Asset 14

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023 4

Al meer dan 1.660 kunstverzamelaars sloten zich aan bij Hard//hoofd. Zo steunen zij onze missie om talentvolle schrijvers, denkers en makers van de toekomst bij te staan door hen een ruimte te bieden om te experimenteren en zich te ontwikkelen. De steun van donateurs gaat voor ons hand in hand met de verantwoordelijkheid om transparant te zijn in hoe en waaraan we de donaties besteden. We leggen daarom graag uit hoe we de donaties van onze kunstverzamelaars in 2023 hebben besteed.

Sluit je ook aan en verzamel kunst!

 

Lancering abonnement op het papieren magazine
In 2023 ging een langgekoesterde droom in vervulling: we lanceerden een magazine-abonnement! De structurele donaties van onze kunstverzamelaars maken het voor ons mogelijk om risico’s te nemen. Door het abonnement kunnen we vanaf 2024 twee keer per jaar, in plaats van één keer per jaar, een papieren magazine uitbrengen. We brengen de magazines uit om een nog groter podium te bieden aan nieuwe schrijvers, denkers en kunstenaars. Want hoewel internet toegankelijk is, komen longreads en beeldverhalen nog beter uit de verf op papier.

Er kwamen meer dan honderd pitches binnen voor Aaah!, onze derde editie. Op papier verschijnen zorgt ervoor dat veel meer – ook voor Hard//hoofd nieuwe – schrijvers en makers ons weten te vinden. Het magazine draagt dus bij aan onze doelstelling om nog meer nieuwe makers een vrije ruimte te bieden.

Er kwamen meer dan honderd inzendingen binnen voor het magazine

We zetten in de zomer van 2023 een campagne op om trouwe lezers voor het magazine te werven, met als doel: 1.000 abonnees. En dat lukte. Mede dankzij de donaties van onze kunstverzamelaars hebben we een vlammende campagne kunnen voeren waarin ruim 1.600 (!) mensen zich aansloten als trouwe lezer van Hard//hoofd op papier, in Nederland, Vlaanderen en daarbuiten. We kunnen onze jonge talenten dus aan heel veel enthousiaste lezers introduceren.

Betere ondersteuning van makers
De uitbreiding naar papier is ons dierbaar. Hard//hoofd is van oudsher een digitaal tijdschrift maar, naast artistieke redenen, geven magazines ons ook de mogelijkheid om een vergoeding te geven aan makers, in lijn met wat we ons kunnen veroorloven uit de beoogde verkoop van het tijdschrift en uit de donaties van de kunstverzamelaars.

Alle betrokken makers worden voor hun bijdrage betaald, zij het bescheiden, in lijn met de financiële slagkracht van ons tijdschrift. Het twee keer per jaar laten verschijnen van dit bezoldigde tijdschrift is voor ons heel belangrijk om nieuwe stemmen niet alleen te presenteren aan het publiek, maar hen ook financieel te kunnen ondersteunen.

Ondertussen is de oplage het grootst van alle onafhankelijke literaire magazines in Nederland

Voor de nieuwe uitgever Lisanne Brouwer, die eind 2023 het stokje overnam van Mark de Boorder, is het bijdragen aan een eerlijker cultureel veld voor alle creatieve makers een belangrijk speerpunt. De steun van kunstverzamelaars is daarbij onmisbaar. Ondertussen heeft het Hard//hoofd magazine met ongeveer 1.800 abonnees de grootste oplage van alle onafhankelijke literaire magazines in Nederland; deze overstap naar een abonnementsmodel was alleen mogelijk dankzij onze kunstverzamelaars.

Magazine: Aaah!
In september 2023 kwam het derde magazine Aaah! uit, de eerste binnen het abonnementsmodel. In ruim 120 pagina’s namen schrijvers, denkers en kunstenaars de lezer mee in Aaah! De aaah die klonk, verscheen in vele vormen. Ging het om oprechte verwondering of was het een uiting van tedere liefkozing, een uitspatting van woede of gekmakende wanhoop? Of misschien: een lang opgebouwde spanning, uiteindelijk uitmondend in een niet te stuiten, orgastische: aaah!

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier 2

Meer dan 40 talentvolle schrijvers en beeldmakers werkten mee aan het magazine, maar ook tientallen redacteuren achter de schermen. In het magazine is elke pagina uniek vormgegeven en op zichzelf een symbiotisch kunstwerk van tekst en beeld. Onder leiding van hoofdredacteur Jochum Veenstra nam oud-hoofdredacteur Marte Hoogenboom voor Aaah! de handschoen op als Chef Magazine. Het magazine werd gemaakt door een open oproep te plaatsen waarop meer dan honderd inzendingen volgden. De hoofdredactie, tekstchefs (Nina Läuger, Jorne Vriens, Charlotte Duistermaat en Juul Kruse) en beeldredactie (Katja Grosskinsky, Sterre Kranenburg en Suzanne Tromp) maakten uit deze inzendingen een selectie.

Tot onze enorme trots ontving Aaah! een positieve recensie in de Volkskrant:

In het duizelingwekkende tijdschrift Aaah! – het aantal a’s en h’s varieert, op de cover zijn het er meer dan respectievelijk drie en één – gebeuren wonderlijke dingen. [...] Meer dan duizend sympathisanten bleken bereid om maandelijks 2,50 euro te betalen, voor twee tijdschriften per jaar. Ze hebben geen ongelijk. Aaah! is om te beginnen gevarieerd vormgegeven. Geen pagina is hetzelfde, voor illustraties is ruim baan gemaakt en op de inhoud is geen peil te trekken.

- Paul Onkenhout

Live bijeenkomsten
Naast ons online platform en papieren magazine biedt Hard//hoofd onze nieuwe makers de kans om waardevolle podiumervaring op te doen en met hun lezerspubliek en het werkveld in contact te komen tijdens onze live evenementen. In 2023 konden we er dankzij onze donateurs maar liefst drie organiseren: een avond vol voordrachten en paneldiscussies om de lancering van het Aaah! magazine te vieren, het literaire diner ‘De on//smakelijke maaltijd’ en de masterclass ‘Voorbij het zwarte gat’.

Tijdens ‘De on//smakelijke maaltijd’ ontleedden we door persoonlijke ervaringen en poëtische overpeinzingen hoe we onze grenzen kunnen verleggen, hoe onze smaken verschillen en hoe die cultureel bepaald zijn. Er waren bijdragen van o.a. culinair schrijver Kiriko Mechanicus en onze columnist Aisha Mansaray.

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023 3

Daarnaast organiseerden we samen met Pakhuis de Zwijger, de Illustratie Ambassade en Pictoright Fonds een groot programma voor illustratoren: de tweede editie van onze succesvolle masterclass ‘Voorbij het zwarte gat’. Een avond voor beginnende illustratoren over ondernemerschap, werken met opdrachtgevers en hedendaagse beeldcultuur.

Trouw aan onze missie
Hard//hoofd is nog altijd een podium voor literatuur, opinie en kunstkritiek en een platform voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie schrijvers en illustratoren. Onze kunstverzamelaars zorgen ervoor dat we in 2023 123 stukken van nieuwe makers op onze website konden publiceren, waarmee we zo'n 150.000 unieke lezers bereikten. Onze wekelijkse nieuwsbrief wordt ondertussen verstuurd naar meer dan 4.500 lezers. En we zijn nog altijd gratis en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem ontwikkelen als zij niet worden verleid tot sensatie; die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Voor Hard//hoofd maak je om kiertjes in je geest te openen. Hard//hoofd lees je om ontroerd, verrast of boos te worden

In ons 14-jarige bestaan hebben we ons meerdere keren herijkt waardoor de artistieke signatuur is veranderd met vernieuwende stemmen. De huidige artistieke missie van Hard//hoofd is nieuwe makers een podium bieden die in (beeld)verhalen een liefdevolle interactie aangaan met personen, wezens, systemen, neigingen, dreigingen, toekomstbeelden of zichzelf. Doordat nieuwe stemmen zich in ‘de ander’ verplaatsen, ontstaan er nieuwe ideeën en vormen we een tegenbeweging in een gepolariseerde maatschappij.

Voor Hard//hoofd maak je om kiertjes in je geest te openen. Hard//hoofd lees je om ontroerd, verrast of boos te worden. Liefde is namelijk niet alleen de zoete roes van het eerste contact. Wanneer de liefde zich verdiept kent die vele uitingsvormen. Steun dat onderzoek van nieuwe makers!

Sluit je ook aan en verzamel kunst!

 

Ons 2023 in vier verhalen
In 2023 heeft Aisha Mansaray zich als columnist bij Hard//hoofd gevoegd. Via beeldende taal schrijft ze reflecties over de vorming van haar identiteit in Nederland. Soms uit ze dat politiek geëngageerd zoals in Zwarte prinsessen bestaan wél waarbij de titel boekdelen spreekt. Soms klein zoals bijvoorbeeld in (Ont)hechting: Mijn gouden kettinkje met mijn rozenkwarts gua sha in het beschermzakje, en zelfs mijn scheermes - ze doen me denken aan mijn vrouwelijke onafhankelijkheid en het fijne leventje dat ik eigenhandig heb opgebouwd. Het voelt alsof, als ik niet voorzichtig ben, dit alles in het andere huis zal breken.’

Onze verschillende pijlers – fictie (verhalen en poëzie), journalistiek (essay en opinie), en kunstkritiek – spelen vaak op elkaar in en onderzoeken ook in vorm waar de grens van het ene genre ophoudt en het andere begint. Een goed voorbeeld van zo’n vormonderzoek is hands over face hands together van Puck Füsers waarin ze poëzie gebruikt om kritiek te leveren op een overzichtstentoonstelling van Keith Haring in het SCHUNCK in Heerlen.

Martien van Agtmaal schreef een ecofictie verhaal waarin hij ons op een andere manier laat kijken naar naar liefdesrelaties tussen andere soorten dan de mens. In De diepte in gaat een klein zeedier op zoek naar een liefdespartner: Ik zeg het maar meteen: de laatste maanden waren een kwelling. Terwijl iedereen genoot van de lente, heb ik op haar gewacht. Tot halverwege de zomer torste ik een onrust met me mee die me ieder getij tot waanzin dreef. We hebben het niet over iets leuks, maar over liefde, die totaal overrompelende, once in a lifetime, ongrijpbare maar allesverterende liefde. Liefde op latere leeftijd, ook dat nog eens, de liefde waarvan je niet wist dat je ertoe in staat was.’

Jihane Chaara schreef in Komiek schreeuwt tegen wolk over haar verhouding tot de Amerikaanse komiek Dave Chapelle. Het mooie aan haar essay is dat ze zich enerzijds afzet tegen en tegelijkertijd verbindt met zijn humor: ‘Ik zag Chapelle als iemand die precies is wat een komiek hoort te zijn: gevat, vol humor, iemand met het talent scherpe cultuurkritiek te geven, vooral over het racisme in Amerika.’ Bij zijn laatste show bekruipt haar het gevoel dat ze niet meer om zijn humor wil lachen: Bij de lhbtqia+-gemeenschap denkt Chapelle aan witte homo’s, witte lesbiennes of witte trans mensen. En dan ervaart hij frustratie omdat hij gelooft waar te nemen dat deze mensen genieten van meer maatschappelijke steun voor hun strijd dan zwarte mensen. [...] Maar zijn frustratie is misplaatst en niet doordacht. Dat is het directe gevolg van wat ik een culturele tunnelvisie noem: wanneer het onvermogen (of de onwil) om uit te zoomen en het breedst mogelijke plaatje te zien leidt tot haastige en onzorgvuldige analyses van de (sociale) stand van zaken.’

Bedankt!
Ben je al kunstverzamelaar? Duizendmaal dank dat je onze ruimte voor experiment mogelijk maakt. Dankzij jou kunnen wij een plek zijn voor nieuwe schrijvers en makers om zich te ontwikkelen. We hopen met jouw steun nog jaren nieuwe makers een podium te bieden!

Nog geen kunstverzamelaar? Hoe meer kunstverzamelaars ons steunen met een donatie, hoe meer makers wij een platform voor experiment en kwetsbaarheid kunnen bieden. Sluit je nu aan voor 5 of 10 euro per maand en steun de makers van de toekomst! Als dank sturen we je één of twee keer per jaar een prachtig kunstwerk van een veelbelovende kunstenaar toe. Als je je vóór 1 juli aansluit, valt het eerste kunstwerk al in juli bij je op de mat: een unieke print van kunstenaar en fotograaf Hanane El Ouardani. Alvast heel erg bedankt, en veel verzamelplezier!

Mail

Lisanne Brouwer en Jochum Veenstra zijn uitgever (zakelijk leider) en hoofdredacteur (artistiek leider) van Hard//hoofd.

Bram Dirven is oud-chef Illustratie van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!