Asset 14

De test

Deze week verscheen de vijfde editie van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, oftewel 'de DSM'. Vandaag op hard//hoofd drie artikelen naar aanleiding van de wedergeboorte van deze altijd omstreden bijbel van de psychiatrie. Kasper werd eens getest op stoornissen.

‘‘Neem gerust een pauze wanneer je daar behoefte toe voelt. Op de gang staat een apparaat waar je koffie kan halen en als je wil kan je natuurlijk altijd even naar buiten om je benen te strekken’’, had de vrouw gezegd. ‘‘Je moet je hoofd niet overbelasten hoor. Het is ook niet niets, al die vragen’’, knipoogde ze erachteraan en ze ging verder met het typen van haar verslagen. Het was de zomer van 2010. Via de luxaflex werden stofstralen door de kamer verspreid. Ik was aanbeland bij vraag 386. ‘‘Raakt u angstig van kamerplanten?’’ ‘1’ was ‘nooit’, ‘5’ ‘altijd’. Ik moest lang nadenken. Ik kon me niet herinneren ooit bang te zijn geweest voor flora, maar vulde toch maar een 2 in. Helemaal nooit leek mij immers ook weer zo absoluut. Wie weet had ik een of ander geraniumtrauma uit mijn vroegste jeugd verdrongen.

Nadat ik alle vragenlijsten had doorgewerkt volgden de plaatjes. De vrouw hield ze op kartonnen borden omhoog. ‘‘Wat zie je hier?’’ vroeg ze bij een prent van twee jongens in een sloot.
‘‘Tja,’’ zei ik, ‘‘dat is maar hoe je het bekijkt.’’
‘‘Ik wil weten hoe jij het bekijkt’’, zei de vrouw.
‘‘Ik zie jongens die in een sloot staan. Ze zijn daar duidelijk niet op gekleed.’’
‘‘Hoe voelen die jongens zich?’’
‘‘Nat en koud, denk ik.’’
‘‘Wat is er aan deze situatie voorafgegaan?’’
‘‘Misschien hebben ze hun buurmeisje verkracht en zijn ze zich nu van haar lichaam aan het ontdoen.’’
Voor minder dan een seconde leek haar stalen glimlach verdwenen te zijn. Waarom had ik dit nu weer gezegd? Was ik bang dat ik zonder een hint van geestesziekte deze mevrouw een saaie werkdag zou bezorgen?
‘‘Ja, ik zeg ook maar wat’’, lachte ik onhandig.
‘‘Er is geen goed of fout Kasper, er is alleen maar wie jij bent.’’

Illustratie: Gino Bud Hoiting

Toen ik de deur opendeed, stormde mijn vriendin op me af. ‘‘En? Heb je het?’’ riep ze uitgelaten.
‘‘Dat weten ze pas over vier weken. Eerst moeten de resultaten geanalyseerd worden.’’
‘‘Ik weet zeker dat je het hebt. Het zal zoveel rust geven als jij het ook weet, als iedereen het weet.’’
Met ‘het’ bedoelde mijn vriendin MGDDP. Een tijd terug maakte ze, na urenlang alles erover op internet te hebben gelezen, mij middenin de nacht wakker.
‘‘Dit ben jij gewoon helemaal, lief! Geen verantwoordelijkheden nemen, apathisch zijn, geen initiatief tonen, grootse fantasieën hebben, niet kunnen dansen.’’
‘‘Wat zeg je allemaal? Ik slaap nog half.’’
‘‘Er valt heel goed mee te leven hoor, er zijn dan wel geen medicijnen tegen, maar bewustwording is het belangrijkst. Oh, we kennen elkaar nu zes jaar, maar ik heb het gevoel dat ik je nu pas begin te begrijpen. Dit is zoiets moois.’’

De volgende dag gaf ze me een prachtig paar suède schoenen cadeau.
‘‘Waar heb ik dit nu weer aan te danken?’’
‘‘Dat is voor die keer dat ik je een slappe zak heb genoemd.’’
‘‘Welke keer?’’
‘‘De laatste keer, een maand geleden was dat. Toen Loedertje van het balkon was gesprongen en ik jou wel honderd keer belde, maar jij niet opnam.’’
‘‘O ja, ik was toen platen aan het kopen. Zo stom dat ik mijn telefoon op stil had gezet.’’
‘‘Nee, daar kan jij toch helemaal niks aan doen, dat is de MGDDP. Dat zorgt ervoor dat jij de confrontatie met lastige situaties niet aan kan en je jezelf dan afsluit van de wereld.’’
De schoenen zaten heerlijk, maar toch liepen ze niet lekker.

Vier weken later zat ik in de wachtkamer, te wachten tot de vrouw mij naar haar bekende kamertje zou roepen. Naast de koffieautomaat stond een kamerplant, die was mij de vorige keer niet opgevallen. ‘‘Ach, als je dat niet hebt heb je vast wel iets anders. Er komt altijd wel iets uit zo’n test’’, had een vriend, die verstand van dat soort dingen leek te hebben, mij de vorige avond gerustgesteld. Over enkele minuten zou ik weten wie ik was.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer