Al meer dan 1.700 kunstverzamelaars sloten zich aan bij Hard//hoofd. Zo steunen zij onze missie om talentvolle schrijvers, denkers en makers van de toekomst een ruimte te bieden om te experimenteren en zich te ontwikkelen. De steun van donateurs gaat voor ons samen met de verantwoordelijkheid om transparant te zijn over hoe we de donaties besteden. We leggen daarom graag uit hoe we de donaties in 2024 hebben besteed.
| Sluit je ook aan en verzamel kunst! |
Trouw aan onze missie
Hard//hoofd is een plek waar nieuwe stemmen de ruimte vinden om zich te ontwikkelen en om een maatschappelijk geëngageerd publiek te bereiken. Door deze visie trekken we veel jonge auteurs aan die kritisch hun positie in de samenleving onderzoeken. Hard//hoofd biedt ruimte aan jonge stemmen om niet alleen hun ongenoegen over uitbuiting en actief wegkijken in de huidige wereld te kunnen uiten, maar ook om een veel interessantere vraag te stellen: Wat is mijn eigen positie in het debat en hoe kunnen maatschappelijke problemen vanuit die positie op een vernieuwende manier geïnterpreteerd worden en misschien zelfs opgelost?
In essays, proza, poëzie, kunstkritiek en beeld nodigen wij makers uit hun positie te bevragen en nieuwe mogelijkheden te verkennen
Veel van onze makers staan op een kantelpunt: rond de dertig zijn ze bezig hun plek in de maatschappij te verwerven, maar ze bevinden zich nog niet in posities van leiderschap of gezagdragers. Dit stelt hen in staat vrijuit te experimenteren, te reflecteren en over hun bijdrage aan de maatschappij na te denken zonder dat het vrijblijvend wordt. In essays, proza, poëzie, kunstkritiek en beeld nodigen wij hen uit hun positie te bevragen en nieuwe mogelijkheden te verkennen.
2024 in cijfers
In 2024 deden onze makers dat massaal en bereikten daarmee een grote groep lezers. Hard//hoofd publiceerde in totaal 127 artikelen op de website, daarnaast verstuurden we 52 nieuwsbrieven naar gemiddeld 4.600 nieuwsbrieflezers. De website had in 2024 in totaal zo’n 110.000 bezoekers. We brachten ook twee magazines uit, ieder van ruim 120 pagina’s waar samen meer dan 100 makers aan meewerkten. Van de twee magazines samen drukten we in 2024 ruim 4.000 stuks. Voor de lancering van Lief Kutland organiseerden we een live evenement, waar zeven makers met moderatie van Hard//hoofd columnist Marthe van Bronkhorst hun werk live met zo’n 70 bezoekers deelden.
Groeiend succes van het papieren magazine
In maart 2024 kwam ons vierde magazine Sorry uit en in september ons vijfde magazine Lief Kutland. Onze donateurs hebben direct bijgedragen aan het succes van deze edities: naast het feit dat we de donaties nodig hebben om het magazine te kunnen maken omdat de abonnementsinkomsten alleen (nog) niet voldoende zijn om het magazine te kunnen produceren, konden we dankzij de donateurs het zakelijke team uitbreiden voor extra slagkracht bij de campagnes en zo het podium voor onze makers flink vergroten.
En dat werkte. Waar het laatste magazine van 2023, Aaah, naar 1.600 abonnees werd gestuurd, viel Sorry bij 1.800 abonnees op de mat en Lief Kutland zelfs bij 2.200 trouwe lezers – een groei van maar liefst 22 procent tussen twee edities. Naast een groei van het aantal abonnees, werd ons magazine in 2024 ook meer toegankelijk voor niet-abonnees. Sinds september 2024 is Hard//hoofd magazine te vinden in de betere boekhandels: in totaal in zeven boekhandels in Nederland en België. Het streven is om het aantal boekhandels in 2025 verder uit te breiden.
In totaal werkten er meer dan honderd makers mee aan Sorry en Lief Kutland
Onze missie is en blijft om een vrije ruimte voor experiment te bieden aan de makers van de toekomst, en die makers daarbij ook een podium te bieden. De flinke groei van het aantal magazineabonnees en aanbod in de boekhandels, zien wij daarom niet zozeer als een commercieel succes, maar als een succesvol resultaat van onze missie. Dat succes zien we ook in de groei van het aantal makers dat ons weet te vinden: in totaal werkten er meer dan honderd makers mee aan Sorry en Lief Kutland. Het magazine draagt dus zeker bij aan onze doelstelling om nieuwe makers een vrije ruimte te bieden.
Hard//hoofd vindt het belangrijk en is er trots op dat we – dankzij de essentiële steun van onze kunstverzamelaars – nog altijd volledig advertentievrij te zijn. Zo waken we voor de vrijheid van de ruimte die we onze makers bieden. Zo'n vrije ruimte is in deze tijden harder nodig dan ooit.
| Word kunstverzamelaar! |
Live evenement Lief Kutland
Het vergroten van het podium dat wij onze makers bieden, deden we in 2024 ook door een live evenement te organiseren. Het thema Lief Kutland vroeg wat ons betreft bij uitstek om een live programma en ruimte om in gesprek te gaan met makers en lezers over liefdevol verzet. We brachten auteurs, redactieleden en lezers samen rond het centrale thema van het magazine: kritiek als daad van verbondenheid. In een middagprogramma, geleid door moderator en Hard//hoofd columnist Marthe van Bronkhorst, gingen auteurs zoals Ivana Kalaš en Shashitu Rahima Tarirga in gesprek over hun bijdragen aan het magazine, waarin ervaringen met migratie, adoptie en identiteit centraal stonden.
Daarnaast waren er poëzievoordrachten van Joshua Snijders en Rik Sprenkels, en bracht muzikant Tim Koehoorn een humoristische ode aan de Nederlandse kleinburgerlijkheid. Via een invulmanifest van de Collabsletten (dat ook in het magazine stond) en een tentoonstelling van illustraties uit het magazine werd het publiek uitgenodigd om actief deel te nemen. De middag bood jonge makers een podium en versterkte de band tussen Hard//hoofd en haar publiek. Het volledige programma is hier terug te kijken.
Ons 2024 in vier verhalen
Een voorbeeld van een drempelstuk waarin het zoeken naar identiteit en het vinden van de maatschappelijke positie tot uiting komt is het essay Eerherstel voor mijn stiefmoeder van Jelle Havermans. Jelle groeide op met een ouder die zich, gezien door hedendaagse ogen, waarschijnlijk als non-binair zou identificeren. Als tiener, op zoek naar acceptatie bij zijn mannelijke vrienden, zette hij zich af tegen deze ouder. In een pitch voor zijn essay stelde hij de vraag: kan hij als volwassene excuses aan zijn ouder aanbieden? Tijdens het redactieproces werd een onderliggende vraag zichtbaar: tegen wie richt hij die excuses werkelijk? Is zijn verzoening alleen gericht op zijn ouder, of ook op zichzelf – op de jongen die gedwongen werd om de stereotype hardheid te ontwikkelen om bij zijn jongensvrienden te horen. Jelle’s essay is daarmee niet alleen persoonlijk, maar stelt bredere vragen over mannelijkheid, vrouwelijkheid, gendernormen en herstel.
De kritiek op het binaire denken, uitsluiting en uitbuiting stond centraal in Lief Kutland. In twee essays werd migratie op vernieuwende wijze belicht. Ivana Kalaš, die als kind vluchtte uit Joegoslavië, onderzoekt in Hoe lang blijf je een vluchteling? hoe haar identiteit zich ontwikkelt nu de banden met haar geboorteland vervagen. Toen ze als kind aankwam in Nederland werd ze weggezet als enge vreemdeling – mede door geopolitieke verschuivingen hebben haar roots een andere betekenis gekregen.
Waar ontmoeten de werelden van een zorgverlener en een dakloze elkaar, en waarom zo zelden?
Het verhaal Zo het begon van Nele Peeters met beeld van Madelief van der Peijl engageert zich weer op een heel andere manier; door vanuit het perspectief van een dakloze vrouw te vertellen, maakt dit verhaal een thema als dakloosheid invoelbaar. De verteller is iemand die zich buiten de maatschappij bevindt – letterlijk ginds – en pas door aandacht van een zorgverlener tijdelijk wordt teruggehaald en zich weer onderdeel van de maatschappij vindt. Typisch voor Hard//hoofd is ook de stijl: precies en zintuiglijk en met een sterk ritme dat de lezer uitnodigt tot aandacht en reflectie. Wat het verhaal bovenal sterk maakt, is dat het niet stopt bij de beschrijving van onrecht of achterstelling, maar doorvraagt: Waar ontmoeten de werelden van een zorgverlener en een dakloze elkaar, en waarom zo zelden?
Naast essays en fictie vormt kunstkritiek een van de hoofdpijlers van Hard//hoofd. Een goed voorbeeld hiervan is de beschouwende kunstkritiek van Martine Bontjes. Ze doet verslag van haar verblijf bij een artistieke residentie in Toscane, waar een groep textielkunstenaars reflecteert op de ecologische voetafdruk van de kunst- en textielwereld. Ze leert van verschillende kunstenaars hoe scheppen ook herscheppen kan betekenen, en hoe ze met afvalmateriaal iets nieuws kan maken. Onder dit verslag van haar ervaring ligt een stevige conceptuele laag. Het stuk verbindt alledaagse observaties met grotere vragen over kunst en ecologie. Het is geen droge beschouwing, maar een reflectie die ontstaat terwijl Martine zelf tussen de kunstenaars staat. Dit is typerend voor kunstartikelen bij Hard//hoofd: een schrijver die middenin de wereld staat en die kunst eenzelfde plek laat innemen, daarbij scherp observeert, en boven de directe ervaring uitstijgt door vragen te stellen.
Bedankt!
Ben je al kunstverzamelaar? Duizendmaal dank dat je onze ruimte voor experiment mogelijk maakt. Dankzij jou kunnen wij een plek zijn voor nieuwe schrijvers en makers om zich te ontwikkelen. We hopen met jouw steun nog jaren nieuwe makers een podium te bieden! Ons volledige jaarverslag is hier te lezen.
Nog geen kunstverzamelaar? Hoe meer kunstverzamelaars ons steunen met een donatie, hoe meer makers wij een platform voor experiment en kwetsbaarheid kunnen bieden. Sluit je nu aan voor 6 of 12 euro per maand en steun de makers van de toekomst! Als dank sturen we je één of twee keer per jaar een prachtig kunstwerk van een veelbelovende kunstenaar toe. Als je je vóór 1 juli aansluit, valt het eerste kunstwerk al in juli bij je op de mat. Alvast heel erg bedankt, en veel verzamelplezier!
| Sluit je ook aan en verzamel kunst! |
Lisanne Brouwer en Jochum Veenstra zijn uitgever (zakelijk leider) en hoofdredacteur (artistiek leider) van Hard//hoofd.
Helena de Koning is illustrator uit Utrecht. Ze benut het canvas graag tot de randjes, die gevuld is met grappige details, vervreemdende perspectieven, doorkijkjes en karakteristieke figuren. Terugkomende thema’s in haar werk zijn muzikanten, de stad, gebouwen, huizen en hun bewoners.
