tickets
Asset 14

Her

Spike Jonze schetst in zijn laatste film een hoopvolle toekomst met relaties tussen mens en operating systems. Met hoog gedragen wollen broeken. En hier en daar een spoiler.

Kasper: Ik vond dit een zeer ontroerende film. Er zat een melancholie in die ik van Jonze’ eerdere werk herkende, maar waar zijn films met Charlie Kaufmann (Being John Malkovich, Adaptation) tamelijk complex en gelaagd waren, was het verhaal hier eigenlijk heel klein en simpel en daardoor sterk.

Roos: Eigenlijk is het een vrij normaal liefdesverhaal waarin twee mensen uit elkaar groeien. Tijdens het kijken begreep ik dat Theodore’s talent in het schrijven van liefdesbrieven in opdracht van anderen niet ironisch is, maar helemaal bij het personage past.

Kasper: Ja, precies. Ik vroeg me ook af of de ontvangers van die brieven eigenlijk wisten dat ze niet door de afzender zelf geschreven werden. Eerst dacht ik dat ze het in het geheim uitbesteedden, maar later dacht ik dat het in de maatschappij van deze film misschien heel vanzelfsprekend was en de liefde daardoor niet minder oprecht.

Roos: Dat Theodore zo goed is in het schrijven van gevoelige, liefdevolle brieven aan mensen over wie hij maar enkele dingen weet, duidt op een grote verbeeldingskracht, die het ook mogelijk maakt dat hij seks of liefdesrelatie kan hebben met een OS.

Malu: Die seksscène is één van de intiemste seksscènes die ik ooit heb gezien, of eigenlijk heb ervaren. Mede doordat er dan ruim een minuut zwart beeld in de film zit en dat dat zwarte beeld zo’n verdomd mooie timing had.

Kasper: Met de stem van Scarlett heb je ook eigenlijk geen lichaam meer nodig.

Roos: Maar volgens mij omdat we weten dat het Scarlett is! Ik vond het jammer om dat te weten. Daardoor ontstond zij niet, zoals bij Theodore, uit onze verbeeldingskracht. 

Kasper: Ja, al prikkelt haar stem natuurlijk ook iemand die met wat minder verbeeldingskracht gezegend is. Die stem staat op zichzelf.

Malu: Ik zou met zo’n stem best graag mijn lesbische gevoelens willen onderzoeken. Ik ben vooralsnog te verlegen voor de realiteit.

Kasper: Mijn lesbische gevoelens zou ik er ook graag mee uittesten.

Malu: Maar dat gehannes met dat stand-in lichaam… Die ongemakkelijke scène vond ik eigenlijk het zwakste moment van de film.

Kasper: Waarom? Ik vond het juist heel sterk, doordat het ongemakkelijk was en ontoereikend bleek. Bovendien werd Samantha’s eigen wil duidelijk. Zij wilde dat graag, terwijl Theodore er niet zo’n behoefte aan had. Zij kwam dus echt los van hem te staan.

Malu: Ik was niet geïnteresseerd in de rol en het ongemak van dat stand-in meisje. En meer dan door haar eigen wil was ik gefascineerd door de gedachte dat Samantha voor zo’n groot deel uit Theodore bestond.

Kasper: Dat vond ik juist minder interessant. Ze bestond in essentie niet meer uit hem dan ‘menselijke geliefdes’ uit elkaar bestaan. Het is dus eigenlijk gewoon een ‘liefdesverhaal’ met de computer als metafoor voor de mens. De parallel met zijn eigen vorige relatie was daarom ook mooi.

Malu: Natuurlijk, maar ik bleef toch altijd in de veronderstelling dat Theodore uiteindelijk 'controle' over de computer zou hebben. Daarom vond ik de realisatie dat zij eigenlijk voor duizenden users tegelijk aan het werk was zo slim.

Roos: Precies! Dat zij een identiteit ontwikkelt was het sterkst op het moment dat wij en Theodore erachter komen dat zij in haar virtuele wereld ikweetniethoeveel van dit soort relaties heeft. De virtuele wereld waarin Samantha zich ontwikkelt gaat zo snel, en gaat zelfs Theodore boven de pet.

Malu: Ik denk dat het trouwens heel goed is dat de film nergens een dystopische toon zet. Het was - oh jee, ik wil iets heel kitscherigs schrijven - hoopvol en wijs over de fundamentele eenzaamheid van de mens.

Kasper: Vind het niet zo kitscherig hoor, gewoon raak. Dat is inderdaad de kracht van de film. De hele sfeer (de kleuren, de muziek, etc.) straalde dat uit.

Malu: Hoe zouden jullie reageren als een vriend van je een relatie met een OS zou krijgen?
 
Kasper: Ik zou er natuurlijk wel een beetje om moeten lachen, omdat het zoiets bizars lijkt. De vraag is alleen hoe bizar het eigenlijk is. Gevoelsmatig lijkt er een essentieel verschil te zitten tussen een artificiële intelligentie en een mens, maar als wie wij zijn ons bewustzijn is (volgens sommigen ook niet meer dan het product van een chemische computer), dan is een relatie met zo'n puur bewustzijn toch eigenlijk de puurste liefde denkbaar.

Roos: Ja, “als wie wij zijn ons bewustzijn is”. Als. Het goede aan deze film is dat je bij jezelf te rade gaat wat dan menselijk is en erachter komt dat dat nogal verschilt. Lichaam en bewustzijn kan ik, persoonlijk, heel moeilijk los van elkaar zien. Ik begrijp de puurheid, maar zonder een fysiek lichaam krijgt die liefde voor mij geen vorm. En vervliegt ze in een idee.

Kasper: Samantha’s verlangen naar een lichaam, en dat zij alles wil zien wat Theodore ziet, onderstreept het punt dat een bewustzijn alleen tekortschiet. Hoe verder de vrije wil van een OS zich ontwikkelt, hoe verder het zich vervreemd zal voelen van de wereld. Het wil deelnemen aan de wereld, maar zal er altijd buiten blijven staan. En dat is dan weer een mooie parallel met Theodore zelf, die liefdesbrieven op bestelling schrijft, maar zich overal buiten voelt staan. Hij kan zijn gevoelens nergens meer kwijt, hij is alleen.

Malu: Mooi gezegd, Kasper.

Roos: Ja, zeker. Sorry, ik moest even m'n oplader aansluiten.

Kasper: Dankjulliewel. Ik begon me opeens af te vragen of jullie wel een lichaam hebben.

Mail

Redactie

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Alles vijf sterren: Om het een beetje dragelijk te houden

Om het een beetje dragelijk te houden

Deze week worden we blij van een timer, filmpjes van spelende kinderen en een Reddit-forum met alle antwoorden. Lees meer

Edward Hopper - Chop Suey

Verdrietvoyeur

Van een veilige afstand laat Babet ons meekijken naar een vrouw in een jas en laat ze ons gissen naar wie deze vrouw is of zou kunnen zijn. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan