nieuwsbrief
Asset 14

Her

Spike Jonze schetst in zijn laatste film een hoopvolle toekomst met relaties tussen mens en operating systems. Met hoog gedragen wollen broeken. En hier en daar een spoiler.

Mail

Kasper: Ik vond dit een zeer ontroerende film. Er zat een melancholie in die ik van Jonze’ eerdere werk herkende, maar waar zijn films met Charlie Kaufmann (Being John Malkovich, Adaptation) tamelijk complex en gelaagd waren, was het verhaal hier eigenlijk heel klein en simpel en daardoor sterk.

Roos: Eigenlijk is het een vrij normaal liefdesverhaal waarin twee mensen uit elkaar groeien. Tijdens het kijken begreep ik dat Theodore’s talent in het schrijven van liefdesbrieven in opdracht van anderen niet ironisch is, maar helemaal bij het personage past.

Kasper: Ja, precies. Ik vroeg me ook af of de ontvangers van die brieven eigenlijk wisten dat ze niet door de afzender zelf geschreven werden. Eerst dacht ik dat ze het in het geheim uitbesteedden, maar later dacht ik dat het in de maatschappij van deze film misschien heel vanzelfsprekend was en de liefde daardoor niet minder oprecht.

Roos: Dat Theodore zo goed is in het schrijven van gevoelige, liefdevolle brieven aan mensen over wie hij maar enkele dingen weet, duidt op een grote verbeeldingskracht, die het ook mogelijk maakt dat hij seks of liefdesrelatie kan hebben met een OS.

Malu: Die seksscène is één van de intiemste seksscènes die ik ooit heb gezien, of eigenlijk heb ervaren. Mede doordat er dan ruim een minuut zwart beeld in de film zit en dat dat zwarte beeld zo’n verdomd mooie timing had.

Kasper: Met de stem van Scarlett heb je ook eigenlijk geen lichaam meer nodig.

Roos: Maar volgens mij omdat we weten dat het Scarlett is! Ik vond het jammer om dat te weten. Daardoor ontstond zij niet, zoals bij Theodore, uit onze verbeeldingskracht. 

Kasper: Ja, al prikkelt haar stem natuurlijk ook iemand die met wat minder verbeeldingskracht gezegend is. Die stem staat op zichzelf.

Malu: Ik zou met zo’n stem best graag mijn lesbische gevoelens willen onderzoeken. Ik ben vooralsnog te verlegen voor de realiteit.

Kasper: Mijn lesbische gevoelens zou ik er ook graag mee uittesten.

Malu: Maar dat gehannes met dat stand-in lichaam… Die ongemakkelijke scène vond ik eigenlijk het zwakste moment van de film.

Kasper: Waarom? Ik vond het juist heel sterk, doordat het ongemakkelijk was en ontoereikend bleek. Bovendien werd Samantha’s eigen wil duidelijk. Zij wilde dat graag, terwijl Theodore er niet zo’n behoefte aan had. Zij kwam dus echt los van hem te staan.

Malu: Ik was niet geïnteresseerd in de rol en het ongemak van dat stand-in meisje. En meer dan door haar eigen wil was ik gefascineerd door de gedachte dat Samantha voor zo’n groot deel uit Theodore bestond.

Kasper: Dat vond ik juist minder interessant. Ze bestond in essentie niet meer uit hem dan ‘menselijke geliefdes’ uit elkaar bestaan. Het is dus eigenlijk gewoon een ‘liefdesverhaal’ met de computer als metafoor voor de mens. De parallel met zijn eigen vorige relatie was daarom ook mooi.

Malu: Natuurlijk, maar ik bleef toch altijd in de veronderstelling dat Theodore uiteindelijk 'controle' over de computer zou hebben. Daarom vond ik de realisatie dat zij eigenlijk voor duizenden users tegelijk aan het werk was zo slim.

Roos: Precies! Dat zij een identiteit ontwikkelt was het sterkst op het moment dat wij en Theodore erachter komen dat zij in haar virtuele wereld ikweetniethoeveel van dit soort relaties heeft. De virtuele wereld waarin Samantha zich ontwikkelt gaat zo snel, en gaat zelfs Theodore boven de pet.

Malu: Ik denk dat het trouwens heel goed is dat de film nergens een dystopische toon zet. Het was - oh jee, ik wil iets heel kitscherigs schrijven - hoopvol en wijs over de fundamentele eenzaamheid van de mens.

Kasper: Vind het niet zo kitscherig hoor, gewoon raak. Dat is inderdaad de kracht van de film. De hele sfeer (de kleuren, de muziek, etc.) straalde dat uit.

Malu: Hoe zouden jullie reageren als een vriend van je een relatie met een OS zou krijgen?
 
Kasper: Ik zou er natuurlijk wel een beetje om moeten lachen, omdat het zoiets bizars lijkt. De vraag is alleen hoe bizar het eigenlijk is. Gevoelsmatig lijkt er een essentieel verschil te zitten tussen een artificiële intelligentie en een mens, maar als wie wij zijn ons bewustzijn is (volgens sommigen ook niet meer dan het product van een chemische computer), dan is een relatie met zo'n puur bewustzijn toch eigenlijk de puurste liefde denkbaar.

Roos: Ja, “als wie wij zijn ons bewustzijn is”. Als. Het goede aan deze film is dat je bij jezelf te rade gaat wat dan menselijk is en erachter komt dat dat nogal verschilt. Lichaam en bewustzijn kan ik, persoonlijk, heel moeilijk los van elkaar zien. Ik begrijp de puurheid, maar zonder een fysiek lichaam krijgt die liefde voor mij geen vorm. En vervliegt ze in een idee.

Kasper: Samantha’s verlangen naar een lichaam, en dat zij alles wil zien wat Theodore ziet, onderstreept het punt dat een bewustzijn alleen tekortschiet. Hoe verder de vrije wil van een OS zich ontwikkelt, hoe verder het zich vervreemd zal voelen van de wereld. Het wil deelnemen aan de wereld, maar zal er altijd buiten blijven staan. En dat is dan weer een mooie parallel met Theodore zelf, die liefdesbrieven op bestelling schrijft, maar zich overal buiten voelt staan. Hij kan zijn gevoelens nergens meer kwijt, hij is alleen.

Malu: Mooi gezegd, Kasper.

Roos: Ja, zeker. Sorry, ik moest even m'n oplader aansluiten.

Kasper: Dankjulliewel. Ik begon me opeens af te vragen of jullie wel een lichaam hebben.

Redactie

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

Esmé van den Boom werkt sinds kort in een bibliotheek en dat werk draait tot haar grote schrik meer om boeken wegdoen dan boeken koesteren. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5