Asset 14

Afrekenen met utopisch denken in High-Rise

Het bizarre flatgebouw in deze JG Ballard verfilming vormt een metafoor voor de gehele maatschappij, gedreven door klassenstrijd, hebzucht en domheid.

Hedda: Ik ben nu wel benieuwd naar het boek.

Ron: Haha. Wat ik mooi vond, is dat de film me liet zien wat er gebeurt als een groep mensen, in dit geval ook met heel verschillende achtergronden, afgesloten van de wereld in een gebouw wonen. Hoe bevrijdend dat kan zijn, maar ook hoe beklemmend. Ben ik toch mooi blij met mijn anonieme appartement in Tilburg-West.

Suzanne: Maar in jouw appartementencomplex zijn toch ook vast geschreven en ongeschreven regels?

Hedda: En een supermarkt. En zwembad. En heel veel lekkere wijven. Toch? Grapje. Er zaten trouwens wel hele goede grappen in deze film! Dat paard op dat dak: ‘Is that a horse?’ ‘Probably’.

Ron: Als er een rel uitbreekt bij het zwembad vraagt Dr. Laing, de hoofdpersoon: ‘Is it always like this here?’ Zijn buurvrouw antwoordt: ‘Yes.’ Ik vond dat wel mooi, dat er ook niks te verwachten valt, mensen zijn zoals ze zijn en daar moet je het mee doen.

Hedda: De spanningsopbouw was wel heel erg subtiel, niet te volgen eigenlijk.

"Je ziet dat er wat pionnen worden verzet, en opeens ligt het bord op de grond"

Ron: Die geweldsexplosie had wel enige opbouw, er waren wat spanningen tussen bewoners, een feestje van de elite werd ruw verstoord. En op de achtergrond was er ook het gebouw dat vastliep. De stroom die het niet deed, en dat toen bleek dat de onderste bewoners teveel betaalden voor te weinig. Toch voelde de uitbarsting heel abrupt: je ziet dat er wat pionnen worden verzet, en opeens ligt het bord op de grond.

Hedda: Ja, het ging meteen zo in de overdrive. Maar wat vonden jullie van de film? Want het lijkt nu misschien alsof ik het niks vond, maar dat is niet zo.

Ron: Ik ben blij dat ik hem gezien heb, er blijft in ieder geval genoeg te gissen. We zijn ook wel erg verwend, als kijkers. Soms mag het best niet te volgen zijn.

Suzanne: Ik ben ook blij dat ik hem gezien heb! Wel blijft er inderdaad veel onduidelijk. Waarom was Dr. Laing nou eigenlijk zo tevreden aan het einde?

Hedda: Wellicht omdat het wegvallen van alle regels voor hem bevrijdend werkte? Hij zwom tegen de stroom in, en dat is vermoeiend. Wat ik wel storend vond is dat veel verhaallijnen in de film niet uitgewerkt werden, zoals de overleden zus van Laing. Ik dacht steeds: daar gaan we nog iets van horen, maar neen. Waarom zit dat er dan in?

Suzanne: Misschien om je op het verkeerde been te zetten. Dat je gaat denken dat de hoofdpersoon toch gevoelens heeft. Dat hij misschien echt sympathie koestert voor zijn opstandige buurman Wilder en de andere bewoners die lager op de sociale ladder staan. En dat je dan aan het einde extra gedesillusioneerd bent als hij gewoon z'n hond opeet.

Hedda: Ja, maar was je gedesillusioneerd? Ik vond namelijk dat hij nooit echt een kant koos. Hij woonde niet voor niets exact in het midden van het gebouw. Zijn hele personage was vooral bezig het voor zichzelf zo aangenaam mogelijk te houden, binnen de anarchie die op een gegeven moment ontstaat.

"Ik was wel een beetje gedesillusioneerd. Het werd nooit een revolutie, alleen maar een gigantische bende"

Suzanne: Ja, ik was wel een beetje gedesillusioneerd. Ik had hoop dat hij de revolutie op één of andere manier tot een goed einde zou leiden. Maar het werd nooit een revolutie, alleen maar een gigantische bende. Wat dat betreft is de geschiedenis van iedere arbeidersrevolte nogal een spoiler voor deze film. Dus, mensen die deze film nog willen zien, niks over arbeidersrevoltes lezen voordat je gaat.

Hedda: Ja, uiteindelijk bleek er geen moraal, geen beschaving, niks. Wel lekker ook, ergens. Het was visueel wel een feestje trouwens. Die interieurs, het gebouw, de parkeerplaats. De kleding. Te gek.

Ron: Ja, en dan dat themafeestje dat ook echt een themafeestje was. Alsof ze aan het filmen waren op een feestje waar de achtjarige Mozart achter de piano zat. Ik vond het wel leuk dat er geregeld theorietjes werden uitgesproken, dat maakte het allemaal nog wat meer bevreemdend. Toen ze aan het knokken waren, Wilder en nog iemand. 'Should we do something? That's a matter of opinion. There's a school of thought...'

Suzanne: Ah! Dat was een goed gesprek ja, over dat gevecht. Het slaat ook weer op het gebouw. En dus de sociale klassenmaatschappij. 'Moeten we er iets aan doen?' 'Tja.'

"De film rekende keihard af met alles dat naar utopisch denken neigt"

Hedda: De film rekende keihard af met alles dat naar utopisch denken neigt.

Suzanne: Wat was eigenlijk de bedoeling van de maker van de film? Wat moeten we nu doen? Hij is niet voor de arbeidersrevolte of voor de lagere klassen in het algemeen, want dat wordt een bloederige ramp voor puur persoonlijk gewin met desastreuze afloop. Maar hij is ook niet voor de hogere klassen, want dat is allemaal decadentie en onwetendheid en die schieten elkaar uiteindelijk allemaal het hoekje om

Ron: Volgens mij liet hij zien hoe onmetelijk dom mensen zijn, ieder op zijn eigen manier. Dat kun je willen oplossen, kanaliseren. Maar dan? Hopen dat het niet misgaat misschien. We zijn allemaal waanzinnig.

Suzanne: Ja, dat is wel een mooie conclusie. Iedereen denkt dat hij zijn eigen hachje redt maar eigenlijk weet niemand wat goed voor hem is.

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer