Asset 14

Gebroken Kaars

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Ondersteboven word ik wakker. Ik schrik. De kamer ligt langs mijn benen omhoog, het bed onder me als een rugsteun. De nacht heeft zich omgedraaid met mijn lichaam er nog in.

Ik wil rechtop gaan zitten.
Ik zit al rechtop.
Het duizelt me. Wat is er met mijn kamer gebeurd?

Volgens Emma is alles wat er gebeurt in je lichaam normaal. Emma kan heel lang in de Halve Duifhouding zitten. Volgens mijn psychiater is het heel normaal om medicijnen te nemen.

Desoriëntatie komt vaak voor de eerste vier nachten, stond op de bijsluiter.
Is dit al de vierde nacht?
Wat zou Emma doen op dit moment?

Hij had gezegd dat ik voor het slapen gaan de pillen moest nemen, dat ik daarna moest ontspannen. Dat het vanzelf moest gaan. Emma had verteld dat ze beter ontspant als ze voor het slapengaan de Gebroken Kaars doet met een kussen onder haar billen.

Rustig worden. Ademen. Ik moet blijven ademen. In en uit. Hoe kan iets wat meestal zo eenvoudig is zoveel moeite kosten?
Om me heen staan alle lampen nog aan, de ramen zijn donkere spiegels, het tocht. Er moeten uren voorbij zijn gegaan. Uit mijn laptop klinkt een HelloFresh-reclame. Daarna hoor ik een mannenstem ‘Yoganess advanced’ aankondigen, ik grinnik. Youtube suggereert dat ik gevorderd ben geworden. Ik krijg het koud.

Wat zou Emma doen op dit moment?

De eerste keer dat ik Emma opmerkte, zag ik vooral krullen. Haar matje lag achter het mijne en we stonden in de Gedraaide Driehoek, langs mijn oksel keek ik naar haar gebogen nek, haar ranke armen. Die donkerbruine krullen.

Ik bel Anton. Anton weet meestal iets te zeggen wat me geruststelt.
Ik wil gerustgesteld worden.

‘Herinneringen laten zich niet stoppen,’ zegt Anton als hij opneemt.
‘Ik herinner me niets,’ zeg ik.

Wanneer we in Neerwaartse Hond stonden kon ik Emma uitgebreid bekijken. Haar krullen bungelden dan. Ze verplaatste haar gewicht van haar handen naar haar tenen zo sierlijk, zo vanzelfsprekend. Ze had een eigen vorm van zwaartekracht.

‘Dat is het ‘m nou juist,’ zegt Anton rustig, zijn stem klinkt afgeknepen alsof er een weckfles omheen zit. Alsof zijn stem als een scheepje in een fles terecht is gekomen. Eerst heeft hij berekend of het casco door de flessenhals kan. Dan boort hij kleine gaatjes in zijn stem en zet er een speaker op met een snoer eraan. Vervolgens worden er volumeknoppen op de stem bevestigd, gekoppeld aan een afstandsbediening die Anton in zijn mond houdt. Met een doekje aan een oude fietsspaak wordt de binnenkant van de fles schoongemaakt, hij is goed zichtbaar. De speaker staat aan en geeft zijn stem een diepe klank met een zachte galm. Ik vergeet te luisteren naar wat hij eigenlijk zegt.

‘Wat weet je nog wel?’ vraagt Anton.
Naast mijn schouder vind ik mijn droomwoordenboek, het ligt halfopen. Anton is een goede vriend, ik mag hem altijd bellen als ik gedroomd heb over ravijnen. Het boek zegt dat een ravijn wijst op een verlies dat je nog niet erkend hebt. Het boek is opgedeeld in voorwerpen en locaties, zoals: meteoor, kaak, eieren, sloot, hemel en wimpers. De pagina’s zijn mat donkerblauw, er lijkt een vage stoflaag aan het papier te kleven waardoor het zacht aanvoelt. Ik veeg met mijn vingers over het woord ‘abdij’. Abdij staat voor hoop, die altijd om de hoek staat.

‘De nacht is een herinnering,’ zegt Anton. Ik hang op want ik twijfel of ik hem nog wel goed versta. Het klinkt niet alsof hij weet wat hij zegt. Ik had liever gehad dat hij had gezegd: ‘je bent in slaap gevallen tijdens de Gebroken Kaars’ of ‘je had nooit verliefd moeten worden’.

De verliefdheid heeft zich in me uitgerekt als een vroeg ontwaken. Ik had nooit aan yogalessen moeten beginnen.

Ik zwiep mijn benen naar rechts, mijn hiel schampt de muur. Het doet pijn maar ik doe alsof het er niet toe doet. Mijn bed kantelt zich en de kamer ziet er weer uit zoals ik het me herinner. Ik lig op mijn zij en kijk naar de vensterbank.

Wat zou Emma doen op dit moment?

Ik neem mijn pillen, ik steek kaarsen aan die kalmerend moeten flakkeren in de vensterbank. Ik veeg mezelf op als het daglicht door de gordijnen piept. De verliefdheid heeft zich in me uitgerekt als een vroeg ontwaken. Ik had nooit aan yogalessen moeten beginnen.

Emma zou niet in slaap gevallen zijn tijdens een yoga-oefening. Emma zou lekker doorgeademd hebben, adem in, trek je benen in, adem uit, rol op je zij, adem in, adem uit. Emma zou nooit midden in de nacht wakker worden met alle lampen nog aan, kijkend naar haar eigen tenen. Die prachtige tenen. Emma’s leven staat niet stil. Emma heeft dingen te doen dus Emma gaat tandenpoetsen na de Gebroken Kaars en dan naar bed en haar wekker gaat om half zeven en dan is ze meteen wakker. Emma heeft zachte dijbenen waar ik wel in zou willen verdwijnen.

Ik had voorzichtig gesmeekt, maar mijn stem was onversterkt toch heel luid. Emma stuurde me weg en zei ‘wie denk je wel dat je bent’, en dat ‘haar lichaam niet voor mensen als ik’ was.

Emma weet wie ze is. Dat maakt haar zo prachtig.
Emma is iemand die niet opgeeft. Ik mag niet opgeven.

Voorzichtig draai ik mijn lichaam weer negentig graden. Mijn benen volgen de muur verticaal omhoog, het bloed zakt meteen naar beneden. Handpalmen omhoog, lange nek, schouders laag. Ik voel mijn tenen tintelen, mijn kuiten, mijn dijen, mijn hele lichaam zindert.

Mail

Sanne van Balen komt uit Friesland en is beeldend kunstenaar en schrijver. Ze studeerde Nederlandse letterkunde aan de UvA en Beeld&taal aan de Gerrit Rietveld Academie. Eerder publiceerde ze o.a. bij de Internet Gids en in tijdschrift Simulacrum. Ze houdt veel van kaas en staat daarmee iedere zaterdag op de Noordermarkt. 

Josje van Stekelenburg

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

In de gedichten van Nora van Arkel spoelen herinneringen aan en wordt er lego in de sloot gegooid. 'Alsof een eindeloze hoeveelheid tijd zich voor me uitstrekte / loom achterover ging liggen totdat het hele /landschap tijd was geworden'. Lees meer

(Geen onderwerp)

(geen onderwerp)

Vijf huisgenoten proberen via e-mails in contact te blijven over hun huis dat steeds viezer wordt. Lees meer

Iets op sterk water

Iets op sterk water

‘Ben je niet moe van deze stad?’ vraag ik.
‘Nee, ik hou van deze stad.’
‘Dat vroeg ik niet,’ zeg ik.
Iets op sterk water is de afstudeerbundel van Lieke Tijink, een verzameling verhalen over mensen die queer zijn, die elkaar tegenkomen, van elkaar houden, bij elkaar weggaan. Lees meer

Scherpe randen

Scherpe randen

'Ik startte met het wegnemen van de scherpe randen. Als er geen lijnen waren hoefde ik er ook niet langer binnen te kleuren.' Wordt het leven makkelijker als je er letterlijk niet meer op hoeft te focussen? Celine Vervaet legt ons deze vraag voor in dit herkenbare korte verhaal.  Lees meer

Elke dag is lang en prachtig

Elke dag is lang en prachtig

In haar bundel Elke dag is lang en prachtig verkent Femke Zwiep de grenzen van een dag en de grenzen van het gedicht. Lees over 634 andere levens in het verleden, over een zeemansgraf en het wachten tot de Dame Blanche op tafel staat. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld 2

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

Soon After Midnight 1

Soon After Midnight

Wat zegt de taal die we al gelezen of gehoord hebben ons nog? David Meijers onderzoekt de verhalen achter citaten. Zijn tekst is te vinden in de publicatie van de schrijfworkshop van Stichting Perdu in Amsterdam. Lees meer

Vertrouwen op iets wat niet bestaat

Vertrouwen op iets wat niet bestaat

Else Boer is dol op praktisch advies over schrijven. Een scène schrijven, een verhaallijn uitwerken, overal is wel een stappenplan voor te vinden. Het belangrijkste is: volhouden en nooit maar dan ook nooit stoppen. Simpel toch? Makkelijker gezegd dan gedaan, zegt Else, die vertelt over hoe je soms wel en niet kan vertrouwen op je verhaal. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer