Asset 14

Le Jeune Ahmed

Filmtrialoog: Le Jeune Ahmed

Eindredacteuren Nora van Arkel en Wieneke van Koppen en redacteur Daan Steinebach trokken naar de filmzaal om het wel en wee van de geradicaliseerde Ahmed te aanschouwen, die worstelt met zijn geloofsidealen en de verleidingen van het leven. Kunnen zij zich inleven in de extreme keuzes van een 13-jarige?

Daan: Wat een innemend jongetje, die jonge Ahmed! Vonden jullie niet?

Nora: Goh, innemend weet ik niet, maar indrukwekkend zeker. Vastberaden. En prachtig gecast.

Wieneke: Geweldig voor deze rol.

Daan: Ik was zelf weer helemaal een jaar of 13, onzeker, boos, op zoek naar houvast.

Wieneke: Hoewel hij enge dingen dacht en deed, hield ik de hele film een zekere sympathie voor hem. Het is universeel om als puber op zoek te gaan naar de waarheid of een ideaal, en dat belichaamde hij helemaal. Maar zijn handelingen waren wel heel radicaal. Herkende je je in hem Daan?

Daan: Nou, vooral in dat zoekende. Ik ging toen Marx lezen (zonder het helemaal te begrijpen, of er iets mee durven te doen). Maar ik ben in andere omstandigheden opgegroeid. Geen afwezige vader, geen armoede. Dat vond ik goed: dat daar niet nadrukkelijk over ging, anders krijg je zo’n ‘zielige mensen’-film.

Nora: Tijdens de film voelde ik me niet direct diep verbonden. Ik had moeite met inleven, voelde me op een journalistieke manier voyeuristisch. Hadden jullie niet ook het gevoel dat je ergens naar keek waar geen toeschouwers bij hoorden? Vooral tijdens de gebedsscènes. Gek eigenlijk - zo vaak zie je seks recht in beeld en dan heb ik dat niet, maar nu voelde ik me een gluurder. Bijzonder hoe ze het geloof zo intiem hebben neergezet.

Wieneke: Het was zeker intiem gefilmd. Het moment waarop hij de tandenborstel jatte en die vervolgens om ging slijpen tot een mes en het later weer uit zijn broek haalde. Dat zie je niet vaak. Het knullige daaraan ook.

Het blijven keuzes, óók als je 13 bent. Zijn broertje ging gewoon voetballen.

Daan: Mooi ook, je gaat meer begrijpen van Ahmed zo. Hij ís natuurlijk niet kwaadaardig, of vinden jullie van wel? Die imam, dat is een ander verhaal.

Nora: Die imam was heel manipulatief. Maar Ahmed, ik vermoed dat iedere puber in zijn situatie wel iets extreems had gedaan, in welke vorm dan ook. Dit was niet inherent aan Ahmed.

Wieneke: Daar twijfel ik toch aan. Het heeft met karakter en andere factoren te maken. Zijn broertje stond weliswaar minder dicht bij de imam, maar werd door hem ook opgeroepen om meer te komen - en hij ging gewoon voetballen. Het blijft een keuze, ook als je 13 bent. En de imam, dat was de belichaming van het kwaad. Een plat personage ook,  je krijgt geen andere kant te zien.

Nora: Klopt. Met ‘iets extreems’ bedoel ik trouwens iets binnen de range van wat pubers doen, een keer goed uitvallen tegen je moeder bijvoorbeeld.

Daan: Wat Ahmed deed is duidelijk óver die grens. En de imam is op een bepaalde manier ook lief voor Ahmed. Hij luistert naar hem, prijst ‘m, om de verkeerde dingen maar dat heeft wel effect op zo’n jochie. Maar écht lief was dat meisje, Louise. Zij weet iets te raken bij Ahmed. Zijn weerbaarheid is nul natuurlijk, juist omdat niemand ooit zegt: het is goed dat je er bent.

Wieneke: De imam bespeelt hem op slimme wijze voor zijn eigen doelen, zonder daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Heel manipulatief.

Nora: Dat wordt door Ahmed als positief ervaren, terwijl wij als kijker denken: dit is fout. Wat vinden jullie, was dit een film die eindelijk gemaakt moest worden?

Daan: Ja. Eindelijk een film die laat zien dat dit soort dingen menselijk zijn, kleinmenselijk zelfs zonder dat meewarige, ‘kijk deze mensen zielig zijn, ze kunnen er niks aan doen.’ Dat kan Ahmed wel, alleen daarmee is niet alles gezegd.

Hij is vatbaar voor bijna alles, al helemaal voor een meisje dat zegt: ik vind je leuk.

Wieneke: Hij wordt inderdaad niet zielig, maar blijft wel menselijk.

Nora: In mijn ogen was het meer een bevestigende film dan een vernieuwende. Wel intrigerend dat het nu gemaakt is, door regisseurs die onderwerpen wilden verkennen waar ze weinig van wisten: het islamitische geloof, jeugddetentiecentra en radicalisering onder islamitische Belgische jongeren. Een interessante premisse, maar wel een waarbij ik vragen ga stellen over de mate van realisme. Waar de regisseurs nauwelijks verantwoording over af willen leggen. Terwijl dit hun poging is om dichter tot een waarheid te komen.

Wieneke: Ergens snap ik dat. Het blijft fictie. Al vroeg ik me op sommige punten wel af hoe dit in het echt zou gaan.

Daan: Ik weet niet hoe het Belgische detentiesysteem werkt, maar Ahmed staat natuurlijk onder begeleiding. Jeugddetentie is minder heftig dan een volwassen gevangenis, en meer op socialisatie gericht.

Wieneke: Dat is ongetwijfeld zo. Maar, het contact met Louise bijvoorbeeld, dat was super voor Ahmed, maar voor haar ook een risico. Zijn vrouwbeeld was door de indoctrinatie van de imam niet gezond. En als ze met z'n tweeën waren, was er geen toezicht.

Zeg niet: wat jij denkt is fout. Zeg: jij mag er zijn. Want daar gaat dit over.

Daan: Zij is zo direct dat ze hem een beetje 'om' krijgt. Hij wil ook iets van haar hè, en hij is vatbaar voor bijna alles, al helemaal voor een meisje dat zegt: ik vind je leuk. In theorie is dat gevaarlijk, maar ik vond het mooi dat zij hem wist te ‘temmen’.

Nora: En dan ontstaat een nieuwe strijd, nog heftiger dan 'moeder-geloof': dit keer 'geloof-hormonen'.

Wieneke: Dat waren mijn favoriete scènes, waarin je die innerlijke strijd tussen zijn geloof en de ontluikende liefde voor een niet-islamitisch meisje ziet.

Nora: Ik denk dat het op die leeftijd vooral hormonen zijn, wie er precies tegenover staat maakt weinig uit.

Daan: Liefde is misschien een groot woord, maar er gebeurt wel iets tussen hen. Ze zijn heel direct: ‘Ik voel iets voor je sinds ik je zag.’ Daarbij, ik ben geen puber meer, maar als ik iemand leuk vind heeft dat ook alles met hormonen te maken – ze zitten in ieders lijf.

Wieneke: Ze vinden elkaar in ieder geval leuk. Ik vroeg me af of het 'meer' was toen hij haar vroeg of ze moslima wilde worden.

Daan: En het huwelijk er nog even ingooide! Hij durft wel, dacht ik toen.

Nora: Is dat durf of voelt hij zich in het nauw gedreven? Het is alsof ze zich proberen af te stemmen op elkaars golflengte.

Wieneke: Dertien jaar en al denken over een huwelijk.

Daan: Hij wil haar niet afvallen, maar ook de imam niet. De enige mensen van wie hij denkt dat ze hem zien – al is het bij allebei niet echt zo.

Hoe ga je er in vredesnaam mee om als je zoon radicaliseert?

Nora: Dat zijn er bar weinig he, in zijn ogen. Treurig.

Daan: Niet alleen in zijn ogen. Die moeder is niet bepaald een wonder van medeleven.

Wieneke: Zijn docent Inès bleef haar hand wel naar hem uitsteken. Hij pakte die alleen (letterlijk) niet aan.

Nora: Haar doorzettingsvermogen was bewonderenswaardig. En van de moeder begreep ik wel dat ze zo verward was. Ze had beter kunnen reageren, maar of ze daartoe in staat was geweest, weet ik niet.

Wieneke: En hoe ga je er in vredesnaam mee om als je zoon, na je neefje, radicaliseert? Lijkt mij heel ingewikkeld.

Daan: Ze probeert, maar vijandig. Je moet zó en zó leven, dat werkt averechts op zo’n jongen. Hij hoort: jij bent het niet waard. Zeg niet: wat jij denkt is fout. Zeg: jij mag er zijn. Want daar gaat dit over.

Ik vond het geen fijn perspectief, maar het was daardoor wel effectief.

Nora: Daar ligt het verschil tussen baas en leider zijn. De imam was een leider, iemand die Ahmed wilde volgen. Moeder zegt gewoon ‘nee’; daar wil je als kind niet in mee.

Wieneke: Toch snap ik in de heftige situatie een absolute reactie van zijn moeder. Als je je neefje als 'martelaar' ziet sterven, is het heel moeilijk om je te te blijven inleven in je zoon, ook al is dat een betere keuze. Ze kreeg ook geen professionele hulp vanuit een radicaliseringsdeskundige, of pedagoog.

Daan: Hij voelde zich éérst in de steek gelaten, en is toen geradicaliseerd. Vooral door die vader waarschijnlijk. En die wordt ook niet zomaar vervangen door een deskundoloog.

Wieneke: Die hoeft ook niet vervangen te worden, maar het is wel belangrijk dat deskundigen zijn moeder en juf adviseren hoe ze met een radicaliserend kind om moeten gaan.

Daan: Feit blijft dat je dan veel te laat bent – doe liever iets aan de levensomstandigheden van ál die mensen, radicalisering is een symptoom van een dieper probleem.

Wieneke: Vonden jullie het fijn dat bijna alles vanuit zijn perspectief gefilmd was? Of wilden jullie meer context?

Nora: Ik werd er benauwd van. Ik begrijp de keuze maar had een breder perspectief toch gewaardeerd. Een gesprek tussen die medewerkers van het detentiecentrum, of de moeder met Inès, bijvoorbeeld. Of met de imam.

Daan: Ik vond het juist goed, om te voorkomen dat het zielig wordt. En stel je voor dat je in dat perspectief leeft! Het ís ook niet fijn.

Nora: Laten we zeggen: ik vond het geen fijn perspectief, maar het was daardoor wel effectief.

Wieneke: Dat denk ik ook: dit werkte.

 

Le Jeune Ahmed is nu te zien met:

Mail

Redactie

Debora Westra is freelance illustrator, onderwijzer en organiseert kunstprojecten op het asielzoekerscentrum Ter Apel.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer