Ah, de kroeg. Plek waar al je sores kunnen worden verdronken, bedevaartsoord van de rusteloze ziel, clandestiene ontmoetingsplaats van geliefden, gelijkgestemden en gezellen. Ooit verklaarde ik eerder op deze site de liefde aan deze prachtige plekken. Tijdens mijn bezoek deze week aan Europese hoofdstad Brussel werd ik herinnerd aan deze genegenheid en besefte me dat het soms makkelijker is een stamkroeg te vinden in een vreemde stad dan in je eigen woonplaats. Ik belandde in de Archiduc, een klein café op de Rue Antoine Dansaert/Antoine Dansaertstraat.
Op nummer zes, op een steenworp van de Beurs, lag dit art deco juweel uit 1937. Met een vleugel in het midden, verse bloemen, en op elke tafel een asbak. Alles in dit café was rond. Achter de bar stonden jonge Belgische mannen, onwaarschijnlijk knap in hun overhemd, met donkere ogen en een lichte stoppelbaard. Ik voelde me er een ware kosmopoliet, met een wodka gimlet in de ene, en een sigaret in de andere hand, uitkijkend over het publiek, converserend over belangrijke zaken in het leven en onbenullige niemendalletjes. Maar of dit nu een plek was waar ik elke avond zou willen zitten, nee. Er zijn dagen dat je een kop koffie en een krant wil, of een wat slordig getapt biertje aan een net iets te lang niet schoongemaakte bar. Er zijn namelijk verschillende soorten stamkroegen. Een opsomming.
Foto: Roel van Tour
De dichtbijhuis stamkroeg
In je pyjama loop je op een willekeurig moment van de dag naar binnen. Hey, buuf, zegt de waard. Hier is het nooit te druk. Hier drink je koffie, en mag je ongegeneerd op de computer werken met elk uur een kopje thee. Hier maakt de barman avances die net iets te ver gaan, maar je bent meestal niet wakker genoeg om er iets van te zeggen. En ach, wat kan het jou eigenlijk schelen. Hij nestelt zich even tegen je boezem, jij neemt nog een slok van je bak leut.
Voorbeeld: het dichtstbijzijnde etablissement waarvan je vrijwel zeker weet dat het geen witwasserij is, en waar ze degelijke koffie schenken.
De flaneer stamkroeg
Opgedoft als een pauw stap je hier binnen. Enkel met glimmende leren schoenen waag je je op de prachtig betegelde vloer van dit café, met een bontjas de schijn opwekkend bij het personeel dat je oud geld bent. Het personeel trapt hier vrijwel nooit in en schenkt je met medelijden in de ogen je kopje koffie voor een tientje, terwijl jij je nestelt in de fluwelen leunstoel. Na je bezoek voel je je weer alsof je er toe doet. Meestal een hotelbar.
Voorbeeld: Café Americain, Okura, the Grand.
Accessoire: Een goed gevulde portemonnee.
De ons-kent-ons stamkroeg
Bij binnenkomst krijg je een zoen. Je gaat zitten op je vaste plek, liefst aan de bar. Ook zonder gezelschap spendeer je hier gerust een paar uur, zittend naast alle andere vaste gasten. Terwijl je pof-rekening gestaag naar ongekende hoogten klimt, doen jullie samen je beklag over de drie buitenstaanders die hier binnen komen. Wie denken ze wel niet dat ze zijn, met hun luidkeelse geschater en hun vraag om bier. Pfoe! “Nog een fluitje alsjeblieft, Sjonnie.” De kat krult zich op in de vensterbank, de tijd gaat traag.
Voorbeeld: Nagel, Wheels, l’Affiche.
Leesvoer: Een verfrommelde krant.
De verborgen-juweel stamkroeg
Niemand kent deze plek behalve jij. Hier, hier is het pas echt authentiek. Deze barvrouw, die is er al sedert 1976. Deze stoel, die is nog uit 1592. Aan deze tafel heeft Napoleon nog een borreltje gedronken. Daar, in dat hoekje, begon de affaire tussen JFK en Marilyn. Serieus. Waarom zou ik liegen?
Voorbeeld: De Druif, In’t Aepjen, Café de Flore, Les Deux Magots.
Op het menu: broodje aap.
De hipster stamkroeg
Het was niet je bedoeling hierheen te gaan, maar om de één of andere reden werd je hier mee naartoe gesleept. Het interieur is tot in detail doordacht, strak met ongemakkelijke banken en een geautomatiseerde bar. Je wordt onder de voet gelopen door ballen en ander verschrikkelijk volk, maar ja, hier is ‘iedereen’ ‘altijd’. Elke keer beloof je jezelf nooit meer te gaan, tot je weer eens zwicht voor peer pressure.
Voorbeeld: Lux, Minibar, Wolvenstraat.
Accessoire: iPhone om constant verveeld te Twitteren.
De home-away-from-home stamkroeg
Het ontvluchten van het onbekende stadsgedruis heeft al snel als resultaat dat de schuilplaats een bijzondere plek in je hart verkrijgt. Hier, hier kennen ze je tenminste wel, hier lachen ze je vriendelijk toe. Al spreken ze je taal niet, de taal van bier is universeel (zei ik dat nou echt?) Na een lange dag van museabezoek loop je naar binnen, en je begrijpt meteen waarom iemand deze plek adviseerde. Sterker nog, eigenlijk wil je nooit meer weg uit dit warme bad. Bij terugkeer raad ook jij deze plek aan eenieder aan die het maar horen wil.
Voorbeeld: Archiduc, Brussel.
Tip: Wat je ook doet, haal niet je kaart tevoorschijn, en laat je Lonely Planet ook maar in de knapzak.
De genootschap stamkroeg
Bij binnenkomst knipper je drie keer met de ogen. Zie je dubbel? Je zou zweren dat je nog geen druppel binnen had gekregen, maar het lijkt wel alsof iedereen er hier hetzelfde uitziet. Dezelfde shirts, dezelfde houding, hetzelfde drankje. Van de rockabilly bar tot het rijke advocaten café tot het punkhol, overal zal je je een volstrekte buitenstaander voelen zolang je niet conformeert aan je omgeving.
Voorbeeld: Tiki Bar, café George, the Minds.
Accessoires in volgorde: een lijf vol tatoeages, aardappel in je keel, kisten.
De nacht stamkroeg
Het is dinsdag. Eigenlijk moet je morgen twintig dingen doen, en je ging alleen maar eventjes wat drinken met vrienden. Als donderslag bij heldere hemel is daar dan opeens de laatste ronde. Half één? Ah kom, we gaan nog even naar de nachtkroeg. Niet dat je dit vaak doet, maar de barman begroet je toch bij naam en zet een asbak, drie bier, en drie jaeger neer. Hier raak je in diep gesprek met een volslagen vreemde, wiens kaartje je de volgende dag in je zak vindt maar wiens gezicht je je bij god niet voor de geest kunt halen. Je vrienden met een echte baan stappen drie uur later dronken op de fiets naar kantoor, jij neemt weer eens een etmaal de telefoon niet op.
Voorbeeld: Pollux, Buurvrouw, Willens en Wetens.
Tip: Blijf water drinken.
