elaine Smith via Flickr

Mail

Marte Hoogenboom (1994) studeerde moderne Nederlandse letterkunde en deed een master Literatuur en cultuurkritiek. Als ze het zat is overal haar mening over te geven, schrijft ze proza.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Sociale media moedigen ‘seksuele objectificatie’ aan zodat we langer van hun diensten gebruik maken. Des te interessanter is daarom het recente tegengeluid vanuit de traditionele ‘tempels’ van seksuele objectificatie: de pop-, mode- en pornoindustrie. Lees meer

Als het spuug ons aan de lippen staat 1

Als het spuug ons aan de lippen staat

Kun je bang worden van het water bij de Lauwersdijk dat ieder jaar een páár milimeter stijgt? Filosoof Tjesse Riemersma schrijft over nonchalance, paniek en of het mogelijk is om goed bang te zijn in tijden van klimaatverandering. Lees meer

Nieuws in beeld: De schone schijn van shein

Je nieuw bloesje heeft een louche verleden

Achter het succes van retailapp Shein zou 'moderne slavernij' schuilgaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Genoeg van het ongenoegen

Genoeg van het ongenoegen

Slopen, slopen, slopen - volgden de relzoekers van vorige maand niet gewoon het voorbeeld van de regering? Lees meer

Fenomenologie van de moshpit

Fenomenologie van de moshpit

Wat is de aantrekkingskracht van de moshpit? Volgens Wout Nordbeck, essayprijswinnaar van Wijsgerig Festival DRIFT, kan enkel de fenomenologie ons helpen deze vraag te beantwoorden. Lees meer

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer