Asset 14

Hoe semantisch getouwtrek een discussie op slot gooit

Hard//talk: Hoe semantisch getouwtrek een discussie op slot gooit

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Terwijl enkele honderden kindmigranten in het zuiden van de VS zonder hun ouders worden vastgehouden, woedt op rechts-conservatieve nieuwsplatforms een bizarre discussie: hoe zullen we die grote hokken waar ze in zitten eigenlijk noemen?

Begin deze week publiceerde het Amerikaanse literair-culturele tijdschrift The Atlantic een artikel getiteld ‘Are Children Being Kept in “Cages” at the Border?’. Daarin staat niet de vraag centraal óf er kindmigranten opgesloten zitten (daarover bestaat geen twijfel: ja, met honderden tegelijk), maar de semantische discussie die rechts-conservatieve platforms proberen aan te wakkeren over het woordgebruik van liberale media en in het bijzonder van het AP, dat de hokken waarin de kinderen worden vastgehouden ‘kooien’ noemde.

De nadruk die conservatieve media leggen op het taalgebruik en de woordkeuze leidt weg van de humanitaire discussie rond het scheiden van kinderen van hun ouders, en doet die voorkomen als niets anders dan een potje semantisch getouwtrek. Het effect is een dubbel rookgordijn: platforms als het welbekende Breitbart en het populaire Fox News beschuldigen liberale media ervan een spel te spelen met taal, en leggen zo de nadruk op de berichtgeving over het Amerikaanse migratiebeleid, in plaats van op het nieuws zelf. De ‘establishment media’ zouden, zo stelt John Binder van Breitbart, een werkelijkheid die onder Obama’s beleid al zou bestaan opnieuw willen vormgeven door er nieuwe woorden aan te geven. Lood om oud ijzer dus, als we Binder moeten geloven.

Taal is een gebrekkig middel om de werkelijkheid mee te omschrijven, maar des te efficiënter is het in het vormgeven ervan.

Maar daar zit nou juist de crux: Binders artikel bevat weliswaar geen leugens, maar doet wel een actieve en bewuste poging om het zwaartepunt van een discussie af te leiden richting een ‘debat over het debat’. En zijn publiek smult ervan, getuige de comment-sectie. Met hun semantische kritiek voorzien Binder en andere rechts-conservatieve publicisten hun lezers van munitie om de dialoog over een schrijnende, humanitaire crisis te frustreren en uiteindelijk onmogelijk te maken.

Je zou het een koekje van eigen deeg kunnen noemen, een middelvinger naar postmodern denken waarin metadiscussies over woordgebruik en de werkelijkheid als tekst moeten leiden tot het opnieuw lezen en interpreteren van die werkelijkheid. In die zin was het wachten op een president die zijn taal hanteert als een wapen en zich omringt door anderen die hetzelfde doen. Keer op keer hebben journalisten al gewezen op de linguïstische oorlog die Trump voert en hoe het taalgebruik van de Amerikaanse president, geslepen door decennia aan verkoopervaring, ons denken en zelfs letterlijk de structuur van het brein van zijn toehoorders verandert.

Het is zaak om daar tegenwicht aan te bieden in plaats van mee te gaan in de semantische discussie, en daar ligt een taak voor de journalistiek en voor iedereen die met een kritische blik het wereldnieuws volgt. Taal is nu eenmaal een gebrekkig middel om de werkelijkheid mee te omschrijven, maar des te efficiënter is het in het vormgeven ervan. Het is noodzakelijk om je daarvan bewust te zijn, maar het is minstens zo belangrijk dat wij – zeker in een tijd waarin het nieuws ons 24/7 om de oren vliegt – gaan leren om de oprechte pogingen tot het voeren van een semantische discussie te onderscheiden van pogingen tot het exploiteren van onze postmodernistische neigingen, die ons afleiden van de vraag die er werkelijk toe doet: ‘Waar zijn jouw ouders?’

Beeld: Elaine Smith via Flickr

Mail

Marte Hoogenboom (1994) is Hard//hoofdredacteur en schrijft proza op momenten dat ze daar eigenlijk geen zin in heeft. // marte@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan