Asset 14

Utopia

Beste John de Mol,

Mag ik u feliciteren? Het is u namelijk weer eens gelukt. Vijftien jaar nadat ik enige maanden aan de buis gekluisterd zat door de besognes van Ruud, Bart, Sabine en alle andere bewoners van het eerste Big Brother-huis (Maar wie waren dat? Ik kan gek genoeg alleen deze drie nog voor de geest halen), ben ik weer eens ernstig verslaafd geraakt aan een bedenksel van u. En ik was nog zo van plan om mij daar in de rest van mijn leven verre van te houden. Niets persoonlijks hoor, maar het leven is nu eenmaal kort en ik heb nog wel meer te doen. Hoe dan ook, ik geef het eerlijk toe, ik ben als een naïef kind in uw PR-praatje getrapt. Daar blijft u toch wel een absoluut meester in! Aan de tafel van Matthijs mocht u eind vorig jaar komen babbelen over uw nieuwe programma. In dit sociale experiment zouden vijftien mensen in een jaar tijd – vanuit een primitieve loods en vierentwintig uur per dag gevolgd door camera’s – proberen een nieuwe samenleving op te bouwen. En onder de kandidaten zaten voor de verandering niet uitsluitend mensen die beroemd wilden worden door zichzelf te wezen, maar ook daadwerkelijke idealisten. Ik vrees dat ik geen idealist ben – hoe dan ook geen daadwerkelijke – maar ik kijk wel graag naar ze. In uw programma worden de paar mensen die nadenken over een betere wereld maar irritant gevonden door de rest. Veruit het populairst in de groep zijn de mensen die ideeën hebben om veel geld binnen te halen. Ziet uw ideale samenleving er ook uit als een goedlopend bedrijf? U schijnt een groot deel van uw vermogen uit te geven aan goede doelen, maar misschien is dat een bijkomstigheid. Er is niets mis met bijkomstigheden.

Ik wil u ook danken namens mijn zus. U heeft toch ook een zus? De mijne woont tien minuten bij mij vandaan en haar jongste zoon en mijn dochter zijn beste vriendjes, dus u begrijpt dat we regelmatig bij elkaar over de vloer komen. Maar juist omdat we elkaar zo vaak zien hebben we steeds minder met elkaar te bespreken. Tot we er min of meer per toeval achter kwamen dat wij eenzelfde favoriete programma delen. Sindsdien WhatsAppen we bijna dagelijks over de kookkunsten van Vanessa, de grollen van Ruud, de waanideeën van Rienk en de stemmingswisselingen van Andrea. Het is met een zekere gretigheid dat wij deze zaken bespreken, omdat wij ons maandenlang nogal eenzaam hebben gewaand. We kennen voor de rest immers niemand die deze serie volgt. Mijn vrouw en zwager zijn zielsgelukkig dat zij nu eindelijk rust aan hun kop hebben. Als ik er bij mijn vrienden over begin word ik doorgaans straal uitgelachen. U moet begrijpen, in de kringen waar ik mij begeef wordt u nog wel eens als de duivel gezien. Ik hoop dat u het mij niet kwalijk neemt, maar ik denk dat dat een danige overschatting van zaken is. U bent niet verantwoordelijk voor al het kwaad in de wereld, slechts voor een bescheiden deel ervan. Maar u brengt dus ook mensen dichter bij elkaar. Misschien is dat een bijkomstigheid, maar wat is er mis met bijkomstigheden?


Illustratie: Merlijn van Bijsterveld

Mijn zus en ik hadden onlangs een interessant gesprek. Nadat ik hier en daar het gerucht had gehoord dat delen van uw programma gemanipuleerd zouden zijn, zag ik een filmpje uit de livestream (natuurlijk niet op tv uitgezonden) waarin een bewoner haar mond voorbij praat. Playmate Robin heeft de zware taak een medebewoner weg te sturen, maar laat aan worstelaar Emile doorschemeren dat die keuze eigenlijk al door de programmaleiding gemaakt is. Natuurlijk wil zij net als de rest van de groep de stelende, liegende en gospelzingende Andrea eruit hebben, maar toch is het de stoere, trouwe en hardwerkende Jimmy die het veld moet ruimen. In eerste instantie was ik laaiend, maar mijn zus nam het voor u op. ‘‘Jimmy was veel te stabiel, dat is psychologisch gewoon oninteressant. Jij kijkt toch ook juist voor romantiek, afgunst en achterklap? En voor ons kijkgenot mag John af en toe best een beetje in zijn schepping poeren,’’ zei ze en ze heeft gelijk. Het sociale experiment is natuurlijk alleen maar een vorm. De kern van uw oeuvre blijft uiteindelijk toch gewoon de soap. Een ideale samenleving is hoogstens een bijkomstigheid, al is er natuurlijk niets mis met bijkomstigheden.

Hoe langer ik erbij stil sta, hoe meer ik ervan overtuigd raak dat u eigenlijk nog wel wat meer zou mogen manipuleren. Een groot deel van de uitzendingen wordt nu in beslag genomen door keuvelende, klussende en badderende mensen. Dat is toch zó ‘99. Het kan allemaal gerust een stukje heftiger, dacht ik zo. Waarom niet een Benno L. naar uw programma sturen, of een Volkert van der G.? Het zal interessant zijn om te zien hoe een ideale samenleving meent om te moeten gaan met dit type medeburgers. Om maar eens te citeren wat Vanessa onlangs tijdens het nasi roeren zei: ‘‘Mij normens en waardens benne niet de jouwe normens en waardens, maar ge zulle er toch mee motte dealen’’. Het zijn uitspraken als deze, waardoor ik ondanks alles vertrouwen in de mensheid blijf behouden. Best een mooie bijkomstigheid.

Meneer de Mol, ik zie uit naar al uw toekomstige experimenten!

Alle goeds, ook namens mijn zus,
Een kijker

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Merlijn van Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer