Asset 14

Borrelangst

Wanneer ik de crèche binnenloop met twee zakken wokkels in mijn hand, voelt alles nog betrekkelijk veilig. Blijkbaar ben ik niet de enige vader die op deze manier invulling heeft gegeven aan het verzoek om wat te eten mee te nemen. Ieder aan een kant van een grote bak legen de papa van Rory en ik onze zakken. Het voelt een beetje als door elkaars straal heen plassen. Een moeder zet een schaal zelfgerolde sushi op tafel, tussen de poffertjes, worstenbroodjes, blikjes bier, kannen limonade en dingetjes met prikkertjes.
‘‘Wat gaan we doen?’’ vroeg Annika, toen ik haar in de andere ruimte op kwam halen. Ze was net verdiept in een puzzel, en ik was vroeger dan normaal.
‘‘We gaan borrelen.’’
‘‘Wat is dat dan?’’
‘‘Ja, dat heb ik ook nooit helemaal begrepen.’’

Er zijn nog geen kinderen van haar eigen groep in de ruimte. Annika gaat op een stoeltje zitten.
‘‘Ik wil een chip en als ik die opheb wil ik nog meer chip en dan nog meer,’’ commandeert ze dromerig.
Ik pak een prikkertje met dingetjes van de schaal.
‘‘Kijk eens,’’ zeg ik, ‘‘daar zit paprika op, dat vind jij toch lekker.’’
‘‘Nee, dat vind ik heel, heel erg stom.’’
Snel leg ik het ding terug op de schaal, voordat de kokkin in kwestie deze opmerkingen mee zal krijgen. Ik geef Annika een handje wokkels, schenk een beker limonade in en trek een blikje bier open. Dan kijk ik om me heen, naar mijn mede-ouders. Ze staan allemaal druk met elkaar te praten. Ik ken sommigen van gezicht, maar weet niet waar ik het met ze over zou moeten hebben. Dan richt ik me maar weer op mijn dochter.
‘‘Een leuke dag gehad vandaag?’’
‘‘Ik heb poep getekend.’’
‘‘Oh, okay. Ik heb m’n btw-aangifte gedaan.’’
Ik trek nog een blikje bier open.

Alles zou dit jaar anders zijn. Januari is mijn minst favoriete maand van het jaar en daar zijn de nieuwjaarsborrels de schuld van. Als zelfstandige met uiteenlopende opdrachtgevers, moet ik altijd een hoop van die recepties aflopen. ‘‘Gewoon even je gezicht laten zien, dat is alles wat je hoeft te doen,’’ spreek ik mezelf elke keer weer moed in. ‘‘In het slechtste geval wordt je aanwezigheid opgemerkt en weet men dat je je betrokken voelt bij deze organisatie, in het beste geval raak je in gesprek met een Belangrijk Iemand en steek je die aan met je onverbeterlijke humor en de paar goede ideeën die je toch altijd wel op zak hebt.’’ Voor het gemak vergeet ik dan maar even dat áls ik zo iemand durf aan te spreken, daar zoveel alcohol en bitterballen aan vooraf zijn gegaan, dat ik met verbrand gehemelte totaal onsamenhangende klanken uitstoot, waar die ander enkele minuten bij staat te knikken, tot hij of zij opeens iemand opmerkt die heel dringend moet worden aangeklampt over het een of ander. Maar in de meeste gevallen praat ik met helemaal niemand. Ik sta urenlang bij de tafel met hapjes en drankjes en doe alsof ik luister naar de mensen die in mijn buurt staan te praten. Ik lach als de andere mensen lachen, maar nooit te hard. Het is een tergende verlegenheid die mij in zulke situaties overvalt, alsof ik weer op het schoolplein sta en in mijn pogingen om niet op te vallen steeds pijnlijker bewust raak van mijn eigen opvallendheid.

Zodra ik zo’n borrel verlaten heb snak ik naar oprechte gezelligheid. Ik bel wat mensen bij wie ik onmogelijk verlegen kan zijn en die niets anders van mij verwachten dan enige mate van onsamenhangendheid. Ze horen direct aan mijn stem hoe laat het is. ‘‘Borrel achter de rug? Doe jezelf dat nou niet aan, jongen. Dat is toch gewoon niks voor jou.’’ Ze hebben gelijk. Het zou voor iedereen beter zijn als ik nooit meer een nieuwjaarsreceptie zou bezoeken, maar toch tuin ik er elk jaar opnieuw in. Een borrel is net als een bevalling; er blijft wel een vage herinnering aan pijn bestaan, maar je denkt vooral ‘‘zo erg kan het nou toch ook weer niet geweest zijn’’. Zonder de gave of vloek van het vergeten zou de menselijke soort zich niet langer voortplanten en werden borrels uitsluitend door de doorgewinterde borrelaars bezocht.

Illustratie: Gino Bud Hoiting

Dit jaar moest de cirkel doorbroken worden. De mentale notities die ik twaalf maanden geleden zo vastberaden had gemaakt, schreeuwden mij toe dat ik het ongemak, de frustraties en de eenzaamheid nooit meer zou mogen bagatelliseren. Ik beantwoordde alle uitnodigingen met de mededeling dat deze gelegenheid spijtig genoeg samenviel met iets anders belangrijks. Het zou een rustige januarimaand worden, een gelukkige januarimaand. Maar natuurlijk maakte ik een uitzondering voor de nieuwjaarsborrel van Het Kolderbos. Immers, wat kon er zo moeilijk zijn aan een beetje zuipen met mijn dochter aan mijn zijde? Ik had er niet over nagedacht dat een borrel een borrel is en dat bovendien borrelangst erfelijk overdraagbaar kan zijn.

‘‘Optillen, papa, optillen,’’ smeekt Annika. Normaal is zij de extraversie zelve, maar nu wil ze haar gezicht in mij begraven. Ik moet vechten tegen de neiging om aan haar verzoek toe te geven, maar eigenlijk komt haar ongemak nu wel verdomd goed uit. Het zorgt ervoor dat ik mij wel volledig met haar bezig moet houden.
‘‘Ga nou met de kindjes spelen, het zijn toch je vriendjes?’’ zeg ik en ik wijs naar de peuters die langs de benen van de kletsende ouders en begeleiders achter elkaar aanrennen. Ik maak gebaren met mijn hoofd naar de mensen om mij heen, gebaren die moeten zeggen ‘‘kinderen, je hebt je handen er vol aan.’’
‘‘Ik wil niet spelen, ik vind bollel stom,’’ zegt Annika en ze probeert langs mijn benen naar boven te klauteren. Als ik het nu een beetje slim speel, barst ze zo echt in huilen uit en dan hebben we tenminste een excuus om naar huis te gaan.
Ik verhef mijn stem en zeg: ‘‘Annika, spelen, nu.’’
Het tegenovergestelde effect wordt bereikt. Vastberaden stormt Annika op de andere kinderen af en gaat spelen, alsof haar leven ervan afhangt.

Ik loop naar de tafel, pak een blikje bier en bestudeer de kindertekeningen aan de muur, alsof er wel wat van waarde tussen zou kunnen zitten. Dan ga ik bij de vader van Rory staan, met hem heb ik toch immers een band, hij is mijn wokkelkompaan. Hij en de moeder van Bloem lijken elkaar goed te kennen. Als ik word opmerkt, stokt het gesprek.
‘‘Poffertjes met sushi, zou dat nou een heel gekke combinatie zijn?’’ zeg ik en ik steek van beide producten een exemplaar in mijn mond.
‘‘We hebben het er nog een andere keer over,’’ snikt de moeder van Bloem. ‘‘Er is voorlopig toch niets dat de dokters kunnen doen.’’
Ik kijk op mijn telefoon en zeg met volle mond: ‘‘Is het alweer zo laat? Mijn vrouw zit vast al met het eten te wachten.’’ Ik sla mijn bier achterover en loop naar de spelende kinderen.

Annika lijkt in haar element te zijn, maar ze doet duidelijk net te veel haar best. Het is de peutervariant van mijn panische pogingen tot humor, zoals ze in haar imitatie van een dansende leeuw de hele speelhoek in beslag neemt.
De andere kinderen slaan haar onthutst gade.
‘‘Kom, lieve schat, we moeten naar huis,’’ zeg ik tegen haar.
‘‘Ik wil niet naar huis,’’ roept ze. ‘‘Jij moet praten met de mensen.’’
‘‘Doe niet zo gek, mama wacht op ons.’’
‘‘Laat dat kind toch lekker spelen,’’ zegt een moeder. ‘‘De borrel is nog maar net begonnen. Of eten jullie echt zo vroeg?’’
Ik doe net alsof ik haar niet hoor en probeer Annika van de grond te pakken. Zij houdt zich vast aan een poppenhuis, waardoor haar lichaam nu in de lucht bungelt. Opeens hoor ik de stilte. Met een glaasje in de hand kijken de ouders hoe deze ontsnappingspoging af zal lopen. Met mijn vrije hand kietel ik Annika tussen haar oksels, tot ze meegeeft.
‘‘Nog de beste wensen hè,’’ roep ik naar niemand in het bijzonder en terwijl kindervuistjes driftig op mijn hoofd trommelen, snelwandel ik weg van mijn dochters eerste en mijn laatste borrel ooit.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer