Asset 14

What Will People Say?

Filmtrialoog: What Will People Say?

Het overkwam regisseur Iram Haq op 14-jarige leeftijd: ze werd door haar eigen familie ontvoerd naar haar moederland, Pakistan. Over deze traumatische ervaring maakte ze dit deels autobiografische drama. Eindredacteuren Ruby Sanders en Tommy de Bruijn en hoofdredacteur Sarah van Binsbergen zochten uit of dit aangrijpende gegeven ook een aangrijpende film oplevert.

Tommy: We hebben de film gisteravond gezien en ik ben bijna alles alweer vergeten.

Sarah: Dat is geen goed teken.

Tommy: Nee, op mij heeft deze film totaal geen indruk achtergelaten.

Sarah: Dat vind ik wel een flink statement. Want het verhaal is echt hartverscheurend. Waar lag het aan denk je?

Tommy: Het verhaal (dat waargebeurd is; de regisseur baseerde de film op haar eigen ervaring) is natuurlijk hartverscheurend, en dat zulke dingen écht gebeuren kan je bijna niet bevatten, maar ik vond het als film totaal niet aangrijpend of overtuigend.

"Ik zat nagelbijtend op mijn stoel. En mijn medebiosgangers ook."

Ruby: Dit is wel meteen de kern van de discussie. Ik las namelijk een aantal recensies die min of meer datzelfde stellen. Allemaal van mannelijke recensenten. Ik vroeg me toen af, hoe komt het dat zo’n hartverscheurend verhaal sommige kijkers niet aangrijpt? Mij overtuigde de film namelijk wel. Ten minste, op een emotioneel niveau zeker.

Tommy: Het is te makkelijk om te zeggen dat waardering voor deze film direct langs geslachtslijnen verdeeld wordt, maar ik kan me wel voorstellen dat een zekere emotionele herkenning een andere filmervaring op kan leveren.

Sarah: Filmisch was het niet heel bijzonder; er wordt op behoorlijk traditionele wijze een verhaal verteld, het is in die zin niet memorabel. Maar het verhaal greep mij zeker aan. Ik werd er ontzettend boos en gefrustreerd van. En toch kan ik me voorstellen dat ik de film snel weer vergeet en ik vraag me af waar dat in zit. Misschien omdat je ondanks alles de hoofdpersoon niet helemaal leert kennen. Zij bleef vrij vlak.

Tommy: Ik voelde gewoon bijna niks, hoe aangrijpend de gebeurtenissen an sich ook zijn; op filmtechnisch vlak was er niets wat me in de film zoog, geen bijzonder acteerwerk, geen stilistische dingen, niets wat de aandacht echt greep.

Ruby: Maar qua spanning, dan? Want de ontvoering - hoofdpersoon Nisha wordt door haar vader en broer naar hun moederland Pakistan ontvoerd omdat zij met een jongen in haar slaapkamer gesnapt is - was pure thriller, toch? Ik zat nagelbijtend op mijn stoel. En mijn medebiosgangers ook. Ik hoorde ook veel gesnotter om mij heen (waaronder van mijzelf).

Tommy: Ik geloofde het niet echt. Die familie werd zo cartoonesk evil neergezet, zoals in die scène waarin haar vader dat plan aan het bekokstoven is. Het ontzettende ongeloof en de angst die Nisha steeds moet voelen, ik wist wel dat het er moest zijn, maar ik voelde het niet.

Ruby: Daarmee wilde de regisseur volgens mij laten zien hoe zeer de mening van de gemeenschap meetelt.

Sarah: Ik denk dat dat niet heel ver van de realiteit af ligt.

"Een jong meisje naast mij in de bios, jaar of zestien, had trouwens enorm veel Davidoff Cool Water parfum op."

Tommy: Haar ouders bleven herhalen dat ze niet meer uitgenodigd werden voor bruiloften en welke schaamte hun familie overkwam, maar dat zag je niet, wat hun beweegreden niet overtuigend maakte.

Ruby: Ik kan me voorstellen dat het helaas wel zo kan gaan. 'Wat zullen de mensen zeggen' is binnen sommige gemeenschappen wel echt dé vraag die elke dag weer boven ieders hoofd hangt.

Sarah: Wat Ruby zegt, de mening van de gemeenschap telt enorm. Maar wat ik dan niet geloofwaardig vond is dat de verscheurdheid tussen die twee dingen - je houdt van je kind maar je bent bang voor de druk van de gemeenschap - niet erg voelbaar was.

Tommy: Ze zeiden het alleen. Dus als publiek was er geen wrijving, dat je hun standpunt ook ziet.

Ruby: Die moeder werd vooral erg eenzijdig afgeschilderd. Geen greintje medeleven of twijfel. Maar het idéé van verstoting uit de gemeenschap, het idee dat er geen klanten meer naar vaders winkel komen, dat zij nergens meer voor worden uitgenodigd et cetera. Dat was voor die ouders wel echt alles wat ertoe deed.

Tommy: Toch was het, net als meer dingen in de film, zo eendimensionaal.

Ruby: Het was waarschijnlijk sterker geweest als er confrontaties met andere leden uit de gemeenschap getoond werden.

Tommy: Je kreeg ook nooit echt hoogte van Nisha, omdat ze heel passief in haar eigen verhaal staat. Dat is natuurlijk logisch gezien de omstandigheden, maar het is voor het publiek niet echt engaging. Als een film één lange reeks aan 'dingen die de hoofdpersoon overkomen' is, dan wordt het moeilijk om mee te leven met die persoon.

Sarah: En ze doet ook zulke domme dingen dat je denkt: waarom pak je dit niet wat handiger aan? Ze neemt enorme risico's, maar doordat dingen haar lijken te overkomen is het net of ze zich niet echt bewust is van die risico's.

Ruby: Maar aan de andere kant, als ik dan denk aan domme dingen die ik zelf gedaan heb; toen ik zestien was dacht ik ook niet echt over dit soort dingen na. Dat vergeet je soms ook.

Tommy: Dat is ook wel zo. Maar hoewel Nisha werd neergezet als slim en capabel was haar karakterisering verder héél dun. Ze was rebels, maar ook weer niet zo. Dat voelde inconsistent.

Sarah: Een jong meisje naast mij in de bios, jaar of zestien, had trouwens enorm veel Davidoff Cool Water parfum op. Echt zo'n puberluchtje, lekker toepasselijk. Maar dat terzijde. Nisha was inderdaad heel dun als karakter. Het leek alsof het meer over de opeenstapeling van verschrikkelijke dingen ging dan om haar als karakter.

"Is zo'n verhaal beter te plaatsen als je je zoiets zelf meer kunt voorstellen?"

Ruby: Terwijl ik de actrice op zich wel heel sterk vond. Haar blik en haar houding. Zij is zelf ook pas achttien ofzo! Toch wel een knappe prestatie, zo'n eerste filmrol neerzetten.

Sarah: Ik vond haar goed qua lichaamstaal. Dat extreme puberongemak. En het was ook fascinerend hoe ze wist te transformeren van een chick die zelfverzekerd aan het basketballen is tot zo'n meisje in sari.

Tommy: Maar... dat werd dan weer met zo'n laffe 'acht maanden later' gedaan. Daardoor voelde de film nogal fragmentarisch, je voelt nooit de tijd verstrijken. Terwijl het voor haar een hel moest zijn geweest. Om vanuit het Westen opeens in Pakistan te zijn, zo lang, zonder telefoon of vrienden of wat dan ook.

Ruby: Ja, wat moet je doen als nota bene je paspoort verbrand wordt? Ik vraag me af: regisseur Iram Haq is zelf op haar veertiende naar Pakistan ontvoerd, ook door haar broer en vader, om min of meer dezelfde redenen als in de film. Toch overtuigt de film blijkbaar niet voldoende. Had het verhaal afgezwakt moeten worden om het overtuigender te maken? Of lag het ongeloofwaardige meer aan het passieve van de hoofdpersoon?

Sarah: Misschien toch wel wat afgezwakt ja -- ironisch genoeg, voor een verhaal gebaseerd op haar eigen leven.

Ruby: Ik las ook dat de regisseur het pas één jaar voordat haar vader overleed - op 83-jarige leeftijd of zo - had bijgelegd met hem. Dus misschien moest ze ook haar eigen wraakgevoelens verwerken?

Tommy: De film voelde wel alsof 'ie therapeutisch was voor haar. En in het licht van wat je zegt, Ruby, geeft dat de laatste shots van de film wel gewicht.

Sarah: Jazeker. Dat vond ik het enige moment waarin je ook iets van de pijn van de vader voelt.

Tommy: Wat ze volgens mij met die vader deden was laten zien dat hij altijd wilde dat Nisha dokter zou worden, en toen zag hij dat haar aanstaande, die al dokter was, zei dat Nisha dat niet hoefde te doen en blablabla, en tóen had die vader iets van spijt. Too little too late, motherfucker. Maar ook dat vond ik weer een beetje te cartoonesk.

Ruby: Hij had het idee van Nisha wordt dokter voor zichzelf altijd als ideaalbeeld gehouden. Ze wás immers zijn oogappeltje. Maar nu viel alles in het water en zou zij huisvrouw moeten worden, en dat was daarmee ook zíjn plan dat helemaal mislukte.

Tommy: Wat het ook is: hij kreeg pas soort van spijt toen bleek dat z'n dochter niet zijn plan kan uitvoeren... En ik heb het gevoel dat de film dat speelt als een moment waarop we (een beetje) sympathie of empathie voor de vader moeten voelen. Maar dat ging er bij mij niet in.

Ruby: Sympathie niet, nee. Maar je kon wel meegaan in het feit dat hij het ook niet meer kon opbrengen. Ze wilde gedurende de hele film duidelijk maken dat de vader niet alleen een monster was maar wel degelijk vanuit 'oprechte' emoties handelde. Maar ik vroeg me ook af: is zo'n verhaal beter te plaatsen als je je zoiets zelf meer kunt voorstellen?

Tommy: Ik denk dat de beste films je ieder soort verhaal kunnen doen geloven, en dit verhaal is van zichzelf heel krachtig, dus dat de film zo weinig overtuigend was, is opvallend. Aangezien zelfs met zo'n sterk gegeven en zo’n zwaar, boeiend verhaal, de film zo levenloos is.

"Hebben jullie vroeger stiekem jongens of meisjes in je slaapkamer moeten binnenlaten via het raam?"

Sarah: Ja, dat denk ik ook. Als een verhaal en de manier waarop het gebracht wordt krachtig genoeg zijn hoeft het helemaal niets met jou te maken te hebben. Dan vind je ook in een verhaal dat 'verder weg' staat een punt van herkenning.

Ruby: Daar ben ik het mee eens. Maar toch denk ik dat sommige dingen die wij 'onvoorstelbaar' vinden of ongeloofwaardig door een ander misschien wel logischer gevonden worden.

Tommy: Ik denk wel, en daar is dit gesprek ook wel bewijs van, dat deze film op verschillende mensen een uiteenlopend effect kán hebben, maar nogmaals, de beste films boeien niet alleen de mensen die toevallig geraakt worden door het onderwerp, maar boeien door de manier waarop ze hun verhaal vertellen.

Ruby: Maar ik ken mensen (ik noem geen namen) die heel zielige films niet aankunnen bijvoorbeeld, terwijl ik denk: ja maar als iets zo vreselijk is moet je het juist zien toch? Om te weten dat zulke dingen gebeuren?

Tommy: Jawel, maar ik vind 'laten zien dat dit soort dingen gebeuren' geen interessant uitgangspunt voor een film. Da's iets voor een documentaire. Bij een speelfilm is niet het gegeven, maar het verhaal wat je vertelt dat voortkomt uit het gegeven de drijfveer. En deze film lijkt niet verder te gaan dan 'dit gebeurt, het is verschrikkelijk’ zonder er vervolgens écht iets over te zeggen of het aangrijpend te vertellen.

Ruby: Lastig. Ik vind ook dat een film op zichzelf moet staan, maar toch heb ik heel veel films gezien die grote indruk hebben gemaakt – door de manier van vertellen maar ook door het idee van ‘wauw dit gebeurt daar en daar op de wereld en ik wist er niets van'. En natuurlijk moet je het niet te letterlijk nemen allemaal, het is ook maar één particulier verhaal, maar toch.

Sarah: Deze film geeft geen visie, geen interpretatie, en daarom blijft het je niet echt bij. Het heeft ook te maken met weinig oog voor detail. Een verhaal blijft je bij als in een scène, een moment, of een aantal sleutelmomenten, iets uitgekristalliseerd wordt dat staat voor het grotere verhaal. Ik kan in deze film geen enkel sleutelmoment noemen, of een scène die heel betekenisvol voelde.

Ruby: Misschien is dat wel de kern. De sleutelmomenten ontbraken.

Tommy: Exact, daarom weet ik ook nog zo weinig van de film: er zijn maar weinig écht memorabele momenten. Terwijl een verhaal als dit daar bol van zou kunnen staan.

Ruby: Het ontbreken van heel indringende sleutelmomenten maakt dat het te weinig diepgang had. Het was in die zin meer een opeenstapeling van dramatische gebeurtenissen. Die in hun geheel nog steeds indruk maakten, op emotioneel niveau, maar op zichzelf, op filmisch niveau, niet voldoende.

Sarah: Mooie samenvatting.

Ruby: Toch zou ik 'm aanraden. Als je graag zwelgt in gevoelens van onrecht en makkelijk huilt is het wel genieten.

Sarah: Ja, het is voer voor je inner social justice warrior. Qua bewustwording ben ik blij dat ik 'm heb gezien. Ik weet wel dat dit soort dingen gebeuren maar door zo'n film dringt het toch meer door.

Ruby: Ik vroeg me tot slot nog af: hebben jullie vroeger stiekem jongens of meisjes in je slaapkamer moeten binnenlaten via het raam? Of zelf weleens ergens naar binnen geklommen?

Tommy: Haha, nooit geen last mee gehad nee. Mijn ouders zijn zeer chille mensen. En ik woonde op zolder. Met een schuin dak.

Sarah: Ik had op mijn veertiende of vijftiende een vriendje en als hij bleef slapen moest ‘ie eigenlijk op een matrasje in mijn kamer. Maar dat gebeurde uiteraard niet en niemand die zich daar echt zorgen over maakte.

Tommy: Misschien goed om erbij stil te staan dat het voor ons inderdaad erg makkelijk was. En dat onze puberdriften gewoon begrepen werden en geaccepteerd.

Ruby: Dat dacht ik ook.

Sarah: Amen.

What Will People Say is nu te zien met:

Mail

Redactie

Friso Blankevoort (a.k.a. Freshco) is een illustrator/designer die woont en werkt in Amsterdam. De skateboardcultuur heeft een grote invloed op zijn werk, dat ook beïnvloed wordt door de traditie van grafisch ontwerp in Nederland.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer