Asset 14

Afrekenen met utopisch denken in High-Rise

Het bizarre flatgebouw in deze JG Ballard verfilming vormt een metafoor voor de gehele maatschappij, gedreven door klassenstrijd, hebzucht en domheid.

Hedda: Ik ben nu wel benieuwd naar het boek.

Ron: Haha. Wat ik mooi vond, is dat de film me liet zien wat er gebeurt als een groep mensen, in dit geval ook met heel verschillende achtergronden, afgesloten van de wereld in een gebouw wonen. Hoe bevrijdend dat kan zijn, maar ook hoe beklemmend. Ben ik toch mooi blij met mijn anonieme appartement in Tilburg-West.

Suzanne: Maar in jouw appartementencomplex zijn toch ook vast geschreven en ongeschreven regels?

Hedda: En een supermarkt. En zwembad. En heel veel lekkere wijven. Toch? Grapje. Er zaten trouwens wel hele goede grappen in deze film! Dat paard op dat dak: ‘Is that a horse?’ ‘Probably’.

Ron: Als er een rel uitbreekt bij het zwembad vraagt Dr. Laing, de hoofdpersoon: ‘Is it always like this here?’ Zijn buurvrouw antwoordt: ‘Yes.’ Ik vond dat wel mooi, dat er ook niks te verwachten valt, mensen zijn zoals ze zijn en daar moet je het mee doen.

Hedda: De spanningsopbouw was wel heel erg subtiel, niet te volgen eigenlijk.

"Je ziet dat er wat pionnen worden verzet, en opeens ligt het bord op de grond"

Ron: Die geweldsexplosie had wel enige opbouw, er waren wat spanningen tussen bewoners, een feestje van de elite werd ruw verstoord. En op de achtergrond was er ook het gebouw dat vastliep. De stroom die het niet deed, en dat toen bleek dat de onderste bewoners teveel betaalden voor te weinig. Toch voelde de uitbarsting heel abrupt: je ziet dat er wat pionnen worden verzet, en opeens ligt het bord op de grond.

Hedda: Ja, het ging meteen zo in de overdrive. Maar wat vonden jullie van de film? Want het lijkt nu misschien alsof ik het niks vond, maar dat is niet zo.

Ron: Ik ben blij dat ik hem gezien heb, er blijft in ieder geval genoeg te gissen. We zijn ook wel erg verwend, als kijkers. Soms mag het best niet te volgen zijn.

Suzanne: Ik ben ook blij dat ik hem gezien heb! Wel blijft er inderdaad veel onduidelijk. Waarom was Dr. Laing nou eigenlijk zo tevreden aan het einde?

Hedda: Wellicht omdat het wegvallen van alle regels voor hem bevrijdend werkte? Hij zwom tegen de stroom in, en dat is vermoeiend. Wat ik wel storend vond is dat veel verhaallijnen in de film niet uitgewerkt werden, zoals de overleden zus van Laing. Ik dacht steeds: daar gaan we nog iets van horen, maar neen. Waarom zit dat er dan in?

Suzanne: Misschien om je op het verkeerde been te zetten. Dat je gaat denken dat de hoofdpersoon toch gevoelens heeft. Dat hij misschien echt sympathie koestert voor zijn opstandige buurman Wilder en de andere bewoners die lager op de sociale ladder staan. En dat je dan aan het einde extra gedesillusioneerd bent als hij gewoon z'n hond opeet.

Hedda: Ja, maar was je gedesillusioneerd? Ik vond namelijk dat hij nooit echt een kant koos. Hij woonde niet voor niets exact in het midden van het gebouw. Zijn hele personage was vooral bezig het voor zichzelf zo aangenaam mogelijk te houden, binnen de anarchie die op een gegeven moment ontstaat.

"Ik was wel een beetje gedesillusioneerd. Het werd nooit een revolutie, alleen maar een gigantische bende"

Suzanne: Ja, ik was wel een beetje gedesillusioneerd. Ik had hoop dat hij de revolutie op één of andere manier tot een goed einde zou leiden. Maar het werd nooit een revolutie, alleen maar een gigantische bende. Wat dat betreft is de geschiedenis van iedere arbeidersrevolte nogal een spoiler voor deze film. Dus, mensen die deze film nog willen zien, niks over arbeidersrevoltes lezen voordat je gaat.

Hedda: Ja, uiteindelijk bleek er geen moraal, geen beschaving, niks. Wel lekker ook, ergens. Het was visueel wel een feestje trouwens. Die interieurs, het gebouw, de parkeerplaats. De kleding. Te gek.

Ron: Ja, en dan dat themafeestje dat ook echt een themafeestje was. Alsof ze aan het filmen waren op een feestje waar de achtjarige Mozart achter de piano zat. Ik vond het wel leuk dat er geregeld theorietjes werden uitgesproken, dat maakte het allemaal nog wat meer bevreemdend. Toen ze aan het knokken waren, Wilder en nog iemand. 'Should we do something? That's a matter of opinion. There's a school of thought...'

Suzanne: Ah! Dat was een goed gesprek ja, over dat gevecht. Het slaat ook weer op het gebouw. En dus de sociale klassenmaatschappij. 'Moeten we er iets aan doen?' 'Tja.'

"De film rekende keihard af met alles dat naar utopisch denken neigt"

Hedda: De film rekende keihard af met alles dat naar utopisch denken neigt.

Suzanne: Wat was eigenlijk de bedoeling van de maker van de film? Wat moeten we nu doen? Hij is niet voor de arbeidersrevolte of voor de lagere klassen in het algemeen, want dat wordt een bloederige ramp voor puur persoonlijk gewin met desastreuze afloop. Maar hij is ook niet voor de hogere klassen, want dat is allemaal decadentie en onwetendheid en die schieten elkaar uiteindelijk allemaal het hoekje om

Ron: Volgens mij liet hij zien hoe onmetelijk dom mensen zijn, ieder op zijn eigen manier. Dat kun je willen oplossen, kanaliseren. Maar dan? Hopen dat het niet misgaat misschien. We zijn allemaal waanzinnig.

Suzanne: Ja, dat is wel een mooie conclusie. Iedereen denkt dat hij zijn eigen hachje redt maar eigenlijk weet niemand wat goed voor hem is.

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Zien is beminnen 1

Een pluchen harnas

Aan de hand van een berenjas, het COC, een appelgroene broek, non-binair zijn en een rode cabrio neemt Tom Kniesmeijer je mee in de kronieken van zijn eigen genderbeleving. Lees meer

:Met stiekem ‘gay’-gedrag heeft de manosphere niets te maken

Met stiekem ‘gay’-gedrag heeft de manosphere niets te maken

'De manosphere zal niet worden ontmaskerd als we haar van een soort stiekeme homoseksualiteit betichten, maar wel door nauwkeurig te kijken hoe ze werkt en deze manieren van competitie en erkenning te ontmantelen.' Lars Meijer deelt zijn reactie op de column van Marthe Bronkhorst over de manosphere. Lees meer

Als ik Nederland in één woord kon opsommen, zou het dit zijn 1

Als ik Nederland in één woord kon opsommen, zou het dit zijn

Marthe van Bronkhorst sonjabakkert langs de geest van Nederland. 'De drie-eenheid bedrog, bedrijven, en een schijnheilige geest lijkt een patroon in de Nederlandse volksaard.' Lees meer

Zien is beminnen

de bank en de schoot

In deze twee gedichten neemt Sophia Blyden je mee terug naar de jaren negentig en naar de warmte van de schoot van je geliefde. Ze liet zich voor deze gedichten inspireren door twee werken in Museum Arnhem. Lees meer

Zien is beminnen 2

Zien is beminnen

Olave Nduwanje besteedt uren met haar lichaam, kijkt beminnend, en deelt haar ‘poreuze plooien, tastbare rondingen, vochtige openingen, en ademsnakkende lediging’ met anderen. Dit lukt haar nu, na dertig jaar, door haar realiteit te analyseren, in de spiegel te kijken en door porno te maken. Lees meer

Oproepbeeld voor ons jubileumnummer BUBBELS, het tiende nummer van Hard//hoofd Magazine!

Oproep voor inzendingen voor ons jubileumnummer BUBBELS – het tiende nummer van Hard//hoofd Magazine!

Hoe bubbelig voel jij je? Stuur vóór 1 september je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine BUBBELS! Lees meer

Kunnen we even kappen met al dat normactivisme? 1

Kunnen we even kappen met al dat normactivisme?

Loïs Blank ziet een verschuiving in wat er wordt geroepen in columns, aan talkshowtafels en op sociale media. In haar column onderzoekt ze de opvallende drang om het huwelijk, heteroseksualiteit en zelfs het willen hebben kinderen te verdedigen. Wordt de norm daadwerkelijk bedreigd, of is ze gewoon snel geïntimideerd? Lees meer

Auto Draft 17

Gemarginaliseerde Heiligdommen

Hoe bouw je een heiligdom voor mensen die in de fysieke wereld zelden een monument krijgen? Ida Hondelink bespreekt de indie videogame Plum Road Tea Dream die iets heel bijzonders biedt; een plek van herinnering, herdenking en vruchtbare grond voor intieme gesprekken over queer en van kleur zijn. Lees meer

Shirin Abedi maakt een kunstwerk voor onze kunstverzamelaars: ‘Ik wil de poëzie laten zien die naast de politieke werkelijkheid bestaat’

Shirin Abedi maakte het kunstwerk voor onze kunstverzamelaars: ‘Ik wil de poëzie laten zien die naast de politieke werkelijkheid bestaat’

Als dank voor je investering in de toekomst van onafhankelijke kunst en cultuur ontvang je één of twee keer per jaar een kunstwerk van een veelbelovende maker. Binnenkort valt een kunstwerk van fotograaf Shirin Abedi op de mat bij onze kunstverzamelaars. Welke dat precies is, blijft nog even geheim, maar in gesprek met kunstcurator Sander Bortier vertelt Abedi over haar blik op solidariteit, diaspora en de kracht van beelden die ruimte maken voor nuance. Lees meer

Out-of-office-reply

Waarom iedere Nederlander een ton moet krijgen

Marthe van Bronkhorst is momenteel afwezig en kan haar mail niet beantwoorden. Dit wil ze nog doorgeven: Lees meer

Dit maakten onze 1.700 kunstverzamelaars mogelijk in 2025 1

Dit maakten onze 1.700 kunstverzamelaars mogelijk in 2025

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen en een vrije ruimte te bieden. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2025 hebben besteed. Lees meer

Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

 1

Schrijfwedstrijd: door de ogen van Palomar

Stuur vóór 19 juli in voor de schrijfwedstrijd van Hard//hoofd en uitgeverij Cossee. Neem de lezers van jouw kortverhaal bij de hand en laat hen opnieuw kijken en luisteren naar (voelen en denken over) situaties, mensen, objecten, beelden die we allemaal kennen. Of toch niet? Lees meer

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Marthe van Bronkhorst ziet het licht na een bezoek aan de MediaMarkt en de sportschool: is er wel zoveel verschil tussen mannenliefde en de manosphere? 'Ik ben maar op één plek in mijn leven nóg vuiler aangekeken dan in de MediaMarkt: de squat corner van de sportschool.' Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Het Met Gala vroeg dit jaar om mode als belichaamde kunst, maar wat betekent dat eigenlijk? In haar column gebruikt Loïs Blank de rode loper als uitgangspunt voor een kritische blik op hoe mode, lichamelijkheid en creativiteit zich nog tot elkaar verhouden. Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 31 juli 150 nieuwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Sporen’ verkennen we waar we vandaan komen en wat we achterlaten: digitaal, ecologisch en sociaal. Ben jij ons al op het spoor? Word vóór 31 juli trouwe lezer voor slechts €3 per maand en ontvang in september 120 pagina’s literatuur op de mat. Veel leesplezier!

Word abonnee!