Asset 14

Blauwe arbeid

Onder de helblauwe blik van zijn helden en geliefden kijkt Frank Keizer naar het eigen arbeidzame leven

illustratie: Alex Deforce

Blauwe arbeid

blauw
ik denk aan de kleur blauw
het weidse blauw
het diepste blauw
van het absolute
dat schittert
in de ogen
van mijn denkers en geliefden
die ik recht in de ogen wil kijken
ik kijk Adorno recht in zijn ogen
ik vind Adorno aantrekkelijk
om heel veel redenen
maar vooral omdat hij schrijft alsof
verlossing bestaat
maar op de hielen moet worden gezeten
ik kijk Foucault recht in de ogen
wanneer hij de zorg voor het zelf uitbreidt
en Chris Kraus
wanneer ze alles persoonlijk maakt
al deze producenten van geluk en verandering
kijk ik recht in die helblauwe ogen
van ze
waarin ik verdrinken kon
toen ze nog niet waren bevroren
toen productie nog niet was genormaliseerd
toen productie nog vrij was
toen Hölderlin nog in zijn toren zat
om aan de figuur van zijn eeuwige revolutie te weven
waaruit wij zijn gesponnen
als eenzame draden
niet meer naadloos
maar rafelend
en afgesneden
terwijl alles wat rafelt
immens populair en dom wordt
en het onmogelijk is
om op een interessante manier arm te zijn
moet ik denken aan de oevers
van Amsterdam-Noord
waar ik woon
en oversteek
om terug te keren
de oevers van Amsterdam-Noord strekken zich uit
zo ver mijn ogen reiken
en in mijn pijnlijk visioen
en zie ik mijzelf als kolonist
ikzelf wil zeggen iedereen
en gaan de oevers over in stranden
in eindeloze gemeenschappelijke gronden zonder tragedies
waar nog interpenetratie mogelijk is
industrieel rivierwater wat ben je stil
zoals je daar spiegelt
bij de waterkant
als eigenliefde
waar ik als mens iets mee moet
in de zin van verzet
en het nieuwe overwerk
een categorie van leven is
doen waar je niet goed in bent
of specialiseren, iemand leren verstaan
in een andere taal
op een terras
in de nazomer van de haat
waarin het blauw dof geworden is
en ik terugdenk
aan de nonnen in Ostia
die niet in een klooster woonden
maar op een kermis
en die ik zag in een film
in een kunstinstelling in Utrecht
waar hun eenvoudige gebruik
heel even een figuur werd
voor een andere manier van leven
voor de duur van een esthetische ervaring
de nonnen van ostia droegen altijd blauw
op de vraag waarom
antwoordden ze
dat blauw de kleur is
van de arbeiders
wat ik heel mooi vond
want het waren helemaal geen revolutionairen
het waren nonnen
die op die kermis in een achtbaantje
rondreden
volmaakt en zonder programma
van deze nonnen leerde ik iets
over het spektakel
maar ik heb even gemist wat precies
ik denk dit
(of dat heb ik ervan gemaakt):
ze leidden zichzelf af
van het spektakel
maar werden er niet door afgeleid
terwijl ze er middenin zaten
zo bedacht
als ik het nu vertel
was het niet
het was iets van het lichaam
misschien moet ik net als die nonnen
ook blauw gaan dragen
alleen nog maar blauw dragen
omdat armoede geen levensstijl is
omdat ik vlucht voor stijl
maar die gedachte verwerp ik
omdat ze spectaculair is
en bedacht
een stijl
zoals de armoede dat niet is
en blauw niet meer de kleur van de arbeiders is
waarschijnlijk zelfs geen kleur meer heeft
niet rood
of roodblauw
geel
geen avondrood
politiek bij schemerlicht
en bij nacht
arbeid wordt een slaapliedje
waaruit ik wil ontwaken
maar waarvoor ik me heb verslapen
terwijl ik juist zocht naar een kleur
die dit alles zou doorkruisen
nu het donker wordt en koud
eerst grijs en dan langzaam
grijzer
verandering is objectief
en behoort tot het lichaam
dat wil ik organiseren
maar wij zitten op het terras
ontdoen ons van ons bier
en kleuren langzaam zwart
tegen de achtergrond
van de zomer
die een wond is geworden
waarin ik staar
want er zijn geen ogen
waarin ik kan staren
om te zien
of er nog iets mogelijk is
iets anders
dan vereenzamen
in de zomer van 2014
zijn we zonnebloemen geworden
dorre zonnebloemen
bijna knisperend
worden wij hooi
want zachtheid is gekomen
en zachtheid zal ook weer gaan

-
Frank Keizer (1987) is dichter, redacteur en vertaler. Zijn chapbook Dear world, fuck off, ik ga golfen verscheen in 2012 bij Uitgeverij Stanza. In 2014 is hij gastschrijver bij het tijdschrift nY.

Mail

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer