Asset 14

Le Jeune Ahmed

Filmtrialoog: Le Jeune Ahmed

Eindredacteuren Nora van Arkel en Wieneke van Koppen en redacteur Daan Steinebach trokken naar de filmzaal om het wel en wee van de geradicaliseerde Ahmed te aanschouwen, die worstelt met zijn geloofsidealen en de verleidingen van het leven. Kunnen zij zich inleven in de extreme keuzes van een 13-jarige?

Daan: Wat een innemend jongetje, die jonge Ahmed! Vonden jullie niet?

Nora: Goh, innemend weet ik niet, maar indrukwekkend zeker. Vastberaden. En prachtig gecast.

Wieneke: Geweldig voor deze rol.

Daan: Ik was zelf weer helemaal een jaar of 13, onzeker, boos, op zoek naar houvast.

Wieneke: Hoewel hij enge dingen dacht en deed, hield ik de hele film een zekere sympathie voor hem. Het is universeel om als puber op zoek te gaan naar de waarheid of een ideaal, en dat belichaamde hij helemaal. Maar zijn handelingen waren wel heel radicaal. Herkende je je in hem Daan?

Daan: Nou, vooral in dat zoekende. Ik ging toen Marx lezen (zonder het helemaal te begrijpen, of er iets mee durven te doen). Maar ik ben in andere omstandigheden opgegroeid. Geen afwezige vader, geen armoede. Dat vond ik goed: dat daar niet nadrukkelijk over ging, anders krijg je zo’n ‘zielige mensen’-film.

Nora: Tijdens de film voelde ik me niet direct diep verbonden. Ik had moeite met inleven, voelde me op een journalistieke manier voyeuristisch. Hadden jullie niet ook het gevoel dat je ergens naar keek waar geen toeschouwers bij hoorden? Vooral tijdens de gebedsscènes. Gek eigenlijk - zo vaak zie je seks recht in beeld en dan heb ik dat niet, maar nu voelde ik me een gluurder. Bijzonder hoe ze het geloof zo intiem hebben neergezet.

Wieneke: Het was zeker intiem gefilmd. Het moment waarop hij de tandenborstel jatte en die vervolgens om ging slijpen tot een mes en het later weer uit zijn broek haalde. Dat zie je niet vaak. Het knullige daaraan ook.

Het blijven keuzes, óók als je 13 bent. Zijn broertje ging gewoon voetballen.

Daan: Mooi ook, je gaat meer begrijpen van Ahmed zo. Hij ís natuurlijk niet kwaadaardig, of vinden jullie van wel? Die imam, dat is een ander verhaal.

Nora: Die imam was heel manipulatief. Maar Ahmed, ik vermoed dat iedere puber in zijn situatie wel iets extreems had gedaan, in welke vorm dan ook. Dit was niet inherent aan Ahmed.

Wieneke: Daar twijfel ik toch aan. Het heeft met karakter en andere factoren te maken. Zijn broertje stond weliswaar minder dicht bij de imam, maar werd door hem ook opgeroepen om meer te komen - en hij ging gewoon voetballen. Het blijft een keuze, ook als je 13 bent. En de imam, dat was de belichaming van het kwaad. Een plat personage ook,  je krijgt geen andere kant te zien.

Nora: Klopt. Met ‘iets extreems’ bedoel ik trouwens iets binnen de range van wat pubers doen, een keer goed uitvallen tegen je moeder bijvoorbeeld.

Daan: Wat Ahmed deed is duidelijk óver die grens. En de imam is op een bepaalde manier ook lief voor Ahmed. Hij luistert naar hem, prijst ‘m, om de verkeerde dingen maar dat heeft wel effect op zo’n jochie. Maar écht lief was dat meisje, Louise. Zij weet iets te raken bij Ahmed. Zijn weerbaarheid is nul natuurlijk, juist omdat niemand ooit zegt: het is goed dat je er bent.

Wieneke: De imam bespeelt hem op slimme wijze voor zijn eigen doelen, zonder daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Heel manipulatief.

Nora: Dat wordt door Ahmed als positief ervaren, terwijl wij als kijker denken: dit is fout. Wat vinden jullie, was dit een film die eindelijk gemaakt moest worden?

Daan: Ja. Eindelijk een film die laat zien dat dit soort dingen menselijk zijn, kleinmenselijk zelfs zonder dat meewarige, ‘kijk deze mensen zielig zijn, ze kunnen er niks aan doen.’ Dat kan Ahmed wel, alleen daarmee is niet alles gezegd.

Hij is vatbaar voor bijna alles, al helemaal voor een meisje dat zegt: ik vind je leuk.

Wieneke: Hij wordt inderdaad niet zielig, maar blijft wel menselijk.

Nora: In mijn ogen was het meer een bevestigende film dan een vernieuwende. Wel intrigerend dat het nu gemaakt is, door regisseurs die onderwerpen wilden verkennen waar ze weinig van wisten: het islamitische geloof, jeugddetentiecentra en radicalisering onder islamitische Belgische jongeren. Een interessante premisse, maar wel een waarbij ik vragen ga stellen over de mate van realisme. Waar de regisseurs nauwelijks verantwoording over af willen leggen. Terwijl dit hun poging is om dichter tot een waarheid te komen.

Wieneke: Ergens snap ik dat. Het blijft fictie. Al vroeg ik me op sommige punten wel af hoe dit in het echt zou gaan.

Daan: Ik weet niet hoe het Belgische detentiesysteem werkt, maar Ahmed staat natuurlijk onder begeleiding. Jeugddetentie is minder heftig dan een volwassen gevangenis, en meer op socialisatie gericht.

Wieneke: Dat is ongetwijfeld zo. Maar, het contact met Louise bijvoorbeeld, dat was super voor Ahmed, maar voor haar ook een risico. Zijn vrouwbeeld was door de indoctrinatie van de imam niet gezond. En als ze met z'n tweeën waren, was er geen toezicht.

Zeg niet: wat jij denkt is fout. Zeg: jij mag er zijn. Want daar gaat dit over.

Daan: Zij is zo direct dat ze hem een beetje 'om' krijgt. Hij wil ook iets van haar hè, en hij is vatbaar voor bijna alles, al helemaal voor een meisje dat zegt: ik vind je leuk. In theorie is dat gevaarlijk, maar ik vond het mooi dat zij hem wist te ‘temmen’.

Nora: En dan ontstaat een nieuwe strijd, nog heftiger dan 'moeder-geloof': dit keer 'geloof-hormonen'.

Wieneke: Dat waren mijn favoriete scènes, waarin je die innerlijke strijd tussen zijn geloof en de ontluikende liefde voor een niet-islamitisch meisje ziet.

Nora: Ik denk dat het op die leeftijd vooral hormonen zijn, wie er precies tegenover staat maakt weinig uit.

Daan: Liefde is misschien een groot woord, maar er gebeurt wel iets tussen hen. Ze zijn heel direct: ‘Ik voel iets voor je sinds ik je zag.’ Daarbij, ik ben geen puber meer, maar als ik iemand leuk vind heeft dat ook alles met hormonen te maken – ze zitten in ieders lijf.

Wieneke: Ze vinden elkaar in ieder geval leuk. Ik vroeg me af of het 'meer' was toen hij haar vroeg of ze moslima wilde worden.

Daan: En het huwelijk er nog even ingooide! Hij durft wel, dacht ik toen.

Nora: Is dat durf of voelt hij zich in het nauw gedreven? Het is alsof ze zich proberen af te stemmen op elkaars golflengte.

Wieneke: Dertien jaar en al denken over een huwelijk.

Daan: Hij wil haar niet afvallen, maar ook de imam niet. De enige mensen van wie hij denkt dat ze hem zien – al is het bij allebei niet echt zo.

Hoe ga je er in vredesnaam mee om als je zoon radicaliseert?

Nora: Dat zijn er bar weinig he, in zijn ogen. Treurig.

Daan: Niet alleen in zijn ogen. Die moeder is niet bepaald een wonder van medeleven.

Wieneke: Zijn docent Inès bleef haar hand wel naar hem uitsteken. Hij pakte die alleen (letterlijk) niet aan.

Nora: Haar doorzettingsvermogen was bewonderenswaardig. En van de moeder begreep ik wel dat ze zo verward was. Ze had beter kunnen reageren, maar of ze daartoe in staat was geweest, weet ik niet.

Wieneke: En hoe ga je er in vredesnaam mee om als je zoon, na je neefje, radicaliseert? Lijkt mij heel ingewikkeld.

Daan: Ze probeert, maar vijandig. Je moet zó en zó leven, dat werkt averechts op zo’n jongen. Hij hoort: jij bent het niet waard. Zeg niet: wat jij denkt is fout. Zeg: jij mag er zijn. Want daar gaat dit over.

Ik vond het geen fijn perspectief, maar het was daardoor wel effectief.

Nora: Daar ligt het verschil tussen baas en leider zijn. De imam was een leider, iemand die Ahmed wilde volgen. Moeder zegt gewoon ‘nee’; daar wil je als kind niet in mee.

Wieneke: Toch snap ik in de heftige situatie een absolute reactie van zijn moeder. Als je je neefje als 'martelaar' ziet sterven, is het heel moeilijk om je te te blijven inleven in je zoon, ook al is dat een betere keuze. Ze kreeg ook geen professionele hulp vanuit een radicaliseringsdeskundige, of pedagoog.

Daan: Hij voelde zich éérst in de steek gelaten, en is toen geradicaliseerd. Vooral door die vader waarschijnlijk. En die wordt ook niet zomaar vervangen door een deskundoloog.

Wieneke: Die hoeft ook niet vervangen te worden, maar het is wel belangrijk dat deskundigen zijn moeder en juf adviseren hoe ze met een radicaliserend kind om moeten gaan.

Daan: Feit blijft dat je dan veel te laat bent – doe liever iets aan de levensomstandigheden van ál die mensen, radicalisering is een symptoom van een dieper probleem.

Wieneke: Vonden jullie het fijn dat bijna alles vanuit zijn perspectief gefilmd was? Of wilden jullie meer context?

Nora: Ik werd er benauwd van. Ik begrijp de keuze maar had een breder perspectief toch gewaardeerd. Een gesprek tussen die medewerkers van het detentiecentrum, of de moeder met Inès, bijvoorbeeld. Of met de imam.

Daan: Ik vond het juist goed, om te voorkomen dat het zielig wordt. En stel je voor dat je in dat perspectief leeft! Het ís ook niet fijn.

Nora: Laten we zeggen: ik vond het geen fijn perspectief, maar het was daardoor wel effectief.

Wieneke: Dat denk ik ook: dit werkte.

 

Le Jeune Ahmed is nu te zien met:

Mail

Redactie

Debora Westra is freelance illustrator, onderwijzer en organiseert kunstprojecten op het asielzoekerscentrum Ter Apel.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan