Asset 14

Designfetisj (en anti-fetisj)

Ze zijn verantwoordelijk voor het uiterlijk van onze samenleving, maar wat vinden ontwerpers nou eigenlijk zelf mooi, en wat vinden ze lelijk? Hard//hoofd vroeg bekende en beginnende ontwerpers naar hun fetisj.

Herman van Bostelen: Ik heb het verkeerde vak gekozen. Net als architecten, politici, reclamemakers en heel veel andere bemoeizuchtigen, hou ik me als grafisch ontwerper bezig met bedoelingen. En dat terwijl ik helemaal niet van bedoelingen hou. Met een doel kan ik leven, met een functie ook, maar aan bedoelingen kleeft iets ongemakkelijks. Het is waarschijnlijk niet voor niets dat het woord zo vaak in vragende of ontkennende zin wordt gebruikt.

Van de bedoelingen waar ik het over heb, gaat vrijwel altijd een wil uit. Een gebouw is bedoeld om op een bepaalde manier te gebruiken, een wet wil iets van het volk en heel simpel gesteld moet met reclame iets worden verkocht. Dat is de bemoeizucht waar ik op doel. Als grafisch ontwerper is mijn rol bescheiden, maar ook de dingen die ik maak, hebben vaak een dergelijke bedoeling.

Of het een fetisj is, weet ik niet, maar ik hou van dingen die géén bedoeling hebben, dingen die niets van mij willen. Ook hou ik van dingen die zich al dan niet door tussenkomst van de gebruiker, aan hun bedoeling of aan de wil van de ontwerper onttrekken. Het meest hou ik van dingen die opzettelijk veranderd of beschadigd zijn om ze een nieuwe betekenis te geven of om ze te kunnen laten functioneren in de context waarin ze worden gebruikt.

Een half jaar voordat de stad door de tsunami werd overspoeld, was ik in Ishinomaki in Japan. Ik zag deze deurmat en was op slag verliefd.

Regelval

Haller Brun: Wij storen ons ontzettend als er bij een mooi boek niet is gelet op regelval. Soms zien we boeken met goede concepten, mooi papier, goed gedrukt en prachtig werk, maar vervolgens lijkt de tekst te zijn gecopy-paste. Alles is op de automatische piloot afgebroken. Als de regelval wel goed is gedaan is dat echt een cadeautje. Daar kunnen we dan extra van genieten.

Een hoerenjong.

Regelval is het afbreken van zinnen. In het ideale resultaat verspringt iedere regel. Dus regel 1 is iets korter dan regel 2, regel 3 weer iets langer, regels
4 weer korter etc. Het is belangrijk dat er geen woorden op een gekke en onjuiste manier woorden afgebroken. Er mogen geen korte woorden
op het einde van zinnen staan. Er mogen geen woorden in hun eentje op de volgende regel staan. (Zo’n geval noemen we een hoerenjong.) Er mag geen trapje ontstaan, waarbij de regels 'trapsgewijs' langer of korter worden. Er mag geen hap uitgenomen zijn als je naar het tekstvlak kijkt. Maar bovenal moet het
er heel natuurlijk uitzien.

Sneakerslaafjes

Pinar&Viola: Sinds kort hebben wij een nieuwe fetisj: namelijk foto’s van mannen met sportschoenen. Van Tumblrs als Sneaker Fetish en Sk8terboy gaat ons hart sneller kloppen. De foto’s die deze sneakerslaves posten zijn haast pornografisch. Likkend en snuffelend adoreren de (voornamelijk mannelijke) fetisjisten hun schoeisel. Sommigen eten zelfs uit sportschoenen. Als wij naar deze foto’s kijken krijgen we het warm van binnen. Eindelijk zien we geen ‘bad boys’ die opscheppen met hun bezweette sixpack in een sportschool, stripclub of tijdens een straatgevecht. Nee, we zien ruwe, sexy jongens die hun romantische kant tonen terwijl ze sensueel de lucht van een dure sneaker opsnuiven. Voor onze maandelijkse Dazed&Confused-column op Dazeddigital schreven we hier trouwens ook een artikel over.

Rivieren in tekst

Sarah Charalambides: Als ik rivieren in een tekst zie, stop ik met lezen. Ik kan het gewoon niet meer. Als er een rivier door een tekst loopt worden de letters ondergeschikt aan de witruimtes, dan zie ik geen woorden meer maar vormen. De lange witruimtes stromen door de tekst en maken hem voor mij totaal onleesbaar.

Rivieren zijn de witruimtes in een tekstblok die ontstaan als de tekst niet goed is uitgelijnd. De kolom is te smal of het lettertype is te groot voor de breedte van de kolom. Er ontstaan witruimtes en als die witruimtes boven elkaar uitkomen ontstaan er rivieren.

Streepjes!

Lauren Grusenmeyer: Toen we een aantal jaren geleden L'Histoire Du Cinema van Jean-Luc Godard keken op de kunstacademie vroeg de docent welke scène ons het meest was bijgebleven. Uit de acht uur durende maalstroom van beelden en referenties kon ik maar één stuk duidelijk herinneren: een beeld met streepjes.

Streepjes blijven aan me plakken. Ik hou van hun grafische simpliciteit, hun directheid. Een zee aan streepjes, steeds herhalende streepjes. Een witte, een zwarte, een witte, een zwarte. Die repetitie. Streepjespatronen zijn dynamisch doch voorspelbaar.

De laatste drie dingen die ik kocht hebben streepjes. Een streepjesvaas, een streepjesdeken en een streepjesrok. Uit mijn kleerkast kan ik meerdere streepjes-outfits samenstellen en als iemand streepjes draagt heb ik het meteen gezien. In Bangkok hadden ze streepjeswinkels, een hele winkel met gestreepte kledingstukken. Beter kan het voor mij haast haast niet worden.

Niet alle streepjes vind ik goed. Ze moeten een bepaalde breedte hebben. Het liefst heb ik de strepen altijd even breed met gelijkmatige tussenruimtes. Ik hou wel van gekleurde streepjes, maar toch vind ik ze pikzwart het mooist. Het werk van Daniel Buren ligt mij nauw aan het hart, toch vind ik zijn streepjes niet optimaal. Voor mij zouden ze iets dunner mogen. Ook hou ik er niet van als hij ze combineert met een bol of een ruit, ik wil gewoon een vlak vol streepjes. Daniel heeft ooit wel eens een kamer vol strepen gemaakt, plafond, muren, alles met streepjes. Dan zie je die streepjes steeds veranderen, in de verte zijn ze dunner en dichtbij zijn ze breder. Ooit wil ik zo een huiskamer. Of een toilet.

Monospace letter

Mark van Hooff: De laatste tijd zien we overal de monospace letter. Voor een titel of een korte tekst kan een monospace letter prima, maar doordat brede letters als de W of de M zijn samengepropt, worden het haast aparte objectjes in een tekst. Je kunt alleen nog maar naar die twee letters kijken. Het is gewoon niet de meest comfortabele letter om een tekst in te lezen.

Je ziet tegenwoordig allerlei varianten op dit lettertype dat oorspronkelijk voor de typemachine is bedacht. Op een typemachine moet de ruimte om elke letter hetzelfde zijn. De monospace letter is daarom zo ontworpen dat de letters optisch ongeveer gelijk zijn. De I krijgt een heel breed streepje zodat deze letter evenveel meetelt als bijvoorbeeld de W, die juist in een relatief klein vakje wordt gezet.

Waarom bestaan er überhaupt nog andere soorten mascara dan de waterproof mascara?

Ines Cox: Ik hou van eenden. Een eend kan namelijk zeer goed tegen water. Eén van hun belangrijkste dagtaken, naast iets te eten vinden, is hun vederpak onder spugen met een speciaal goedje waardoor het water als parels op hun veren blijft liggen. Het water kan dan verdampen, weg rollen, eender hoe, maar onder geen beding in de pluimen van mijn getalenteerde gevederde vrienden dringen. Geniaal.

Maar hoe zit het met onze waterbestendigheid? We dobberen misschien niet dagelijks op het wateroppervlak zoals de eend dat doet, toch komen we vaak genoeg in contact met 'nat'. Onze kapsels, make-up, jeansbroeken en sneakers kunnen er zo slecht tegen dat wij nog niet in de verste verte in de buurt komen van de genialiteit van de eend. Toegegeven, we hebben de paraplu en de regenjas uitgevonden, maar die zijn zo ontworpen dat ze nog steeds gezien worden als hulpstukken in geval van nood: als het echt moet haalt men de verfrommelde k-way uit zijn strakke tasje of wordt de regenbroek snel over de andere broek aangeschoten. Maar heb je ooit al eens een mooie regenbroek gezien die je ook zomaar zou dragen?

Deels uit frustratie, maar ook een beetje onbewust, ben ik een grote voorliefde beginnen koesteren voor dingen die tegen de regen kunnen én mooi zijn. Zowel mijn favoriete winter- als zomerschoenen kunnen beide tegen het nat, met groot gemak laten ze regendruppels van zich af glijden. En ja, ze zijn ook beeldschoon. Hetzelfde kan ik vertellen over al mijn andere mooie, stijve, zwarte, krakende, lekker ruikende en blinkende kledij… Oeps, heb ik een latex fetisj?

Catalogussen

Till Kramer: Sinds ik kan denken heb ik een fascinatie voor catalogussen. Ik ben ermee opgegroeid, thuis lagen boekwerken zoals de OTTO en Neckermann. Degenen die het niet kennen: denk aan een soort HEMA en V&D maar dan op 1400 pagina's dundruk papier gepresenteerd. Vanwege de hoge productie- en verzendkosten (oplage 10 miljoen, twee keer per jaar) is er zelfs een keer een Mini OTTO Katalog uitgegeven, in corps 4 pt geschreven en geleverd met een hele slechte plastiek loep. Dat was geen doen.

Mijn ouders en ik besteld nooit iets uit de catalogussen, het waren plaatjesboeken om bij weg te dromen. Ik droomde van de scooter die ik nooit bestelde, een flitsend nieuwe fiets, de 2000 watt stereotoren van Grundig met drievoudige cd wisseler. Stiekem zwierf ik rond bij de dessous en de pagina's met 'massage staven'. Terwijl ik in onze oubollige woonkamer op de bank zat te lezen ging er een wereld voor me open.

Till studeerde af aan de kunstacademie met een catalogus van al zijn bezittingen.

Ik ben er dan ook van overtuigd voor bepaalde doeleinden drukwerk altijd de beste keuze zal blijven. Want wat is mooier dan door een bijzondere catalogus bladeren en er oortjes in vouwen, zodat je in een klap weet waar je moet zijn.

Voor mijn eindexamen op de kunstacademie in 2007 heb ik ook een catalogus gemaakt, namelijk van al mijn bezittingen. Net zoals bij een commerciële catalogus is de inhoud van mijn catalogus heel erg tijdelijk, in 2007 droeg ik kennelijk alleen maar tennissokken.
Mijn catalogus-tips:
• Manufactum, 'The good things still exist'
• Zweitausendeins Versand, muziek, boeken & filmen
• Dictum, 'More than tools'

Streepjes

Sonja Haller: Ik moet toegeven dat ik zelf niet eens weet hoe het nu precies zit met die streepjes, maar ik let er altijd op. Als een ontwerper overal een afbreekstreepje gebruikt terwijl het eigenlijk een em- of een en-dash moet zijn staat dat ontzettend slordig.

Streepjes. Er zijn verschillende soorten streepjes die elk een eigen functie hebben binnen een tekst. Er is natuurlijk het afbreekstreepje dat gebruikt wordt bij bijvoorbeeld het afkorten van woorden. Maar er zijn ook de en-dash en de em-dash. De em-dash is twee keer zo lang als een en-dash en een en-dash is weer twee keer zo lang als het afbreekstreepje.
En-dashes worden vooral gebruikt bij cijfers. Em-dashes zijn bijvoorbeeld gedachtestreepjes in regels. In het Nederlands zijn de regels trouwens weer anders dan in de Engelse taal.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Briefwisseling Ettie en Jochum - Brief 2

Wie wil nou een slachtoffer zijn?

Jochum ontving een brief van Ettie over zijn nooit-verstuurde brief aan zijn jeugdliefde. Ettie vindt dat Jochum de vrijheid van de queeridenteit niet goed beschrijft. Hij besluit Ettie een brief terug te sturen en op haar kritiek in te gaan. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - brief 1

Het privilege van lesbisch-zijn

Een nooit verstuurde brief die door Jochum Veenstra op Hard//Hoofd gepubliceerd werd, begon een eigen leven te krijgen in het hoofd van Ettie, die niet zo goed wist wat ze ervan moest vinden en er toen maar over besloot te schrijven. Het resultaat is een niet-verstuurde brief die ze toch besloot op te sturen. Lees meer

Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer