Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren, in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard.
Jessica Reznicek en Ruby Montaya, twee Amerikaanse vrouwen die de Dakota Access Pipeline sabboteerden, zien misschien een celstraf van 110 jaar tegemoet. Ze geloven dat de aarde desastreus opwarmt door uitstoot van fossiele brandstoffen. Ik zou ‘onze uitstoot’ willen schrijven, waarbij ons verwijst naar geprivilegieerde mensen zoals ik die wel eens met een vliegreis net zo veel CO2 hebben uitgestoten als een inwoner van Nigeria in een jaar doet.
Die ‘ons’ is niet een groep waar ik trots op ben deel van uit te maken. En die ons is ook niet wat mij - of jou - bepaalt, want we kunnen veranderen. De ergste gevolgen van klimaatontwrichting kunnen we stoppen, en dat is de moeite waard. Volgens Jessica Reznicek en Ruby Montoya is hiertegen strijden zelfs het risico om de rest van het leven vast te zitten.
De ergste gevolgen van klimaatontwrichting kunnen we stoppen, en dat is de moeite waard
Angela Davis zei ooit “I am no longer accepting the things I cannot change. I am changing the things I cannot accept”. Shell lijkt te groot om te vallen, onze luxereisjes te leuk om te laten, de maatschappij te vastgeroest om te veranderen. Dit vinden schrijvers Jonathan Franzen en Roy Scranton althans, die verkondigen dat het nu te laat en te moeilijk is. We moeten accepteren dat we uiteindelijk toch sterven.
Weet je wat het is met die ivoren toren van waaruit ik, maar ook Scranton en Franzen schrijven? Die is blinkend opgepoetst wit. Als je er in zit zou het je sieren niet te veel neer te kijken op mensen die niet zo uit de hoogte kunnen doen. Het verbaast me niets dat witte mannen op comfortabel niveau ‘opgeven’ als de meest logische optie zien.
Het verbaast me niets dat witte mannen op comfortabel niveau ‘opgeven’ als de meest logische optie zien
Misschien ben ik, zoomend in pyjama op de bank in Amsterdam, het bewijs dat de klimaatapocalyps zich ondertussen ook in de witte middenklasse zich afspeelt. Het zou best eens kunnen, stellen wetenschappers, dat ook corona ten dele door klimaatverandering veroorzaakt is. Zoönosen, infectieziekten die van dier op mens overspringen, zullen alleen maar vaker voorkomen naarmate klimaatontwrichting verder doorzet. Dieren zullen zich verplaatsen naar het klimaat dat ze herkennen, en naarmate hun natuurlijke leefomgeving opdroogt of overstroomt zullen ze zich steeds vaker tussen mensen bewegen. De stijgende temperatuur drijft dieren, en hun infectieziekten, steeds dichter naar de mensen toe. Hierdoor wordt de kans groter dan een infectieziekte op de mens overspringt.
Als je nog geen familieleden op de IC verloren bent of nog steeds een prima conditie hebt na een halfuurtje buitenlopen, is het neerleggen bij dit specifieke gevolg van klimaatverandering misschien acceptabel. Maar de klimaatapocalyps vindt al in gebieden van de AOSIS landen plaats. De intergouvernementele organisatie waar 44 kleine eilanden en laagliggende kuststaten zich in verenigd hebben, verklaarde in 2009 tijdens de Kopenhagen klimaatconferentie dat een temperatuurstijging boven de 1.5 graden onacceptabel was. “1.5 to stay alive” was hun wetenschappelijk onderbouwde slogan. Blijkbaar was die slogan niet overtuigend, want zeven jaar later werd in het Parijs-akkoord twee graden opwarming ondertussen als acceptabel gezien. Jammer voor je, Kiribati eilanden, Fuji, en meer dan dertig andere landen. Vliegen, vlees eten, en Shells belastingvoordelen opgeven, dat is pas onacceptabel!
Opgeven is makkelijk als dat inhoudt dat je door blijft leven in luxe en comfort
Je aandelen in Shell zijn een aandeel in het kapotmaken van de aarde – en een flinke investering op de optie ‘meer pandemie.’ Opgeven is makkelijk als dat inhoudt dat je door blijft leven in luxe en comfort. Als je dit leest, en al helemaal als je Jonathan Franzen of Roy Scranton heet, ben je precies op het juiste moment ter wereld gekomen om de koers van de wereld ten goede te keren. Daarvoor moet je inderdaad iets opgeven. Niet de hoop, maar je vrijheid. Je tijd. Je geld. Je vliegvakantie. Desnoods alleen je stukje vermoorde lam, varken, rund of kip. Nog simpeler zelfs: je stem op een partij die de wetenschappelijke consensus ontkent omdat je gehecht bent aan hypotheekrenteaftrek en moslimhaat.
Onthoud in de tussentijd hun namen: Jessica Reznicek en Ruby Montoya. Honderdtien jaar wordt er tegen ze geëist. Omdat ze geloven dat het strijden voor een leefbare planeet hun leven waard is.
Beeld: Fibonacci Blue via Flickr.
