Asset 14

Le Jeune Ahmed

Filmtrialoog: Le Jeune Ahmed

Eindredacteuren Nora van Arkel en Wieneke van Koppen en redacteur Daan Steinebach trokken naar de filmzaal om het wel en wee van de geradicaliseerde Ahmed te aanschouwen, die worstelt met zijn geloofsidealen en de verleidingen van het leven. Kunnen zij zich inleven in de extreme keuzes van een 13-jarige?

Daan: Wat een innemend jongetje, die jonge Ahmed! Vonden jullie niet?

Nora: Goh, innemend weet ik niet, maar indrukwekkend zeker. Vastberaden. En prachtig gecast.

Wieneke: Geweldig voor deze rol.

Daan: Ik was zelf weer helemaal een jaar of 13, onzeker, boos, op zoek naar houvast.

Wieneke: Hoewel hij enge dingen dacht en deed, hield ik de hele film een zekere sympathie voor hem. Het is universeel om als puber op zoek te gaan naar de waarheid of een ideaal, en dat belichaamde hij helemaal. Maar zijn handelingen waren wel heel radicaal. Herkende je je in hem Daan?

Daan: Nou, vooral in dat zoekende. Ik ging toen Marx lezen (zonder het helemaal te begrijpen, of er iets mee durven te doen). Maar ik ben in andere omstandigheden opgegroeid. Geen afwezige vader, geen armoede. Dat vond ik goed: dat daar niet nadrukkelijk over ging, anders krijg je zo’n ‘zielige mensen’-film.

Nora: Tijdens de film voelde ik me niet direct diep verbonden. Ik had moeite met inleven, voelde me op een journalistieke manier voyeuristisch. Hadden jullie niet ook het gevoel dat je ergens naar keek waar geen toeschouwers bij hoorden? Vooral tijdens de gebedsscènes. Gek eigenlijk - zo vaak zie je seks recht in beeld en dan heb ik dat niet, maar nu voelde ik me een gluurder. Bijzonder hoe ze het geloof zo intiem hebben neergezet.

Wieneke: Het was zeker intiem gefilmd. Het moment waarop hij de tandenborstel jatte en die vervolgens om ging slijpen tot een mes en het later weer uit zijn broek haalde. Dat zie je niet vaak. Het knullige daaraan ook.

Het blijven keuzes, óók als je 13 bent. Zijn broertje ging gewoon voetballen.

Daan: Mooi ook, je gaat meer begrijpen van Ahmed zo. Hij ís natuurlijk niet kwaadaardig, of vinden jullie van wel? Die imam, dat is een ander verhaal.

Nora: Die imam was heel manipulatief. Maar Ahmed, ik vermoed dat iedere puber in zijn situatie wel iets extreems had gedaan, in welke vorm dan ook. Dit was niet inherent aan Ahmed.

Wieneke: Daar twijfel ik toch aan. Het heeft met karakter en andere factoren te maken. Zijn broertje stond weliswaar minder dicht bij de imam, maar werd door hem ook opgeroepen om meer te komen - en hij ging gewoon voetballen. Het blijft een keuze, ook als je 13 bent. En de imam, dat was de belichaming van het kwaad. Een plat personage ook,  je krijgt geen andere kant te zien.

Nora: Klopt. Met ‘iets extreems’ bedoel ik trouwens iets binnen de range van wat pubers doen, een keer goed uitvallen tegen je moeder bijvoorbeeld.

Daan: Wat Ahmed deed is duidelijk óver die grens. En de imam is op een bepaalde manier ook lief voor Ahmed. Hij luistert naar hem, prijst ‘m, om de verkeerde dingen maar dat heeft wel effect op zo’n jochie. Maar écht lief was dat meisje, Louise. Zij weet iets te raken bij Ahmed. Zijn weerbaarheid is nul natuurlijk, juist omdat niemand ooit zegt: het is goed dat je er bent.

Wieneke: De imam bespeelt hem op slimme wijze voor zijn eigen doelen, zonder daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Heel manipulatief.

Nora: Dat wordt door Ahmed als positief ervaren, terwijl wij als kijker denken: dit is fout. Wat vinden jullie, was dit een film die eindelijk gemaakt moest worden?

Daan: Ja. Eindelijk een film die laat zien dat dit soort dingen menselijk zijn, kleinmenselijk zelfs zonder dat meewarige, ‘kijk deze mensen zielig zijn, ze kunnen er niks aan doen.’ Dat kan Ahmed wel, alleen daarmee is niet alles gezegd.

Hij is vatbaar voor bijna alles, al helemaal voor een meisje dat zegt: ik vind je leuk.

Wieneke: Hij wordt inderdaad niet zielig, maar blijft wel menselijk.

Nora: In mijn ogen was het meer een bevestigende film dan een vernieuwende. Wel intrigerend dat het nu gemaakt is, door regisseurs die onderwerpen wilden verkennen waar ze weinig van wisten: het islamitische geloof, jeugddetentiecentra en radicalisering onder islamitische Belgische jongeren. Een interessante premisse, maar wel een waarbij ik vragen ga stellen over de mate van realisme. Waar de regisseurs nauwelijks verantwoording over af willen leggen. Terwijl dit hun poging is om dichter tot een waarheid te komen.

Wieneke: Ergens snap ik dat. Het blijft fictie. Al vroeg ik me op sommige punten wel af hoe dit in het echt zou gaan.

Daan: Ik weet niet hoe het Belgische detentiesysteem werkt, maar Ahmed staat natuurlijk onder begeleiding. Jeugddetentie is minder heftig dan een volwassen gevangenis, en meer op socialisatie gericht.

Wieneke: Dat is ongetwijfeld zo. Maar, het contact met Louise bijvoorbeeld, dat was super voor Ahmed, maar voor haar ook een risico. Zijn vrouwbeeld was door de indoctrinatie van de imam niet gezond. En als ze met z'n tweeën waren, was er geen toezicht.

Zeg niet: wat jij denkt is fout. Zeg: jij mag er zijn. Want daar gaat dit over.

Daan: Zij is zo direct dat ze hem een beetje 'om' krijgt. Hij wil ook iets van haar hè, en hij is vatbaar voor bijna alles, al helemaal voor een meisje dat zegt: ik vind je leuk. In theorie is dat gevaarlijk, maar ik vond het mooi dat zij hem wist te ‘temmen’.

Nora: En dan ontstaat een nieuwe strijd, nog heftiger dan 'moeder-geloof': dit keer 'geloof-hormonen'.

Wieneke: Dat waren mijn favoriete scènes, waarin je die innerlijke strijd tussen zijn geloof en de ontluikende liefde voor een niet-islamitisch meisje ziet.

Nora: Ik denk dat het op die leeftijd vooral hormonen zijn, wie er precies tegenover staat maakt weinig uit.

Daan: Liefde is misschien een groot woord, maar er gebeurt wel iets tussen hen. Ze zijn heel direct: ‘Ik voel iets voor je sinds ik je zag.’ Daarbij, ik ben geen puber meer, maar als ik iemand leuk vind heeft dat ook alles met hormonen te maken – ze zitten in ieders lijf.

Wieneke: Ze vinden elkaar in ieder geval leuk. Ik vroeg me af of het 'meer' was toen hij haar vroeg of ze moslima wilde worden.

Daan: En het huwelijk er nog even ingooide! Hij durft wel, dacht ik toen.

Nora: Is dat durf of voelt hij zich in het nauw gedreven? Het is alsof ze zich proberen af te stemmen op elkaars golflengte.

Wieneke: Dertien jaar en al denken over een huwelijk.

Daan: Hij wil haar niet afvallen, maar ook de imam niet. De enige mensen van wie hij denkt dat ze hem zien – al is het bij allebei niet echt zo.

Hoe ga je er in vredesnaam mee om als je zoon radicaliseert?

Nora: Dat zijn er bar weinig he, in zijn ogen. Treurig.

Daan: Niet alleen in zijn ogen. Die moeder is niet bepaald een wonder van medeleven.

Wieneke: Zijn docent Inès bleef haar hand wel naar hem uitsteken. Hij pakte die alleen (letterlijk) niet aan.

Nora: Haar doorzettingsvermogen was bewonderenswaardig. En van de moeder begreep ik wel dat ze zo verward was. Ze had beter kunnen reageren, maar of ze daartoe in staat was geweest, weet ik niet.

Wieneke: En hoe ga je er in vredesnaam mee om als je zoon, na je neefje, radicaliseert? Lijkt mij heel ingewikkeld.

Daan: Ze probeert, maar vijandig. Je moet zó en zó leven, dat werkt averechts op zo’n jongen. Hij hoort: jij bent het niet waard. Zeg niet: wat jij denkt is fout. Zeg: jij mag er zijn. Want daar gaat dit over.

Ik vond het geen fijn perspectief, maar het was daardoor wel effectief.

Nora: Daar ligt het verschil tussen baas en leider zijn. De imam was een leider, iemand die Ahmed wilde volgen. Moeder zegt gewoon ‘nee’; daar wil je als kind niet in mee.

Wieneke: Toch snap ik in de heftige situatie een absolute reactie van zijn moeder. Als je je neefje als 'martelaar' ziet sterven, is het heel moeilijk om je te te blijven inleven in je zoon, ook al is dat een betere keuze. Ze kreeg ook geen professionele hulp vanuit een radicaliseringsdeskundige, of pedagoog.

Daan: Hij voelde zich éérst in de steek gelaten, en is toen geradicaliseerd. Vooral door die vader waarschijnlijk. En die wordt ook niet zomaar vervangen door een deskundoloog.

Wieneke: Die hoeft ook niet vervangen te worden, maar het is wel belangrijk dat deskundigen zijn moeder en juf adviseren hoe ze met een radicaliserend kind om moeten gaan.

Daan: Feit blijft dat je dan veel te laat bent – doe liever iets aan de levensomstandigheden van ál die mensen, radicalisering is een symptoom van een dieper probleem.

Wieneke: Vonden jullie het fijn dat bijna alles vanuit zijn perspectief gefilmd was? Of wilden jullie meer context?

Nora: Ik werd er benauwd van. Ik begrijp de keuze maar had een breder perspectief toch gewaardeerd. Een gesprek tussen die medewerkers van het detentiecentrum, of de moeder met Inès, bijvoorbeeld. Of met de imam.

Daan: Ik vond het juist goed, om te voorkomen dat het zielig wordt. En stel je voor dat je in dat perspectief leeft! Het ís ook niet fijn.

Nora: Laten we zeggen: ik vond het geen fijn perspectief, maar het was daardoor wel effectief.

Wieneke: Dat denk ik ook: dit werkte.

 

Le Jeune Ahmed is nu te zien met:

Mail

Redactie

Debora Westra is freelance illustrator, onderwijzer en organiseert kunstprojecten op het asielzoekerscentrum Ter Apel.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan