Asset 14

Designfetisj (en anti-fetisj)

Ze zijn verantwoordelijk voor het uiterlijk van onze samenleving, maar wat vinden ontwerpers nou eigenlijk zelf mooi, en wat vinden ze lelijk? Hard//hoofd vroeg bekende en beginnende ontwerpers naar hun fetisj.

Herman van Bostelen: Ik heb het verkeerde vak gekozen. Net als architecten, politici, reclamemakers en heel veel andere bemoeizuchtigen, hou ik me als grafisch ontwerper bezig met bedoelingen. En dat terwijl ik helemaal niet van bedoelingen hou. Met een doel kan ik leven, met een functie ook, maar aan bedoelingen kleeft iets ongemakkelijks. Het is waarschijnlijk niet voor niets dat het woord zo vaak in vragende of ontkennende zin wordt gebruikt.

Van de bedoelingen waar ik het over heb, gaat vrijwel altijd een wil uit. Een gebouw is bedoeld om op een bepaalde manier te gebruiken, een wet wil iets van het volk en heel simpel gesteld moet met reclame iets worden verkocht. Dat is de bemoeizucht waar ik op doel. Als grafisch ontwerper is mijn rol bescheiden, maar ook de dingen die ik maak, hebben vaak een dergelijke bedoeling.

Of het een fetisj is, weet ik niet, maar ik hou van dingen die géén bedoeling hebben, dingen die niets van mij willen. Ook hou ik van dingen die zich al dan niet door tussenkomst van de gebruiker, aan hun bedoeling of aan de wil van de ontwerper onttrekken. Het meest hou ik van dingen die opzettelijk veranderd of beschadigd zijn om ze een nieuwe betekenis te geven of om ze te kunnen laten functioneren in de context waarin ze worden gebruikt.

Een half jaar voordat de stad door de tsunami werd overspoeld, was ik in Ishinomaki in Japan. Ik zag deze deurmat en was op slag verliefd.

Regelval

Haller Brun: Wij storen ons ontzettend als er bij een mooi boek niet is gelet op regelval. Soms zien we boeken met goede concepten, mooi papier, goed gedrukt en prachtig werk, maar vervolgens lijkt de tekst te zijn gecopy-paste. Alles is op de automatische piloot afgebroken. Als de regelval wel goed is gedaan is dat echt een cadeautje. Daar kunnen we dan extra van genieten.

Een hoerenjong.

Regelval is het afbreken van zinnen. In het ideale resultaat verspringt iedere regel. Dus regel 1 is iets korter dan regel 2, regel 3 weer iets langer, regels
4 weer korter etc. Het is belangrijk dat er geen woorden op een gekke en onjuiste manier woorden afgebroken. Er mogen geen korte woorden
op het einde van zinnen staan. Er mogen geen woorden in hun eentje op de volgende regel staan. (Zo’n geval noemen we een hoerenjong.) Er mag geen trapje ontstaan, waarbij de regels 'trapsgewijs' langer of korter worden. Er mag geen hap uitgenomen zijn als je naar het tekstvlak kijkt. Maar bovenal moet het
er heel natuurlijk uitzien.

Sneakerslaafjes

Pinar&Viola: Sinds kort hebben wij een nieuwe fetisj: namelijk foto’s van mannen met sportschoenen. Van Tumblrs als Sneaker Fetish en Sk8terboy gaat ons hart sneller kloppen. De foto’s die deze sneakerslaves posten zijn haast pornografisch. Likkend en snuffelend adoreren de (voornamelijk mannelijke) fetisjisten hun schoeisel. Sommigen eten zelfs uit sportschoenen. Als wij naar deze foto’s kijken krijgen we het warm van binnen. Eindelijk zien we geen ‘bad boys’ die opscheppen met hun bezweette sixpack in een sportschool, stripclub of tijdens een straatgevecht. Nee, we zien ruwe, sexy jongens die hun romantische kant tonen terwijl ze sensueel de lucht van een dure sneaker opsnuiven. Voor onze maandelijkse Dazed&Confused-column op Dazeddigital schreven we hier trouwens ook een artikel over.

Rivieren in tekst

Sarah Charalambides: Als ik rivieren in een tekst zie, stop ik met lezen. Ik kan het gewoon niet meer. Als er een rivier door een tekst loopt worden de letters ondergeschikt aan de witruimtes, dan zie ik geen woorden meer maar vormen. De lange witruimtes stromen door de tekst en maken hem voor mij totaal onleesbaar.

Rivieren zijn de witruimtes in een tekstblok die ontstaan als de tekst niet goed is uitgelijnd. De kolom is te smal of het lettertype is te groot voor de breedte van de kolom. Er ontstaan witruimtes en als die witruimtes boven elkaar uitkomen ontstaan er rivieren.

Streepjes!

Lauren Grusenmeyer: Toen we een aantal jaren geleden L'Histoire Du Cinema van Jean-Luc Godard keken op de kunstacademie vroeg de docent welke scène ons het meest was bijgebleven. Uit de acht uur durende maalstroom van beelden en referenties kon ik maar één stuk duidelijk herinneren: een beeld met streepjes.

Streepjes blijven aan me plakken. Ik hou van hun grafische simpliciteit, hun directheid. Een zee aan streepjes, steeds herhalende streepjes. Een witte, een zwarte, een witte, een zwarte. Die repetitie. Streepjespatronen zijn dynamisch doch voorspelbaar.

De laatste drie dingen die ik kocht hebben streepjes. Een streepjesvaas, een streepjesdeken en een streepjesrok. Uit mijn kleerkast kan ik meerdere streepjes-outfits samenstellen en als iemand streepjes draagt heb ik het meteen gezien. In Bangkok hadden ze streepjeswinkels, een hele winkel met gestreepte kledingstukken. Beter kan het voor mij haast haast niet worden.

Niet alle streepjes vind ik goed. Ze moeten een bepaalde breedte hebben. Het liefst heb ik de strepen altijd even breed met gelijkmatige tussenruimtes. Ik hou wel van gekleurde streepjes, maar toch vind ik ze pikzwart het mooist. Het werk van Daniel Buren ligt mij nauw aan het hart, toch vind ik zijn streepjes niet optimaal. Voor mij zouden ze iets dunner mogen. Ook hou ik er niet van als hij ze combineert met een bol of een ruit, ik wil gewoon een vlak vol streepjes. Daniel heeft ooit wel eens een kamer vol strepen gemaakt, plafond, muren, alles met streepjes. Dan zie je die streepjes steeds veranderen, in de verte zijn ze dunner en dichtbij zijn ze breder. Ooit wil ik zo een huiskamer. Of een toilet.

Monospace letter

Mark van Hooff: De laatste tijd zien we overal de monospace letter. Voor een titel of een korte tekst kan een monospace letter prima, maar doordat brede letters als de W of de M zijn samengepropt, worden het haast aparte objectjes in een tekst. Je kunt alleen nog maar naar die twee letters kijken. Het is gewoon niet de meest comfortabele letter om een tekst in te lezen.

Je ziet tegenwoordig allerlei varianten op dit lettertype dat oorspronkelijk voor de typemachine is bedacht. Op een typemachine moet de ruimte om elke letter hetzelfde zijn. De monospace letter is daarom zo ontworpen dat de letters optisch ongeveer gelijk zijn. De I krijgt een heel breed streepje zodat deze letter evenveel meetelt als bijvoorbeeld de W, die juist in een relatief klein vakje wordt gezet.

Waarom bestaan er überhaupt nog andere soorten mascara dan de waterproof mascara?

Ines Cox: Ik hou van eenden. Een eend kan namelijk zeer goed tegen water. Eén van hun belangrijkste dagtaken, naast iets te eten vinden, is hun vederpak onder spugen met een speciaal goedje waardoor het water als parels op hun veren blijft liggen. Het water kan dan verdampen, weg rollen, eender hoe, maar onder geen beding in de pluimen van mijn getalenteerde gevederde vrienden dringen. Geniaal.

Maar hoe zit het met onze waterbestendigheid? We dobberen misschien niet dagelijks op het wateroppervlak zoals de eend dat doet, toch komen we vaak genoeg in contact met 'nat'. Onze kapsels, make-up, jeansbroeken en sneakers kunnen er zo slecht tegen dat wij nog niet in de verste verte in de buurt komen van de genialiteit van de eend. Toegegeven, we hebben de paraplu en de regenjas uitgevonden, maar die zijn zo ontworpen dat ze nog steeds gezien worden als hulpstukken in geval van nood: als het echt moet haalt men de verfrommelde k-way uit zijn strakke tasje of wordt de regenbroek snel over de andere broek aangeschoten. Maar heb je ooit al eens een mooie regenbroek gezien die je ook zomaar zou dragen?

Deels uit frustratie, maar ook een beetje onbewust, ben ik een grote voorliefde beginnen koesteren voor dingen die tegen de regen kunnen én mooi zijn. Zowel mijn favoriete winter- als zomerschoenen kunnen beide tegen het nat, met groot gemak laten ze regendruppels van zich af glijden. En ja, ze zijn ook beeldschoon. Hetzelfde kan ik vertellen over al mijn andere mooie, stijve, zwarte, krakende, lekker ruikende en blinkende kledij… Oeps, heb ik een latex fetisj?

Catalogussen

Till Kramer: Sinds ik kan denken heb ik een fascinatie voor catalogussen. Ik ben ermee opgegroeid, thuis lagen boekwerken zoals de OTTO en Neckermann. Degenen die het niet kennen: denk aan een soort HEMA en V&D maar dan op 1400 pagina's dundruk papier gepresenteerd. Vanwege de hoge productie- en verzendkosten (oplage 10 miljoen, twee keer per jaar) is er zelfs een keer een Mini OTTO Katalog uitgegeven, in corps 4 pt geschreven en geleverd met een hele slechte plastiek loep. Dat was geen doen.

Mijn ouders en ik besteld nooit iets uit de catalogussen, het waren plaatjesboeken om bij weg te dromen. Ik droomde van de scooter die ik nooit bestelde, een flitsend nieuwe fiets, de 2000 watt stereotoren van Grundig met drievoudige cd wisseler. Stiekem zwierf ik rond bij de dessous en de pagina's met 'massage staven'. Terwijl ik in onze oubollige woonkamer op de bank zat te lezen ging er een wereld voor me open.

Till studeerde af aan de kunstacademie met een catalogus van al zijn bezittingen.

Ik ben er dan ook van overtuigd voor bepaalde doeleinden drukwerk altijd de beste keuze zal blijven. Want wat is mooier dan door een bijzondere catalogus bladeren en er oortjes in vouwen, zodat je in een klap weet waar je moet zijn.

Voor mijn eindexamen op de kunstacademie in 2007 heb ik ook een catalogus gemaakt, namelijk van al mijn bezittingen. Net zoals bij een commerciële catalogus is de inhoud van mijn catalogus heel erg tijdelijk, in 2007 droeg ik kennelijk alleen maar tennissokken.
Mijn catalogus-tips:
• Manufactum, 'The good things still exist'
• Zweitausendeins Versand, muziek, boeken & filmen
• Dictum, 'More than tools'

Streepjes

Sonja Haller: Ik moet toegeven dat ik zelf niet eens weet hoe het nu precies zit met die streepjes, maar ik let er altijd op. Als een ontwerper overal een afbreekstreepje gebruikt terwijl het eigenlijk een em- of een en-dash moet zijn staat dat ontzettend slordig.

Streepjes. Er zijn verschillende soorten streepjes die elk een eigen functie hebben binnen een tekst. Er is natuurlijk het afbreekstreepje dat gebruikt wordt bij bijvoorbeeld het afkorten van woorden. Maar er zijn ook de en-dash en de em-dash. De em-dash is twee keer zo lang als een en-dash en een en-dash is weer twee keer zo lang als het afbreekstreepje.
En-dashes worden vooral gebruikt bij cijfers. Em-dashes zijn bijvoorbeeld gedachtestreepjes in regels. In het Nederlands zijn de regels trouwens weer anders dan in de Engelse taal.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 70

Vertrouw de dingen die je met gemak doet

Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten van de Gerrit Rietveld Academie naar het beste advies dat zij ooit kregen. Vandaag: Geert Mul, die onder meer computeranimaties, installaties en sculpturen maakt. 'Als iets geforceerd was, dacht ik dat dat dan wel kunst zou zijn.' Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer