Asset 14

Kerkhof

Voor mensen die zo weinig reislustig zijn als ik is er geen geruststellender plek om te wonen dan naast een kerkhof. Vrienden vinden het luguber dat ik graag met mijn dochter over de begraafplaats wandel, maar de statige bomen en aangeharkte grindpaden brengen mij altijd in een goed humeur. Mijn dode buren ken ik inmiddels beter dan mijn levende. Anna de Wit, 1893–1967. Paulus Been, 1932–2010. Aagje Stam, 1959–1962. Terwijl ik de zerken lees valt mijn dochter in haar wagentje in slaap. Natuurlijk gaat zij liever naar de speeltuin of de kinderboerderij, maar gelukkig heeft zij daar helemaal niks over te zeggen. Wij halen onze frisse neus tussen de lijken en daar zal zij zich bij neer moeten leggen.

Alleen wanneer onze rustieke wandeling verstoord wordt door een stoet rouwenden, krijg ik het ongemakkelijk. De openbaarheid van de plek en de algemeenheid van de dood worden verruild voor een particulier verdriet en mijn graftoerisme voelt opeens misplaatst. Vandaag zie ik ze voor het gebouwtje staan, in het zwart geklede mannen en vrouwen, waarvan de meeste zwijgend roken. Maar ik zie ook iets wat ik hier nooit eerder heb gezien. Een man in een clownspak. Dat zal dan wel een rouwclown zijn, denk ik bij mezelf. Daar heb ik eens een reportage over gezien, een soort cliniclown is dat die met enige gepaste grollen voor wat troostrijk gelach op een uitvaart kan zorgen. Maar deze clown lijkt eerder zelf in diepe rouw te zijn, tranen trekken sporen door zijn witte schmink. Ik slik en duw mijn slapende dochter en mezelf de andere richting op.

Wanneer we aankomen bij het grafmonument met de stenen engel, zie ik dat Annika haar linkerslof mist. Ik vloek binnensmonds, want nu moet ik achterhalen hoe we precies gelopen zijn en als er iets is waar ik slecht in ben dan is dat het wel. ‘‘Meneer, u kind mist een schoen,’’ zegt een dikke man, wanneer we na een vruchteloos rondje weer in de buurt van het uitvaartcentrum zijn. ‘‘Ja, wij waren net aan het zoeken,’’ zeg ik. Het klinkt alsof ik mij verontschuldig, al weet ik niet waarvoor. ‘‘Ze slaapt als een roosje hè,’’ zegt hij vertederd. ‘‘Die arme schat mag toch geen koude pootjes krijgen? Kom, dan helpen wij toch gewoon even met zoeken?’’ Ik wil hem zeggen dat dat niet nodig is, maar met luide stem roept hij de mensen bij elkaar. Het lijkt wel alsof iedereen blij is een opdracht te krijgen, want gretig verspreiden de nabestaanden zich over de rustplaats. Alleen de clown is nergens te bekennen.

‘‘Volgens mij heb ik hem,’’ roept een vrouw verrukt. Ze houdt inderdaad Annika’s slofje omhoog. ‘‘Ontzettend bedankt,’’ zeg ik. ‘‘Zo aardig dat jullie mij even wilden helpen, terwijl jullie toch wel iets anders aan je hoofd zullen hebben.’’ De dikke man slaat een arm om mijn schouder. ‘‘Het was juist prettig om even niet aan Kobus te hoeven denken. Maar er is wel iets wat jij voor ons zou kunnen doen.’’ Hij kijkt bedachtzaam en vraagt dan: ‘‘Hoe heet je?’’ ‘‘Kasper,’’ zeg ik. ‘‘En ik doe graag iets terug. Zeg het maar.’’ ‘‘Kasper,’’ zegt de dikke man, ‘‘wil jij kippensoep met ons komen eten? Kobus zou het zo gewild hebben.’’

Illustratie: Gino Bud Hoiting

We zitten aan een lange houten tafel in een huis waar ik vaak voorbij ben gelopen, maar waarvan de gordijnen doorgaans dicht zijn. De kippensoep smaakt voortreffelijk. Kobus blijkt uit een poeliersfamilie te komen. De dikke man heet Alfons en is zijn broer. ‘‘Alfons,’’ zeg ik voorzichtig na een slok van mijn lepel te hebben genomen, ‘‘mag ik jou wat vragen?’’ ‘‘Vraag maar raak Kasper,’’ zegt hij. ‘‘Zo lang het maar niet mijn pincode is.’’ Hij slaat zijn mond open en ik verwacht een bulderlach, maar er komt alleen een hees gepiep uit zijn keel. ‘‘Wel, toen wij eerder voorbij jullie liepen zag ik een clown. Ik vroeg mij af wie dat was en waar hij nu is.’’ Alfons kijkt mij verbaasd aan. ‘‘Een clown?’’ zegt hij. ‘‘Je moet je vergist hebben.’’ Zwijgend nemen wij beide een hap soep. Dan voel ik een harde klap op mijn rug en ik hoor weer het hese gepiep. Alfons valt haast om van de pret. ‘‘Je werd helemaal wit, vriend, en bruin in je broekie. Maar nu even zonder gebbetjes, dat was Eelco, mijn zoon. Hij zal zich nu wel in zijn studentenflatje aan het afschminken zijn.’’ Alfons vertelt hoe Eelco een laatste eer aan zijn oom wilde bewijzen, aangezien Kobus altijd een groot liefhebber van het circus was geweest. Eelco had verwacht dat alle aanwezigen verkleed zouden zijn als circusartiest, hij had begrepen dat dat zo was afgesproken. Getergd was hij eerder vertrokken. ‘‘Eelco heeft zich altijd een beetje speciaal gevoeld. En over de doden niks dan goeds Kasper, maar met het circus hebben wij dus helemaal niks. Onder ons gezegd en gezwegen, ik ben blij dat ik dat gelul van mijn broer nooit meer aan hoef te horen, over hoe hij eigenlijk in de trapezes had moeten hangen. Het poeliersvak is een vak om trots op te zijn.’’ Aan de andere kant van de tafel heeft de vindster van de slof het over de naderende apocalyps. ‘‘En dan gaan we er morgen dus allemaal aan, en wat dan nog? We hebben toch gelachen?’’ Annika’s wagen staat in een hoek van de kamer. Het is een wonder hoe zij door al dit rumoer heen blijft slapen.

Voor mijn gevoel zijn we uren weggeweest, maar mijn vriendin kijkt helemaal niet verbaasd wanneer we thuiskomen. Terwijl ik haar kus springen de ogen van onze dochter open. ‘‘Heb je lekker geslapen schatje? Of ben je nog aan het dromen?’’ hoor ik in de verte. Dan zie ik dat Annika haar rechterslof mist. Normaal halen wij Chinees met Kerst, maar misschien moest ik dit jaar maar eens een kalkoentje gaan grillen.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijke relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Het Vertrek (4) - De stortbui

Het Vertrek (4) - De stortbui

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de vierde aflevering. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan